Rijksmonumentenregister · Netherlands
Beverweert
Werkhoven, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kasteel, buitenplaats
- Function
- Kasteel
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Beverweertseweg 60, 3985 RE Werkhoven (Bunnik 26)
- Place
- Werkhoven
- Municipality
- Bunnik
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.03199, 5.24979
- Part of complex
- 526355
- Monument number
- 526356
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving onderdeel 1: HOOFDGEBOUW KASTEEL BEVERWEERT.
Exterieur kasteel
Noordwestgevel
Tussen de twee hoge torens zes venstertraveeën met gepleisterde omlijstingen van vensters en deuren; hier drie bouwlagen boven het maaiveld; deze gevel is niet geheel in grote baksteen opgetrokken, maar in van beneden naar boven kleiner wordend formaat; in het souterrain stolpvensters in diep gelegen rondboogopeningen; op de eerste verdieping fenêtres à terre met twee vierpassen aan de onderzijde en in de bovenlichten; de deuren komen uit op het balkon met gietijzeren hekken ondersteund door vijf rechthoekige gietijzeren kolommen op hardstenen voetstukken; in de balkonhekken het wapen van de familie Van Zuylen; op de tweede verdieping eveneens fenêtres à terre met smeedijzeren hekjes; deuren en vensters op de eerste en tweede verdieping zijn omlijst in een gepleisterde rand met oren; gepleisterde cordonlijst onder derde bouwlaag; boven de vensters van deze bouwlaag zes ontlastingsbogen in bak- en natuursteen van vroegere vensters; daarboven gepleisterde kantelen; het zadeldak is met gesmoorde pannen gedekt.
TORENS: De vier bouwlagen hoge vierkante torens hebben boven het maaiveld gepleisterde hoekkettingen; de afdekking van de torens is een tentdak met leien belegd en omgeven door gepleisterde kantelen, waaronder een rondboogfries, en dito arkeltorentjes; op de spitsen windwijzers met het wapen van Van Zuylen; de cordonlijsten en vensteromlijstingen van de torens zijn ook gepleisterd; de omlijstingen van de eerste en tweede verdieping zijn recht aan de bovenzijde, de omlijsting op de derde verdieping heeft de spitsboogvorm; links en rechts daarvan steeds aan alle zijden een dichtgezette oculus in gepleisterde omlijsting; voor de fenêtres à terre van de bel-etage kleine balkons met als ondersteuning twee natuurstenen bevers, en enig bijwerk in de vorm van parels (?); elk balkon heeft gietijzeren hekken met het wapen van de Nederlandse leeuw en het wapen van de familie van Heeckeren van Enghuizen aan de voorzijde en wapens van de familie Van Zuylen aan de zijkanten; onder het rechter balkon nog een venster.
Voorgevel zuidwestzijde
Links (west) de hoge toren met hoekketting, hier in natuursteen, evenals de lijst tussen de eerste en tweede bouwlaag; die tussen de volgende bouwlagen is gepleisterd; beneden een venster met dubbele vierpassen, dan volgt een fenêtre à terre met hekje en daarna een spitsboogvenster met hekje; in de oostgevel van deze toren dito vensters; een dubbele gebogen trap leidt via een bordes naar de hoofdingang; de voorgevel kent drie traveeën, de middelste is gevat in een hardstenen omlijsting die is geprofileerd en van een kroonlijst voorzien. Daarboven een gevelsteen met de volgende tekst "MCC 1200 was ik reeds gesticht MDCCCXXXVI 1836 ben ik door H.J.C.J. Baron van Heeckeren heer van Enghuizen, Beverweert, Odijk enz. verbouwd"; erboven een spitsboognis met klok; in de buitenste traveeën met bepleistering omlijste vensters; op de bel-etage fenêtres à terre met dubbele vierpas in het bovenlicht en aan de onderzijde; op de verdieping 8-ruits fenêtres à terre met hekjes; in het gevelvlak boven de vensters ontlastingsbogen (van vroegere muuropeningen) in kleine rode steen; ingangsdeur in nis, terugliggend en uitgevoerd in glas met dubbele vierpas erboven; aan de voet van de bordestrap twee gietijzeren lantarens aan beide zijden; aan de voorzijde van de muur onder het bordes houten deur naar souterrain met vierpas beneden en grill voor het glas in de bovenste vakken; in de hoeken van deze gevel tussen de balusters op het bordes en de toren (respectievelijk vooruitspringende hoekpartij) venstertjes met grill; in de uitspringende hoekpartij beneden op de bel-etage fenêtre à terre met dubbele vierpassen aan de bovenzijde, op de verdieping 8-ruits venster met hekje.
Zuidoostgevel
Deze gevel telt zes traveeën; van links geteld is de eerste "ziend", de tweede "blind" (na het pleisteren van de gevel dichtgezet), de derde en vierde travee zijn ziend, de vijfde is blind (later dichtgezet) op het dubbele souterrainvenster na; de zesde travee is ook blind; in de eerste travee een dubbel souterrainvenster met grill, op de bel-etage een dubbel fenêtre à terre met hekjes en vierpassen (zonder horizontale roeden) en op de eerste verdieping met hekjes (en roeden), en zonder vierpassen; in de derde travee in het souterrain een deur met aan de onderzijde een houten vierpas en een grill voor het glas aan de bovenzijde; de vensters in de overige ziende traveeën gelijk aan die in de eerste travee.
Noordoostgevel
Deze gevel is nog geheel bepleisterd, evenals het torengedeelte aan die zijde; de westgevel kent zes traveeën; de vierde travee van links is blind, de overigen zijn ziend, de toren is eveneens blind, op het bovenste deel met venster na.
Interieur kasteel
In het interieur onder meer:
Hal: neorenaissance cassetten stucplafond met culs-de-lampe, vier vakken van zuid naar noord en drie vakken van oost naar west; de deuren hebben een neogotische spitsboogomlijsting; de drie deuren naar het bordes voor de zuidwestgevel hebben aan de binnenzijde houten zijpanelen met colonetten; boven de deuren naar de grote salon aan de noordwestzijde en het vertrek aan de oostzijde wapens van Van Zuylen (drie zilveren zuilen in blauw) en de familie Van Heeckeren van Enghuizen; in de achterwand van de hal midden een boogvormige nis met schelpmotief bovenin, boven de nis een gekroond wapen met de Nederlandse leeuw met ernaast engeltjes en guirlandes; in de deuren naar de kleine salon aan de noordwestzijde en voormalige kleine kamer aan de noordoostzijde (thans toiletgroep) gietijzeren raamwerk met aan de bovenzijde houten driepassen en toten; boven de deuren het gekroonde wapen van Van Zuylen; de vloer bestaat uit oude brede houten delen.
Kamer aan de oostzijde: marmeren spitsboognis om de stookplaats, vensters voorzien van luiken, stucplafond van hoge kwaliteit.
Hoekkamer in zuidtoren: stucwerk plafond tweede helft 19de eeuw, daarin kruisribgewelf met in de velden rozetten; deuromlijsting geprofileerd en voorzien van bladwerk; dessus de porte met de letters I en J; bijzonder aangelegde parketvloer met grote rozet in het midden.
Grote salon aan de noordwestzijde: stucplafond in drie vakken gedeeld; parketvloer draagt in het midden ovaal medaillon dat een gekroond wapen bevat met als wapendragers een adelaar en een leeuw; het wapen is gevuld met leeuwen in verschillende kleuren en afmetingen.
Kleine salon aan de noordwestijde: vierkant stucplafond.
Kleine kamer aan de noordzijde: stucplafond met vrouwenkopjes in het midden en voluten naar de hoeken.
Westelijk van deze kamer een oude badkamer met glazen bovenlicht boven scheidingswand.
Grote kamer aan de noordzijde: ondiep neorenaissance cassettenplafond; stookplaats met gekoppelde marmeren pilasters; langs de diepe raamnissen houten colonetten met verguld en rood geschilderde kroontjes; ingelijste stucwerk taferelen van vrouwenkopjes temidden van ranken en bladwerk aan beide zijden van de schoorsteen; op de westwand met putti die symbolen van de jacht, respectievelijk van de visserij dragen; op de houten vensterluiken kolonetten en vierpassen.
Kelder: veel wijzigingen aangebracht vanwege de bestemming; een oude keuken met stookplaats resteert aan de noordzijde; een laat negentiende eeuwse wijnkelder is nog aanwezig met gemetselde vakken in gele steen voor wijnflessen; enkele gedeelten van de kelder bezitten troggewelfjes, overigens veel zwaar muurwerk.
Trap: vanuit de hal voert een laat 19de-eeuwse trap naar de eerste verdieping; de forse houten trappaal is bekroond met een schilddragende leeuw die het wapenschild van Van Zuylen draagt; gedraaide gietijzeren balusters in neorenaissance stijl ondersteunen de houten leuningen; het plafond in het trappenhuis is een stucplafond in neorenaissance stijl.
Op de eerste verdieping bevinden zich aan de oost- en zuidzijde vertrekken voorzien van een schoorsteen met grijs marmeren pilasters; de hoekkamer aan de zuid/west zijde is in het bezit van gestucte medaillons met vrouwenkopjes; mogelijk is deze kamer de zogenaamde Koningskamer, het vertrek waar prins Willem III (de latere koning-stadhouder) logeerde, één van de vele malen dat hij Beverweert bezocht; boven de vensters en op het plafond loofwerk; de kleine kamer aan de noordzijde heeft een stookplaats met witmarmeren pilasters; de grote kamer aan de noordzijde heeft een soortgelijke stookplaats.
In de torens wenteltrappen uit de tweede helft van de 19de eeuw, die leiden naar de zolders en kamers in de dwarskappen achter de kantelen; de rechthoekige noordtoren is door schijnmuren verbouwd tot een achthoek.
Waardering
Het HOOFDGEBOUW KASTEEL BEVERWEERT is in cultuurhistorisch opzicht van algemeen belang:
- als gaaf bewaard voorbeeld van een voor het midden van de 19de eeuw in eclectische trant verbouwd Utrechts Middeleeuws kasteel;
- als gaaf bewaard voorbeeld uit het oeuvre van de Utrechtse architect Christiaan Kramm;
- als zeldzaam en zowel in- als uitwendig gaaf bewaard voorbeeld van eclectische Nederlandse kasteelarchitectuur voor het midden van de 19de eeuw;
- vanwege de hoge ensemblewaarde;
- vanwege de zeldzaamheidswaarde en ouderdom.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description component 1: MAIN BUILDING CASTLE BEVERWEERT.
Exterior of castle
Northwest facade
Between the two tall towers six window bays with plastered surrounds of windows and doors; here three storeys above ground level; this facade is not entirely constructed in large brick, but in format decreasing from bottom to top; in the basement bulkhead windows in deeply set round-arch openings; on the first floor fenêtres à terre with two quatrefoils at the bottom and in the fanlights; the doors open onto the balcony with cast-iron railings supported by five rectangular cast-iron columns on hard stone plinths; in the balcony railings the coat of arms of the Van Zuylen family; on the second floor likewise fenêtres à terre with wrought-iron railings; doors and windows on the first and second floors are framed in a plastered border with ears; plastered string course under third storey; above the windows of this storey six relieving arches in brick and natural stone from earlier windows; above these plastered crenellations; the gabled roof is covered with clay tiles.
TOWERS: The four-storey high square towers have plastered corner chains above ground level; the roof covering of the towers is a pyramidal roof laid with slate and surrounded by plastered crenellations, beneath which a round-arch frieze, and likewise corner turrets; on the points weathervanes with the coat of arms of Van Zuylen; the string courses and window surrounds of the towers are also plastered; the surrounds of the first and second floors are straight at the top, the surround on the third floor has the pointed-arch form; to the left and right thereof always on all sides a blocked oculus in plastered surround; for the fenêtres à terre of the bel-étage small balconies with as support two natural stone beavers, and some ornamentation in the form of pearls (?); each balcony has cast-iron railings with the coat of arms of the Dutch lion and the coat of arms of the Van Heeckeren van Enghuizen family at the front and coats of arms of the Van Zuylen family at the sides; below the right balcony yet another window.
Front facade southwest side
Left (west) the tall tower with corner chain, here in natural stone, as well as the moulding between the first and second storey; that between the following storeys is plastered; below a window with double quatrefoils, then follows a fenêtre à terre with railings and thereafter a pointed-arch window with railings; in the east facade of this tower likewise windows; a double curved staircase leads via a landing to the main entrance; the front facade has three bays, the middle one is set within a hard stone surround which is moulded and provided with a cornice. Above it a facade stone with the following text "MCC 1200 was ik reeds gesticht MDCCCXXXVI 1836 ben ik door H.J.C.J. Baron van Heeckeren heer van Enghuizen, Beverweert, Odijk enz. verbouwd"; above it a pointed-arch niche with bell; in the outer bays windows framed with plastering; on the bel-étage fenêtres à terre with double quatrefoils in the fanlight and at the bottom; on the floor 8-pane fenêtres à terre with railings; in the facade plane above the windows relieving arches (from earlier wall openings) in small red brick; entrance door in niche, recessed and executed in glass with double quatrefoil above; at the foot of the landing stairs two cast-iron lanterns on both sides; at the front of the wall below the landing wooden door to basement with quatrefoil below and grille for the glass in the upper panels; in the corners of this facade between the balusters on the landing and the tower (respectively projecting corner section) small windows with grille; in the projecting corner section below on the bel-étage fenêtre à terre with double quatrefoils at the top, on the floor 8-pane window with railings.
Southeast facade
This facade has six bays; counted from the left the first is "sighted", the second "blind" (after plastering of the facade blocked), the third and fourth bay are sighted, the fifth is blind (later blocked) except for the double basement window; the sixth bay is also blind; in the first bay a double basement window with grille, on the bel-étage a double fenêtre à terre with railings and quatrefoils (without horizontal glazing bars) and on the first floor with railings (and bars), and without quatrefoils; in the third bay in the basement a door with at the bottom a wooden quatrefoil and a grille for the glass at the top; the windows in the remaining sighted bays the same as those in the first bay.
Northeast facade
This facade is still entirely plastered, as well as the tower section on that side; the west facade has six bays; the fourth bay from the left is blind, the others are sighted, the tower is likewise blind, except for the upper part with window.
Interior of castle
In the interior amongst others:
Hall: neo-Renaissance coffered stucco ceiling with culs-de-lampe, four bays from south to north and three bays from east to west; the doors have a neogothic pointed-arch surround; the three doors to the landing for the southwest facade have wooden side panels with colonettes on the inside; above the doors to the great salon on the northwest side and the room on the east side coats of arms of Van Zuylen (three silver columns in blue) and the Van Heeckeren van Enghuizen family; in the back wall of the hall centre an arch-shaped niche with scallop motif at the top, above the niche a crowned coat of arms with the Dutch lion with beside it cherubs and garlands; in the doors to the small salon on the northwest side and former small room on the northeast side (now toilet facilities) cast-iron framework with at the top wooden trefoils and spirals; above the doors the crowned coat of arms of Van Zuylen; the floor consists of old wide wooden boards.
Room on the east side: marble pointed-arch niche for the fireplace, windows provided with shutters, high quality stucco ceiling.
Corner room in south tower: stucco ceiling second half 19th century, therein cross-ribbed vault with rosettes in the fields; door surround moulded and provided with foliage; overdoor with the letters I and J; specially laid parquet floor with large rosette in the centre.
Great salon on the northwest side: stucco ceiling divided into three bays; parquet floor bears in the centre an oval medallion containing a crowned coat of arms with an eagle and a lion as supporters; the coat of arms is filled with lions in various colours and sizes.
Small salon on the northwest side: square stucco ceiling.
Small room on the north side: stucco ceiling with female heads in the centre and volutes towards the corners.
West of this room an old bathroom with glass fanlight above partition wall.
Large room on the north side: shallow neo-Renaissance coffered ceiling; fireplace with coupled marble pilasters; along the deep window niches wooden colonettes with gilt and red-painted crowns; framed stucco work tableaux of female heads amidst tendrils and foliage on both sides of the chimney; on the west wall with putti bearing symbols of the hunt, respectively of fishing; on the wooden shutters colonettes and quatrefoils.
Cellar: many modifications made due to the use; an old kitchen with fireplace remains on the north side; a late nineteenth-century wine cellar is still present with masonry sections in yellow brick for wine bottles; some sections of the cellar possess trough vaults, otherwise much heavy masonry.
Staircase: from the hall a late 19th-century staircase leads to the first floor; the substantial wooden stair newel is crowned with a shield-bearing lion that bears the coat of arms of Van Zuylen; turned cast-iron balusters in neo-Renaissance style support the wooden handrails; the ceiling in the stair hall is a stucco ceiling in neo-Renaissance style.
On the first floor rooms are situated on the east and south side provided with a fireplace with grey marble pilasters; the corner room on the south/west side is in possession of stucoed medallions with female heads; this room may possibly be the so-called King's Room, the room where Prince William III (the later king-stadtholder) stayed, one of the many times he visited Beverweert; above the windows and on the ceiling foliage; the small room on the north side has a fireplace with white marble pilasters; the large room on the north side has a similar fireplace.
In the towers spiral staircases from the second half of the 19th century, leading to the attics and rooms in the roof trusses behind the crenellations; the rectangular north tower has been converted by false walls into an octagon.
Valuation
The MAIN BUILDING CASTLE BEVERWEERT is of general cultural-historical importance:
- as a well-preserved example of a Utrecht Medieval castle converted in eclectic style for the mid-19th century;
- as a well-preserved example from the oeuvre of Utrecht architect Christiaan Kramm;
- as a rare and both internally and externally well-preserved example of eclectic Dutch castle architecture for the mid-19th century;
- because of its high ensemble value;
- because of its rarity value and age.
Nearby in the register
- Tuin, park en plantsoen, Beverweertseweg bij 60Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, Beverweertseweg bij 60Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, Beverweertseweg bij 60Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, Beverweertseweg bij 60Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.