Rijksmonumentenregister · Netherlands
molen Kikkoman
Kropswolde, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie- en poldermolen
- Function
- Molen
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1925
- Address
- Woldweg 172 B Kropswolde (Midden-Groningen 20)
- Place
- Kropswolde
- Municipality
- Midden-Groningen
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.13243, 6.71846
- Monument number
- 526230
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1908 map "Groningen / door R. Bos" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De grote AMERIKAANSE WINDMOTOR is een markant herkenningspunt in het naast het Zuidlaardermeer gelegen natuurgebied Wolfsbarge te Kropswolde. De naar Amerikaans model ontstane windmolen van het type "Herkules Metallicus Windturbine" is in Duitsland gefabriceerd door de "Vereinigte Windturbine Werke AG" te Dresden. De molen werd geïmporteerd door de Rotterdamse handelsmaatschappij R.S.Stokvis & Zonen Ltd en in 1925 gebouwd voor de bemaling van de "Boonspolder" nabij Zuidlaren. Door wijziging in de waterstaatkundige situatie kon de molen op de oude standplaats niet meer functioneren. Om deze reden werd de molen in 2001 enige kilometers verplaatst naar de huidige standplaats, hierbij werd de molen in volledig maalvaardige toestand gerestaureerd. Het omschreven object is de laatst overgebleven molen met 8.5 meter raddiameter van deze fabrikant in Nederland.
Omschrijving
De 8 meter hoge toren staat in een uit beton opgetrokken fundering. Rond de toren is een uit rode baksteen opgetrokken onderbouw opgebouwd voorzien van een gewapend betonnen dak. De voorwaterloop is voorzien van een stalen krooshek en een dubbele schotbalksponning. De stalen vijzel is gelegen in een betonnen vijzelbak met houten deksels. De betonnen achterwaterloop is voorzien van een stalen wachtdeur. De molen maalt het water vanuit het Zuidlaardermeer naar het natuurgebied Wolfsbarge. De stalen toren heeft een ladder en een achtkantige stelling. De stelling bestaande uit stalen liggers, een houten dek en een stalen hekwerk. Aan de bovenzijde van de toren is een op kogellagers draaiend gietstalen motorlichaam aangebracht. Het zeven en twintig stalen bladen tellende windrad heeft een diameter van 8.5 meter. Het rad bestaat uit negen straalarmen waartussen segmenten met ieder drie bladen verbonden door drie ringen zijn aangebracht. De molen is voorzien van twee vanen: een hoofdvaan en een zijvaan. De eerste dient voor de zelfregeling naar de windrichting, de tweede voor zelfregeling naar windsterkte. De molen is voorzien van een gietstalen gaande werk en stalen spillen. Onder in de molen is een zgn. gecombineerde bemalingsinrichting aangebracht. De vijzel kan hierbij zowel op windkracht als door een niet beschermingswaardige elektromotor worden aangedreven. Oorspronkelijk werd hiervoor gebruik gemaakt van een locomobiel.
Waardering
De zgn. Amerikaanse windmotor uit het begin van de 20e eeuw is van cultuurhistorisch en industrieel- archeologisch belang:
- voor de geschiedenis van de industriële archeologie van Nederland in het bijzonder van die der windmotoren;
- vanwege de ontwikkeling van de vroeg-20e-eeuwse Nederlandse bemalingstechniek met gebruikmaking van Amerikaans model windmolens;
- vanwege zijn voorbeeld voor de fase tussen windmolenbemaling en motorbemaling;
- vanwege zijn rol in het ontstaan van de bemalinggeschiedenis de voormalige Boonspolder;
- vanwege de zeldzaamheid van de grote "Herkules " windmotoren met 8.5 meter raddiameter voorzien van een bakstenen onderbouw;
- vanwege zijn landschappelijke betekenis als markant herkenningspunt in het naast het Zuidlaardermeer gelegen natuurgebied Wolfsbarge te Kropswolde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The large AMERICAN WINDMOTOR is a distinctive landmark in the nature reserve Wolfsbarge located beside the Zuidlaardermeer at Kropswolde. The windmill of the type "Herkules Metallicus Windturbine" created after an American model was manufactured in Germany by the "Vereinigte Windturbine Werke AG" in Dresden. The mill was imported by the Rotterdam trading company R.S.Stokvis & Zonen Ltd and built in 1925 for the drainage of the "Boonspolder" near Zuidlaren. Due to changes in the hydraulic situation, the mill could no longer function at the old location. For this reason the mill was relocated in 2001 a few kilometres to its present location, during which the mill was restored to full working condition. The object described is the last remaining mill with 8.5 metre blade radius of this manufacturer in the Netherlands.
Description
The 8 metre high tower stands in a foundation constructed of concrete. Around the tower a substructure constructed of red brick has been built, provided with a reinforced concrete roof. The inlet water channel is provided with a steel trash rack and a double shutter beam groove. The steel screw pump is located in a concrete pump basin with wooden lids. The concrete outlet water channel is provided with a steel guard gate. The mill pumps water from the Zuidlaardermeer into the nature reserve Wolfsbarge. The steel tower has a ladder and an octagonal platform. The platform consisting of steel beams, a wooden deck and a steel railing. At the top of the tower a cast iron motor body rotating on ball bearings is fitted. The windwheel comprising twenty-seven steel blades has a diameter of 8.5 metres. The wheel consists of nine radial arms between which segments each with three blades are connected by three rings. The mill is provided with two vanes: a main vane and a side vane. The first serves for self-regulation towards wind direction, the second for self-regulation towards wind strength. The mill is provided with a cast iron running mechanism and steel spindles. At the bottom of the mill a so-called combined drainage device is fitted. The screw pump can thereby be driven both by wind power and by a non-heritage-protected electric motor. Originally a locomobile was used for this purpose.
Valuation
The so-called American windmotor from the beginning of the 20th century is of cultural-historical and industrial-archaeological importance:
- for the history of industrial archaeology in the Netherlands, in particular that of windmotors;
- due to the development of early 20th-century Dutch drainage technology using American model windmills;
- due to its exemplary role for the phase between windmill drainage and motor drainage;
- due to its role in the emergence of drainage history of the former Boonspolder;
- due to the rarity of the large "Herkules" windmotors with 8.5 metre blade radius provided with a brick substructure;
- due to its landscape significance as a distinctive landmark in the nature reserve Wolfsbarge beside the Zuidlaardermeer at Kropswolde.
Nearby in the register
- Kerk, Woldweg 115Kerk en kerkonderdeel1 mi
- Akkerbouwboerderij, Nieuwe Compagnie 1Boerderij2 mi
- Erfinrichting, Nieuwe Compagnie bij 1Boerderij2 mi
- Wagenschuur(M), Nieuwe Compagnie bij 1Boerderij2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.