Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bankgebouw, Koornmarkt 70
Delft, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Handel en kantoor
- Function
- Bankgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1897
- Address
- Koornmarkt 70, 2611 EJ Delft (and others)
- Place
- Delft
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.01039, 4.35857
- Monument number
- 525306
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1890 map "Rotterdam" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het met de voorgevel op de gracht georiënteerde hoekpand is in 1897 gebouwd als kantoorgebouw met bovenwoning van de 'Delftsche Bank'. Het BANKGEBOUW, met bijbehorende STOEP met stoephek, is gebouwd naar een ontwerp van de architect J.H. Tonnaer, een leerling van P.J.H. Cuypers. Tonnaer ontwierp het pand in een destijds nog gangbare, aan de Neo-Hollandse Renaissance verwante bouwstijl. Nadat de Delftsche bank in 1903 failliet kreeg het pand diverse andere gebruikers, waaronder de Boerenleenbank. Van 1967 tot 1995 was het pand het onderkomen van de Delftsche Uitgevers Maatschappij. In 1995 werd het voormalige bankgebouw in gebruik genomen als kantoor met bovenwoning van een architectenbureau. Het met de representatieve voorgevel op de gracht gerichte pand maakt deel uit van een gesloten gevelwand in het beschermde stadsgezicht van Delft.
Omschrijving
Het vanuit een rechthoekige plattegrond opgetrokken bankgebouw bestaat uit een op de gracht georiënteerd, representatief voorste gedeelte met het kantoor en een eenvoudiger gedeelte met entree naar de bovenwoning in de Kromstraat.
Het pand is opgetrokken in baksteen en natuursteen en heeft een verdieping onder met gesmoorde tuiles du Nord gedekte zadeldaken. De voorgevel met de entree naar het kantoor staat achter een stoep met een hardstenen stoepplaat en een conische en een octogonale hardstenen stoeppaal, die door middel van een smeedijzeren hekje met de gevel zijn verbonden. De pui bestaat voornamelijk uit hardsteen, verlevendigd met schijnvoegen. Rechts in de pui staat boven twee hardstenen traptreden een paneeldeur onder een met kleurrijk glas-in-lood ingevuld bovenlicht. Het bovenraam van een groot rondboogvenster links van de deur bevat vergelijkbaar glas-in-lood. Het venster staat achter een fraai bewerkt hek van smeedijzer, evenals het identieke venster in de Kromstraat. De bogen van voornoemde gevelopeningen worden aan de bovenkant geaccentueerd door profiellijsten. De zwikken zijn ingevuld met zandsteen. De hoek van de pui krijgt extra aandacht door een hoekzuil met een gebeeldhouwd composietkapiteel. Boven de begane grond is de gevel symmetrisch. De verdieping heeft een borstwering met zandstenen hoekblokken en een eveneens zandstenen plaat. De geprofileerde hardstenen cordonlijst hierboven fungeert tevens als doorgetrokken onderdorpel voor de vensters in de voor- en een deel van de zijgevel. De verdieping bevat drie rechtgesloten vensters met roedenverdeling in de bovenlichten van de schuiframen. Het bredere middenvenster staat onder een met baksteenmozaïek ingevulde boogtrommel. De vensters aan weerszijden zijn smaller en staan onder rondbogen met vergelijkbare bootrommelvullingen. De buitenste muurdammen bevatten een kleine rondboog met een smeedijzeren sieranker. Boven de vensterbogen ligt een geprofileerde hardstenen lijst die de verdieping scheidt van een geveltop met speklagen. Deze top bevat een venster met roedenverdeling in het kruisraam. Het venster heeft een rijk uitgevoerde omlijsting van hardsteen met voluten aan pilasters die een ronboog-fronton met profilelijst dragen. Het timpaan is ingevuld met een in reliëf uitgevoerd wapen. Op de booglijst staat een gemetselde tenant met profiellijsten. Op de randen van de geveltop liggen geprofileerde deklijsten.
Het rechter geveldeel in de Kromstraat is in de meeste opzichten vergelijkbaar met de voorgevel. De gevel is echter smaller met een breed venster op de begane grond rechts van een muurdam met hoekblokken. De verdieping bevat twee vensters. De geveltop staat voor een dwarskap en is op de breedte en de invulling van het timpaan (met jaartal) na identiek aan die van de voorgevel. De gevel in de Kromstraat is links van de voornoemde topgevel veel soberder. De gevel is voorzien van een hardstenen plint, speklagen van zandsteen, smeedijzeren muurankers boven de penanten en rechtgesloten vensters met hardstenen onderdorpels die onder strek (begane grond) en segmentboog met baksteenmozaïekjes in de boogtrommel (verdieping) staan. Tussen de beide bouwlagen ligt een geprofileerde cordonlijst die tevens fungeert als doorgetrokken onderdorpel. De begane grond bevat van rechts naar links vier vensters met vierruits bovenramen, een onder een vierruits bovenlicht met glas-in-lood staande, terugliggende paneeldeur boven hardstenen stoepje voor de bovenwoning en geheel links een breed venster met middenstijl. Op de verdieping staan van rechts naar links vier vensters met schuiframen en een venster die deel uit maakt van een licht risalerende linker travee. Het venster heeft aan weerszijden een tussen uitmetselingen staande rondbogen. De geveltop is een tuitgevel met een overhoekse tuit, deklijsten en een venster met roedenverdeling in het bovenraam. De achtergevel. Uit het dakschild tussen de twee geveltoppen staan twee dakkapellen met lessenaardak, met zink beklede wangen en ramen met roedenverdeling. De dakgoot tussen de topgevels rust op klossen. Het onderste deel van de horizontaal beëindigde achtergevel is gepleisterd, het bovenste deel is van schone baksteen.
Het pand is inwendig wat betreft ruimte-indeling en detaillering gewijzigd. Waar zich oorspronkelijk het kantoorgedeelte bevond is nog een in een kast weggewerkte wandtegel met inscriptie bewaard gebleven. Achter het kantoor en een buitendeur (Kromstraat) ligt een halletje met een terrazzovloer, een paneeldeur voor een kleine kantoorruimte en het trappenhuis met een scheluwetrap naar de bovenwoning. De over twee bouwlagen doorlopende trap is voorzien van trappalen, leuningen die met ijzers aan de wand zijn bevestigd, geprofileerde handlijsten met wrong op gedraaide balusters en op de overloop een smeedijzeren hek voor het trapgat. Het kantoortje bevat nog een schouw met zwartmarmeren schouwmantel. Op de verdieping heeft een toilet naast de trap nog de oorspronkelijke betegeling.
Waardering
Het voormalige bankgebouw, met bijbehorende stoep met stoephek is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, de architectuurhistorische en de stedenbouwkundige waarde.
Het pand heeft cultuurhistorische waarde als een goed voorbeeld van architectuur met een representatief karakter ten behoeve van het destijds een sterke groei doormakende bankwezen.
Het bankgebouw heeft architectuurhistorische waarde als een bijzonder voorbeeld van een laat negentiende-eeuwse bouwstijl en vanwege het materiaalgebruik en de detaillering.
De bank heeft ensemblewaarde en stedenbouwkundige waarde als een bijzonder, beeldbepalend onderdeel van een gesloten gevelwand aan een gracht in het beschermde stadsgezicht van Delft. Het pand is tevens van belang vanwege de grote mate van herkenbaarheid en gaafheid van het exterieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The corner building oriented with its front facade on the canal was built in 1897 as an office building with an apartment above for the 'Delftsche Bank'. The BANK BUILDING, with associated STOEP with stoep fence, was built to a design by architect J.H. Tonnaer, a pupil of P.J.H. Cuypers. Tonnaer designed the building in a building style still current at that time, related to Neo-Dutch Renaissance. After the Delftsche Bank failed in 1903 the building had various other users, including the Boerenleenbank. From 1967 to 1995 the building housed the Delftsche Uitgevers Maatschappij. In 1995 the former bank building was taken into use as an office with apartment above for an architecture firm. The building with its representative front facade on the canal is part of a closed facade line in the protected townscape of Delft.
Description
The bank building, erected from a rectangular floor plan, consists of a front section oriented to the canal, which is representative and contains the office, and a simpler section with entrance to the apartment above in the Kromstraat.
The building is constructed in brick and natural stone and has a storey with smothered tuiles du Nord covered gabled roofs. The front facade with the entrance to the office stands behind a stoep with a hardstone stoep slab and a conical and an octagonal hardstone bollard, which are connected to the facade by means of a wrought-iron fence. The shopfront consists mainly of hardstone, enlivened with false joints. On the right in the shopfront above two hardstone steps stands a panel door under a fanlight filled with colourful stained glass. The upper window of a large round-arched window to the left of the door contains similar stained glass. The window stands behind a finely worked wrought-iron fence, as does the identical window in the Kromstraat. The arches of aforementioned facade openings are accented at the top by moulded profiles. The spandrels are filled with sandstone. The corner of the shopfront receives extra attention through a corner column with a sculptured composite capital. Above the ground floor the facade is symmetrical. The upper storey has a parapet with sandstone corner blocks and a likewise sandstone slab. The moulded hardstone cornice line above serves also as a continuous sill for the windows in the front and part of the side facade. The upper storey contains three straight-sided windows with glazing bars in the upper lights of the sash windows. The broader central window stands under a brick mosaic filled spandrel. The windows on either side are narrower and stand under round arches with similar spandrel fillings. The outer wall sections contain a small round arch with a wrought-iron ornamental wall anchor. Above the window arches lies a moulded hardstone line which divides the storey from a gable top with brick courses. This top contains a window with glazing bars in the cross window. The window has a richly executed hardstone frame with volutes on pilasters which bear a round-arch pediment with moulded profile. The tympanum is filled with a heraldic achievement executed in relief. On the arch line stands a mortared tenant with moulded profiles. On the edges of the gable top lie moulded trim lines.
The right facade section in the Kromstraat is in most respects comparable with the front facade. The facade is, however, narrower with a broad window on the ground floor to the right of a wall section with corner blocks. The upper storey contains two windows. The gable top stands before a transverse tie and is, except for the width and filling of the tympanum (with date), identical to that of the front facade. The facade in the Kromstraat is to the left of the aforementioned top gable much simpler. The facade is provided with a hardstone plinth, sandstone brick courses, wrought-iron wall anchors above the pilasters and straight-sided windows with hardstone sills which stand under stretcher bond (ground floor) and segment arch with brick mosaic in the spandrel (upper storey). Between the two storeys lies a moulded cornice line which also serves as a continuous sill. The ground floor contains from right to left four windows with four-pane upper lights, one recessed panel door standing above a four-pane fanlight with stained glass with hardstone step for the apartment above, and on the far left a broad window with central mullion. On the upper storey stand from right to left four windows with sash windows and a window which forms part of a slightly projecting left bay. The window has round arches standing between the masonry on either side. The gable top is a spout gable with an off-set spout, trim lines and a window with glazing bars in the upper light. The rear facade. From the roof ridge between the two gable tops project two roof dormers with penthouse roofs, zinc-clad cheeks and windows with glazing bars. The roof gutter between the top gables rests on corbels. The lower part of the horizontally terminated rear facade is plastered, the upper part is of fair-faced brick.
The building has been internally altered with regard to space planning and detailing. Where the original office section was located, a wall tile with inscription which was worked into a cupboard has been preserved. Behind the office and an external door (Kromstraat) lies a small hall with a terrazzo floor, a panel door for a small office space and the stairwell with a screw stair to the apartment above. The stair running through two storeys is provided with stair posts, railings which are fixed to the wall with ironwork, moulded handrails with twisted sections on turned balusters and on the landing a wrought-iron fence for the stairwell opening. The small office still contains a fireplace with a black marble mantelpiece. On the upper storey a toilet next to the stair still has the original tiling.
Valuation
The former bank building, with associated stoep with stoep fence, is of general importance on account of its cultural-historical, architectural-historical and urban planning value.
The building has cultural-historical value as a good example of architecture with a representative character for the purposes of the banking sector which was experiencing strong growth at the time.
The bank building has architectural-historical value as a particularly fine example of late nineteenth-century building style and on account of the use of materials and the detailing.
The bank has ensemble value and urban planning value as a particularly characteristic component of a closed facade line on a canal in the protected townscape of Delft. The building is also of importance on account of the high degree of recognisability and integrity of the exterior.
Nearby in the register
- Werk-woonhuis, Koornmarkt 66 AWerk-woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Koornmarkt 66Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Koornmarkt 64Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Koornmarkt 93Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.