Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Oude Delft 102
Delft, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1896
- Address
- Oude Delft 102, 2611 CE Delft
- Place
- Delft
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.01068, 4.35695
- Part of complex
- 525257
- Monument number
- 525259
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1890 map "Rotterdam" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Remonstrantse KERK, Génestetkerk, onderdeel van het kerkcomplex dat verder bestaat uit een poortgebouw met bovenwoningen uit 1909. De zaalkerk met bijbehorende consistorie is in 1896 naar ontwerp van de architect L. Couvée gebouwd. Bij de kerk staat een van oorsprong veel oudere, in de negentiende eeuw verhoogde kosterswoning die niet in het complex is opgenomen. Het voor de Remonstrantse Gemeente Delft gestichte, torenloze kerkgebouw is de opvolger van het in 1638 in klassicistische stijl opgetrokken godshuis, dat stond tussen de Oude Delft en de Wijnhaven. De in een aan de Neo-Hollandse Renaissance en Neo-Romaans verwante Overgangsstijl gebouwde kerk heeft een nog geheel in de oorspronkelijke staat verkerend kerkinterieur.
Omschrijving
Van het exterieur van de kerk is alleen de naar de poortdoorgang gerichte voorzijde goed zichtbaar. De voorgevel is opgetrokken in boven een trasraam van klinkers staande schone baksteen met accenten van oranje-rode verblendsteen en zandsteen. De vensters zijn voorzien van verblendstenen vensterbogen met sluit- en aanzetstenen en geprofileerde natuurstenen onderdorpels. Het hoofdvolume van de kerk, dat is voorzien van een topgevel van het tuitgeveltype, staat onder een zadeldak. Daarvóór staat een avant-corps met ingangsportaal, waarvan het linker deel onder een met piron bekroond tentdak en het iets terugliggende rechter deel onder een lessenaardak met een plat rechter dakdeel staat.
Het linker deel bevat een dubbele, met gehengen beslagen, boven een hardstenen stoepje en drempel staande rechtgesloten toegangsdeur onder een bovenlicht met glas-in-lood in de drie rondboogramen en de tussenliggende zwikken. Boven de deur staat een door metselwerk omlijste datumsteen. Het rondboog-tweelicht (bifora) hierboven is eveneens ingevuld met glas-in-lood en bezit een smalle verblendstenen penant. De beëindiging van het torenachtige linker deel is een uitgemetselde lijst, waarop een houten lijst rust. De Linker zijgevel is blind. De voorzijde van het rechter, onder lessenaardak staande deel bevat een eveneens boven een hardstenen stoepje en drempel staande, opgeklampte rondboogdeur, waarvan de sluitsteen is verbonden met een ovaal, met glas-in-lood ingevuld oeil de boeuf. Het smalle venster rechts van de deur bevat eveneens glas-in-lood. In het bovenste deel van de gevel staat een reeks van drie gekoppelde, klimmende rechtgesloten traplichten. De vensters staan onder segmentboogvormige ontlastingsboogjes en hebben met glas-in-lood ingevulde ramen binnen zandstenen kozijnen.
In de voorgevel van het hoofdvolume, links van het avant-corps, bevindt zich een herinneringssteen, een met glas-in-lood ingevuld rondboog triplet met kwarthol profielen in de slanke penanten. Hoger in de gevel staat een rondboogvenster met glas-in-lood en traceringen. Aan weerszijden van de boogaanzet een lijst met zaagtand. In het rechter deel van de gevel staat een identiek venster. De top van de tuitgevel bevat een blind oeil de boeuf en is voorzien van vlechtingen, een uitgemetselde rand met bloktand en een deklijst.
Het interieur is in bijzonder goede en authentieke staat bewaard gebleven. De vloer van het gestucte ingangsportaal is bedekt met plavuizen. Een rondboog-toog vormt de toegang naar het trappenhuis van het balkon met zittribune. Tussen het portaal en de kerkruimte staat een dubbele paneeldeur. De rechthoekige kerkruimte is van wit gestucte baksteen boven een paneellambrizering en heeft een houten vloer met decoratief uitgevoerde roosters van gietijzer in het middenpad en een houten tongewelf met vlakke, horizontale aanzetten. Deze rusten op korbelen die staan op kraagstukken en met elkaar zijn verbonden door middel van aan sleutelstukken bevestigde trekstangen. Deze zijn door middel van hangstijlen tevens aan het midden van het gewelf bevestigd, waaraan koperen kroonluchters hangen. In het tongewelf bevinden zich twee roosters met aan weerszijden een geschilderde zon. Aan weerszijden van het middenpad staat een rij met snijwerk versierde banken die onder het balkon (westzijde) omhoog lopen en daar zijn voorzien van zijschotten. Het balkon is bereikbaar door middel van een driedelige trap met een benedenkwart, tussenbordes en twee rechte steektrappen, voorzien van houten spijlen en trappalen. De deur tussen trap en balkon is een in het midden, onder een segmentboogvormige ontlastingsboog staande paneeldeur. Op het balkon staat een rij banken aan weerszijden van een middenpad. Ook hier een lambrizering aan de onderkant van de muren. De borstwering van het balkon is een houten balustrade met gedraaide balusters. Naast het balkondeur hangt een origineel psalmenbord. Aan de oostzijde van de kerkruimte staat de kansel met een ouderlingen/herenbank aan weerszijden. De kansel bestaat uit een rechthoekige kuip met panelen, gedraaide balusters, een gebogen trap met trappaal en snijwerk aan de aan de linker zijde tussen gecanneleerde pilasters staande panelen aan de rugzijde, een lijst met "LOOFT DEN HEER" onder een gekorniste, geprofileerde kroonlijst en een met de onderzijde van het orgel verbonden en tussen consoles staande houten koof, die vertikaal wordt geleed door "ribben". Rechts van het orgel bevindt zich een kleine, gebogen balustrade met gedraaide balusters. De herenbanken zijn voor een deel overhuifd door een plat dak met een uitkragende kroonlijst boven het entablement, dat wordt gedragen door gecanneleerde hoekkolommen. De banken zijn voorzien van deurtjes met koperen grepen. De orgelgalerij is bereikbaar via een in de lambrizering opgenomen deur rechtsachter in de kerk. In een halletje hierachter voert een smalle tweedelige steektrap naar een rondboogdeur voor de orgelgalerij. De tussen gecanneleerde pilasters en een geprofileerde kroonlijst staande paneeldeur naast de linker herenbank voert naar de consistorie. De consistorie bevindt zich in een lage, gepleisterde aanbouw links (aan de noordzijde) van de kerk en is van buiten af te bereiken via een deur met bovenlicht. De deur geeft in eerste instantie toegang tot een gang met links en deur naar een kamer, die de functie had van kantoor en kleedkamer van de predikant. Deze kamer heeft een stucplafond met profiellijsten en koofjes, een schoorsteenmantel met een hoog tegen de wand geplaatste boezem met een toog tussen twee rijkelijk bewerkte consoles. De kamer is de verbindende ruimte tussen de consistorie en de kosterswoning. Achter de deur aan het einde van de gang bevindt zich de consistorie. De hoge ruimte is voorzien van paneeldeuren naar de kerk, de gang en de genoemde voorkamer, paneellambrizeringen en een driedelig plafond met stucdecoraties, geprofileerde plafondhoeken met koofjes en in het midden een grote, tussen balken liggende lichtkap met roedenverdeling en een gietijzeren decoratie. Tegen de achterwand staat tussen de lambrisering een betegeld veld, dat is samengesteld uit tegels met bloemmotieven. Hoewel er hier geen sporen van een schouw of rookkanaal zijn te vinden heeft er waarschijnlijk een verwarmingselement gestaan. De toegang naar de kerk wordt gevormd door twee vlak achter elkaar geplaatste paneeldeuren.
Waardering
De kerk met consistorie is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, de architectuurhistorische en de stedenbouwkundige waarde.
De kerk heeft cultuurhistorische waarde als een bijzondere uitdrukking van een geestelijke ontwikkeling.
De kerk heeft architectuurhistorische waarde vanwege de voor de bouwtijd karakteristieke stilistische kenmerken, vanwege de samenhang tussen in- en exterieur en vanwege de bijzondere detaillering van in- en exterieur.
De kerk heeft stedenbouwkundige en ensemblewaarde vanwege de bijzondere situering in het beschermde stadsgezicht van Delft en vanwege de visuele en functionele samenhang met de kosterswoning en de poortdoorgang met bovenwoning.
De kerk is tevens van belang vanwege de herkenbaarheid en de grote mate van gaafheid van het exterieur en het interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Remonstrant CHURCH, Génestetkerk, component of the church complex which further consists of a gatehouse with apartments above from 1909. The hall church with associated consistory was built in 1896 according to a design by architect L. Couvée. Next to the church stands a caretaker's cottage, originally much older and heightened in the nineteenth century, which is not included in the complex. The towerless church building, founded for the Remonstrant Congregation Delft, is the successor to the church built in classical style in 1638, which stood between the Oude Delft and the Wijnhaven. The church, built in a Transitional style related to Neo-Dutch Renaissance and Neo-Romanesque, has a church interior still in its original state.
Description
Only the front facade facing the gatehouse passage is clearly visible from the exterior of the church. The front facade is built in fine brickwork above a transom window, with accents of orange-red facing brick and sandstone. The windows are provided with facing-brick window arches with closing and setting stones and profiled natural stone sills. The main volume of the church, which has a spout gable, stands under a gabled roof. In front of it stands an avant-corps with entrance portico, of which the left part stands under a tent roof topped with a cresting and the slightly recessed right part under a sloping roof with a flat right roof section.
The left part contains a double entrance door, fitted with hinges, above a sandstone step and threshold, set in a segmental arch under a fanlight with stained glass in the three segmental arches and the intervening spandrels. Above the door stands a datestone framed by masonry. The segmental arch bifora above it is likewise filled with stained glass and has a narrow facing-brick pendant. The termination of the tower-like left part is an external moulding, upon which a wooden moulding rests. The left side facade is blank. The front of the right part, standing under a sloping roof, contains likewise above a sandstone step and threshold, a clamped segmental-arch door, of which the keystone is connected to an oval, stained-glass-filled oeil de boeuf. The narrow window to the right of the door likewise contains stained glass. In the upper part of the facade stands a row of three coupled, ascending rectangular stair lights. The windows stand under segmental-arch relieving arches and have stained-glass-filled windows within sandstone frames.
In the front facade of the main volume, to the left of the avant-corps, is situated a memorial stone, a stained-glass-filled segmental arch triplet with quarter-round profiles in the slender pendants. Higher in the facade stands a segmental-arch window with stained glass and tracery. On either side of the arch springing a moulding with sawtooth. In the right part of the facade stands an identical window. The top of the spout gable contains a blind oeil de boeuf and is provided with interlacing, an external moulding with block dentil and a coping.
The interior has been preserved in particularly good and authentic condition. The floor of the stuccoed entrance portico is covered with tiles. A segmental arch passage forms the access to the staircase of the balcony with bench gallery. Between the portico and the church space stands a double panel door. The rectangular church space has white stuccoed brickwork above a panelled wainscoting and has a wooden floor with decoratively executed grilles of cast iron in the central aisle and a wooden barrel vault with flat, horizontal spring lines. These rest on corbels which stand on brackets and are connected to one another by means of tie rods attached to keystone pieces. These are also attached to the middle of the vault by means of hanging struts, from which copper chandeliers hang. In the barrel vault are two grilles with a painted sun on either side. On either side of the central aisle stands a row of carved benches which rise under the balcony (west side) and are there provided with side panels. The balcony is accessible by means of a three-part staircase with a lower quarter, landing and two straight flights, provided with wooden balusters and stair railings. The door between stair and balcony is a panel door set in the middle, under a segmental-arch relieving arch. On the balcony stands a row of benches on either side of a central aisle. Here too a wainscoting at the base of the walls. The balcony balustrade is a wooden balustrade with turned balusters. Next to the balcony door hangs an original psalm board. On the east side of the church space stands the pulpit with an elders'/gentlemen's bench on either side. The pulpit consists of a rectangular box with panels, turned balusters, a curved staircase with stair railing and carving on the panels on the back, standing to the left between fluted pilasters, a moulding with "PRAISE THE LORD" under a corniced, profiled cornice and a wooden canopy connected to the underside of the organ and standing between consoles, which is articulated vertically by "ribs". To the right of the organ is situated a small, curved balustrade with turned balusters. The gentlemen's benches are partly covered by a flat roof with a cantilevered cornice above the entablature, which is supported by fluted corner columns. The benches are provided with doors with brass handles. The organ gallery is accessible via a door incorporated in the wainscoting at the back right of the church. In a hallway behind this a narrow two-part flight leads to a segmental-arch door for the organ gallery. The panel door set between fluted pilasters and a profiled cornice next to the left gentlemen's bench leads to the consistory. The consistory is situated in a low, plastered extension on the left (north side) of the church and is accessible from outside via a door with fanlight. The door initially gives access to a corridor with a door on the left to a room, which had the function of office and dressing room for the minister. This room has a stuccoed ceiling with mouldings and coves, a fireplace mantel with a bosom set high against the wall with a passage between two richly worked consoles. The room is the connecting space between the consistory and the caretaker's cottage. Behind the door at the end of the corridor is the consistory. The high space is provided with panel doors to the church, the corridor and the mentioned front room, panel wainscotings and a three-part ceiling with stucco decorations, profiled ceiling corners with coves and in the middle a large skylight resting between beams with glazing bars and a cast-iron decoration. Against the back wall between the wainscoting is a tiled field, composed of tiles with floral motifs. Although no traces of a hearth or flue are to be found here, a heating element probably stood here. The access to the church is formed by two panel doors placed close behind one another.
Valuation
The church with consistory is of general importance because of its cultural-historical, architectural-historical and urban-planning value.
The church has cultural-historical value as a particular expression of a spiritual development.
The church has architectural-historical value because of the stylistic characteristics typical of the construction period, because of the coherence between interior and exterior and because of the particular detailing of the interior and exterior.
The church has urban-planning and ensemble value because of its particular situation in the protected townscape of Delft and because of the visual and functional coherence with the caretaker's cottage and the gatehouse with apartment above.
The church is furthermore of importance because of the recognizability and the high degree of intactness of the exterior and the interior.
Nearby in the register
- Ingangsportaal, Oude Delft 100Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Nathan StraushuisWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Oude Delft 94Woonhuisunder 1 mi
- Opslag, Oude Delft 96Opslagunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.