Rijksmonumentenregister · Netherlands
West Hill
Maarssen, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kapel
- Function
- Kapel(F1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1913
- Address
- Parkweg 48, 3603 AD Maarssen (Stichtse Vecht 26)
- Place
- Maarssen
- Municipality
- Stichtse Vecht
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.13897, 5.04265
- Monument number
- 524863
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1906 map "Rijnland" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1913 werd op initiatief van mevrouw Marie van Voorst van Beest een kinderkapel, genaamd Westhill, gesticht. De ZAALKERK met WOONHUIS en houten SCHUUR werd ontworpen door de Larense architect Jan Rebel. Zijn opdracht was een ontwerp te maken voor een grote zaal, een kleine zaal en een woonhuis. Het voor Rebel afwijkende ontwerp refereert qua stijl en materiaalgebruik aan het werk van Jan Stuijt. Het pand in traditionele stijl staat in de voormalige overtuin van de (inmiddels verdwenen) villa van de stichteres. In 1913-1914 werden door de Maarssense schilder Jacob Doeser wandschilderingen in de kapel aangebracht.
Westhill was een zondagsschool waar volgens in het Engelse college Westhill (in Selly Oak bij Birmingham) ontwikkelde principes aan kinderen het evangelie werd verkondigd. De principes van de Westhill-methode zijn de volgende: 1. het kind geven wat des kinds is, en wel in vier afdelingen: vijfjes, kleintjes, juniors en oudsten. Het vertellen vindt plaats in kleine groepjes.
2. het kind tot zelfwerkzaamheid brengen en zijn medewerking trachten te verkrijgen.
3. een sfeer van wijding en eerbied scheppen.
Er werd dan ook niet gesproken over een zondagsschool maar over de kinderdienst. In 1918 werd bovendien in de kleine zaal een montessorischool voor kleuters ondergebracht. Naar aanleiding van dit initiatief zijn ook Westhill-Zondagsscholen opgericht in Nijmegen, Scheveningen, Utrecht en Amsterdam. In 1921 richtte een vriendin van Marie van Voorst van Beest een jeugdkapel op aan de Meentweg te Bussum. De kapel in Maarssen is nog steeds in functie.
Omschrijving
De in een voormalige overtuin aan de Parkweg gelegen vrijstaande zaalkerk, verbonden door een tussenlid met het woonhuis en een vrijstaande houten schuur.
De kapel gebouwd ten noorden van het woonhuis. De gevels zijn opgetrokken in rode baksteen met strekken, danwel rondbogen met siermetselwerk boven deuren en venster. De vensters van de kapel zijn over het algemeen voorzien van glas-in-lood. De ramen en terrasdeuren van het woonhuis zijn voorzien van een roedenverdeling.
De kapel heeft één bouwlaag onder een met leien in maasdekking gedekt zadeldak, aan weerszijden voorzien van steekkappen. Op de nok bevindt zich een dakruiter met een met leien gedekt ingesnoerd naaldspitsje en een klok. Aan de noordzijde is een schoorsteen gezet.
De voorgevel of oostgevel heeft links de hoofdentree bestaande uit een dubbele, opgeklampte deur met siersmeedijzeren gehengen onder een latei met het opschrift `19 kinderkapel 13'. Daarboven bevinden zich drie rondboogvensters. Beide langsgevels hebben twee topgevels onder steekkap met een identieke indeling. Deze bestaat uit drie rondboogvensters waarvan de middelste groter en hoger en breder is. De topgevels zijn aan de afgewerkt met een rand baksteen boven de vlechtingen en hebben in de top een driehoek van zwarte en witte tegeltjes in ruitpatroon. De topgevel is tevens voorzien van sierankers.
De rechterzijgevel of noordgevel van de kapel is nagenoeg blind, met uitzondering van een tweetal smalle rondboogvensters in de geveltop.
Tegen de linkerzijgevel van de kapel is een tussenlid gezet van één bouwlaag onder plat dak, waarvan de randen afgezet zijn met leien. In de top van de zuidgevel van de kapel zijn drie rondboogvensters gezet, waarvan de middelste hoger is.
De achtergevel is identiek aan de voorgevel met uitzondering van de hoofdentree. Op deze plaats zijn twee smalle rondboogvensters gezet.
Het tussenlid telt één bouwlaag onder plat dak. De oostgevel of voorgevel heeft twee stolpvensters met roeden en bovenlicht. De achtergevel heeft een rondboogvenster met gekleurd glas-in-lood en ter weerszijden een klein venster.
Het woonhuis heeft een vierkante plattegrond met de nok haaks op de Parkweg en de kerk. De voorgevel of oostgevel bevat aan de rechterzijde een rondboogvormig portiek waarin de entree, bestaande uit een kozijn met een rondboogvormige teakhouten deur met smeedijzeren nagels, een rond tralievenster en een klingel, omgeven door roedenverdeelde zij- en bovenlichten. Links bevat de gevel een drielichtskozijn met luiken. De topgevel bevat drie gelijke vensters.
De zuidgevel bevat twee paar Franse deuren met luiken. De goot rust aan beide uiteinden op gemetselde klossen. Het dak wordt doorbroken door twee dakkapellen met roedenvensters onder rondboogvormige daken. Tevens wordt het dakschild doorbroken door een schoorsteen.
De westgevel van het woonhuis heeft een vensteropening met niet oorspronkelijke indeling. Rechts zijn twee stolpramen met luiken gezet. De geveltop bevat de gevel drie gelijkvormige ramen met roeden. Tegen de achtergevel is het tussenlid geplaatst.
Het interieur van alle drie de bouwdelen is nagenoeg oorspronkelijk. De woning heeft een grotendeels originele hal met trap, voorzien van bewerkte stijlen in art nouveau-trant. Onder het trapbordes is de interne verbinding met de kapel. Het tussenlid bestaat uit een ruimte met onder andere een authentieke schouw en kastjes. De entree komt uit in een lange gang waarin een (later overgeschilderde) wandschildering is aangebracht. De gang bevat kapstokken. De kapel bestaat uit één onverdeelde ruimte onder een houten tongewelf met steekkappen. De zaal bevindt zich grotendeels in de oorspronkelijke staat en is onder meer uitgevoerd met lambrizering en hoekkasten. In het interieur zijn in 1913-14 schilderingen aangebracht, waaronder op de zuidwand de intocht van Jezus in Jeruzalem en Christus' geboorte. De éénlaags houten schuur is gelegen aan de zuidwestzijde van het woonhuis en is op een rechthoekige plattegrond opgetrokken uit groen- en witgeschilderde rabatdelen en voorzien van een zadeldak met Hollandse pannen. Aan de oostzijde is een risaliet met tweelichts roedenvenster en een houten topgevel met verticale delen aangebracht. Links bevindt zich een rondboogdeur met rond venster. Aan de noordzijde is een éénlaags aanbouw onder lessenaardak gezet met een tweelichts roedenvenster met luiken. De geveltop van het hoofdvolume bevat een luik.
Waardering
De kinderkapel annex woonhuis en schuur is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als zeldzaam, vroeg en qua hoofdvorm en detaillering van ex- en interieur gaaf bewaard voorbeeld van een zondagsschool met woning en schuur in traditionele stijl naar ontwerp van de Larense architect Jan Rebel met wandschilderingen van Jacob Doeser. Voorts vanwege relatie met betrekking tot de ontstaansgeschiedenis, vormgeving en inrichting van het gebouw naar de Engelse Westhill-methode. Tevens vanwege de situationele waarde door de ligging in een voormalige overtuin van het voormalige woonhuis van de stichteres.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
In 1913, on the initiative of Mrs. Marie van Voorst van Beest, a children's chapel, named Westhill, was founded. The HALL CHURCH with DWELLING HOUSE and wooden BARN was designed by the architect Jan Rebel from Laren. His commission was to design a large hall, a small hall and a dwelling house. The design, which departed from Rebel's usual style, references in its style and material use the work of Jan Stuijt. The building in traditional style stands in the former pleasure garden of the (now disappeared) villa of the foundress. In 1913-1914, wall paintings were placed in the chapel by the painter Jacob Doeser from Maarssen.
Westhill was a Sunday school where, according to principles developed at the English college Westhill (in Selly Oak near Birmingham), the gospel was preached to children. The principles of the Westhill method are as follows: 1. give the child what belongs to the child, namely in four divisions: five-year-olds, little ones, juniors and elders. The storytelling takes place in small groups.
2. bring the child to self-activity and endeavour to obtain its cooperation.
3. create an atmosphere of dedication and reverence.
Therefore, one did not speak of a Sunday school but of the children's service. In 1918, a Montessori school for toddlers was furthermore housed in the small hall. Following this initiative, Westhill Sunday schools were also established in Nijmegen, Scheveningen, Utrecht and Amsterdam. In 1921, a friend of Marie van Voorst van Beest founded a youth chapel on the Meentweg in Bussum. The chapel in Maarssen is still in use.
Description
The detached hall church located in a former pleasure garden on the Parkweg, connected by a linking section to the dwelling house and a detached wooden barn.
The chapel built to the north of the dwelling house. The facades are constructed in red brick with courses, or round arches with ornamental brickwork above doors and windows. The windows of the chapel are generally provided with stained glass. The windows and terrace doors of the dwelling house are provided with glazing bars.
The chapel has one storey under a mansard roof covered with slate in mammouth bond, provided on both sides with cant rafters. On the ridge is a roof turret with a slate-covered compressed needle spire and a bell. On the north side a chimney is set.
The front or east facade has on the left the main entrance consisting of a double, clamped door with ornamental wrought-iron hinges under a lintel with the inscription '19 kinderkapel 13'. Above are three round-arched windows. Both side facades have two gables under cant rafters with identical layout. This consists of three round-arched windows of which the middle one is larger and higher and wider. The gables are finished on the facade with a row of brick above the weavings and have at the top a triangle of black and white tiles in a lozenge pattern. The gable is also provided with ornamental wall anchors.
The right side or north facade of the chapel is almost blind, with the exception of a pair of narrow round-arched windows in the gable top.
Against the left side facade of the chapel is placed a linking section of one storey under a flat roof, the edges of which are finished with slate. In the top of the south facade of the chapel are three round-arched windows, of which the middle one is higher.
The rear facade is identical to the front facade with the exception of the main entrance. In this place are two narrow round-arched windows.
The linking section has one storey under a flat roof. The east or front facade has two shed windows with glazing bars and fanlight. The rear facade has a round-arched window with coloured stained glass and on either side a small window.
The dwelling house has a square floor plan with the ridge at right angles to the Parkweg and the church. The front or east facade contains on the right side a round-arched porch in which the entrance, consisting of a frame with a round-arched teak door with wrought-iron nails, a round latticed window and a bell-push, surrounded by glazing-barred side and fanlights. On the left the facade contains a three-light frame with shutters. The gable contains three identical windows.
The south facade contains two pairs of French doors with shutters. The gutter rests at both ends on masonry corbels. The roof is interrupted by two dormer windows with round-arched windows under round-arched roofs. Furthermore, the roof slope is interrupted by a chimney.
The west facade of the dwelling house has a window opening with non-original layout. On the right are two shed windows with shutters set. The gable top contains three identical windows with glazing bars. Against the rear facade the linking section is placed.
The interior of all three building components is almost original. The dwelling has a largely original hall with staircase, provided with worked stiles in art nouveau style. Under the stair landing is the internal connection with the chapel. The linking section consists of a space with, among other things, an authentic fireplace and cupboards. The entrance leads into a long corridor in which a (later overpainted) wall painting has been placed. The corridor contains coat racks. The chapel consists of a single undivided space under a wooden barrel vault with cant rafters. The hall is found largely in the original state and is executed with, among other things, wainscoting and corner cupboards. In the interior, paintings were placed in 1913-14, including on the south wall the Entry of Jesus into Jerusalem and the Birth of Christ. The single-storey wooden barn is located at the south-western side of the dwelling house and is constructed on a rectangular floor plan of green- and white-painted board sections and provided with a gabled roof with Dutch tiles. On the east side is a risalit with a two-light glazed window and a wooden gable with vertical sections. On the left is a round-arched door with round window. On the north side a single-storey extension under a pent roof is placed with a two-light glazed window with shutters. The gable top of the main volume contains a shutter.
Valuation
The children's chapel with dwelling house and barn is of general importance for its cultural and architectural-historical value as a rare, early and with respect to main form and detailing of exterior and interior well-preserved example of a Sunday school with dwelling and barn in traditional style designed by the architect Jan Rebel from Laren with wall paintings by Jacob Doeser. Furthermore for its relation to the origin history, design and arrangement of the building according to the English Westhill method. Also for its situational value through the location in a former pleasure garden of the former dwelling house of the foundress.
Nearby in the register
- Woonhuis, Kerkweg 9Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Kerkweg 9Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Kerkweg 11Woonhuisunder 1 mi
- Kerk, Kerkweg 19Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.