Rijksmonumentenregister · Netherlands
"Woningcomplex ""De Eendracht"""
Rotterdam, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1931 - 1934
- Address
- van der Horststraat 1, 3039 VJ Rotterdam (and others)
- Place
- Rotterdam
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.93285, 4.45542
- Monument number
- 524318
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1907 map "37 Rotterdam" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Als woningcomplex Vroesenlaan bekend U-vormig WOONHOF met 84 ETAGEGEWONINGEN, een KLEUTERSCHOOL en een WINKEL gebouwd tussen 1931-1934 in nieuw zakelijke stijl rond een gemeenschappelijk binnenterrein met een ommuurde SIERTUIN. Het bouwblok, naar ontwerp van architect J.H. van den Broek, werd in opdracht van de woningbouwvereniging 'De Eendracht' en de 'Woningcoöperatie' gebouwd voor gemeentepersoneel.
Dit complex is het enige uitgevoerde bouwblok uit een plan voor zeven identieke halfopen bouwblokken aan de oostelijke rand van het Vroesenpark, en werd uiteindelijk in het Uitbreidingsplan Blijdorp van W.G. Witteveen (door de raad vastgesteld in 1931) gerealiseerd. Ten gevolge van de crisis werden de woningen in de middenstandssector besteed en werden van het gemeenschapsidee alleen de collectieve tuin in het binnenhof en de kleuterschool in de noordoostelijke hoek van het binnenhof verwezenlijkt.
Voor Van den Broek was dit project een van de eerste mogelijkheden om zijn ideeën over het Nieuwe Bouwen, opgedaan tijdens excursies naar woningbouwexperimenten in Frankfurt, in de praktijk te brengen. De vierkamerwoningen, ontworpen als alternatief voor de alkoofwoning en de enkelzijdige woningoriëntatie, hadden oorspronkelijk een flexibele plattegrond met een dag- en nachtindeling. Door toepassing van schuifwanden, opklapbedden en een uitgekiende plattegrondopzet konden de woonruimtes 's avonds worden veranderd in slaapkamers. De situering van de badkamer en de wc was zodanig dat deze zowel in de dag- als in de nachtopstelling in verbinding stonden met alle kamers.
Omschrijving
Het U-vormige woonhof, ontstaan door het open laten van de korte zijde aan de Vroesenlaan, bevat in totaal 83 etagewoningen, alle met vier kamers en een portiekontsluiting. Aan de Van der Horststraat en aan de Navanderstraat heeft het complex twee lange stroken van drie bouwlagen en aan de Statenweg een korter maar hogere strook van vier bouwlagen. De drie stroken van het bouwblok hebben een plat dak, met een geprofileerde daklijst. In het souterrain bevinden zich aan de straatzijde bergingen, verlicht door smalle lintvensters. Aan de tuinzijde is het souterrain geopend, waardoor de betonnen kolommen van de toegepaste betonconstructie zichtbaar zijn. De vleugel aan de Navanderstraat is, door een één bouwlaag tellend kleuterschooltje, met de vleugel aan de Statenweg verbonden. De vleugel aan de Van der Horststraat staat vrij. De gevels zijn opgetrokken in gele baksteen met betonnen plinten, luifels, balkons, vensterlateien en hijsbalken. De woningscheidende wanden bestaan uit een spouwmuur van twee lagen drijfsteen met een isolerende tweeënhalf centimeter dikke kurkplaat ertussen. Ook de betonnen vloeren zijn aan beide zijden van een isolerende laag voorzien.
De vensters, oorspronkelijk gevat in stalen kozijnen zijn, op de kozijnen van het souterrain na, vervangen door kozijnen van aluminium met een breder profiel. De betonconstructie is, behalve in de kolommen ter hoogte van het souterrains, eveneens zichtbaar aan weerszijden van de portieken en in de gevelbanden direct boven de strookvensters. De vrijheid van het betonskelet bij de gevelindeling blijkt het best uit de strook bovenlichten doorlopend in de kopse gevels van het bouwblok en uit de toepassing van grote glaspuien. De geleding van de straatgevels wordt met name bepaald door de portieken. Deze zijn voorzien van doorlopende glazen puien met een kleine roedenverdeling en waren oorspronkelijk uitgerust met een boodschappenlift. Per portiek worden telkens zes woningen (aan de Van der Horststraat en de Navanderstraat) en zeven of acht woningen (aan Statenweg) ontsloten. De lange zijden van het bouwblok hebben vijf portieken, de korte zijde heeft er drie. Vanuit de portieken zijn ook de bergingen en fietsenstallingen in het souterrain en de op het binnenterrein gelegen tuin te bereiken, die omgeven is door een betonnen keermuur en voorzien is van een betonnen vijver. De woningen aan de lange zijden zijn zeven en een half meter breed en negen en een half meter diep. In de voorgevel hebben de woningen een drieledig venster aan weerszijden van het trappenhuis met een over de gehele breedte doorlopend bovenlicht. Aan de achterzijde wordt de gevelritmiek vooral bepaald door de ruime, naast elkaar gelegen, uitstekende balkons met stalen hekjes. De balkons op de bovenste verdieping zijn voorzien van een betonnen luifel opgenomen in de omgaande betonbanden. De woningen, die zich spiegelen aan weerszijden van de balkons, hebben aan de achterzijde twee rechthoekige vensters. De zes kopse woningen zijn van een ander type. Hier zijn de balkons iets breder en bevinden zich aan de kopse zijde met uitzicht op het Vroesenpark. De kopse gevels achter de balkons hebben grote transparante vensterpuien met twee dubbele deuren naar het balkon. Aan de straatzijde hebben deze woningen direct naast het trappenhuis een klein vierkant balkon met een dubbele deur naar de slaapkamer. De woningen in de korte, hogere vleugel aan de Statenweg zijn acht meter breed bij dezelfde diepte als in de lange stroken. Het blok bevat op de hoek met de Navanderstraat een winkelruimte met bijbehorende woning. De voorgevel van het blok is conform de gevels aan de lange zijden. De achtergevel is afwijkend vormgegeven. Hier geen losse balkons maar een doorlopend balkon in de vorm van een galerij. De balkons, voorzien van een eenvoudige stalen balustrade, worden van elkaar gescheiden door glazen tussenschotjes.
Waardering
Het nieuw zakelijke U-vormige Vroesenlaancomplex met een van de eerste toepassingen van een flexibele plattegrond in de (sociale) woningbouw en als collectieve voorziening een tuin en een school, vormt een belangrijke schakel in de ontwikkeling van de woningbouwpraktijk van een gesloten bouwblok naar een open strokenverkaveling en is als zodanig van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische, typologische en stedenbouwkundige waarde. Het bouwblok neemt als experiment een belangrijke plaats in binnen het oeuvre van architect Van den Broek. Tevens van situationele waarde wegens de oriëntatie op het Vroesenpark.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Known as a residential complex Vroesenlaan, a U-shaped RESIDENTIAL COURT with 84 APARTMENTS, a KINDERGARTEN and a SHOP built between 1931-1934 in new objective style around a communal interior courtyard with a walled ORNAMENTAL GARDEN. The building block, designed according to plans by architect J.H. van den Broek, was built on the orders of the housing association 'De Eendracht' and the 'Housing Cooperative' for municipal personnel.
This complex is the only executed building block from a plan for seven identical semi-detached building blocks on the eastern edge of the Vroesenpark, and was ultimately realised in the Extension Plan Blijdorp by W.G. Witteveen (adopted by the council in 1931). As a result of the crisis, the dwellings were allocated in the middle-class sector and from the community concept only the collective garden in the interior courtyard and the kindergarten in the north-eastern corner of the interior courtyard were realised.
For Van den Broek this project was one of the first opportunities to put his ideas about the New Building, gained during excursions to housing construction experiments in Frankfurt, into practice. The four-room dwellings, designed as an alternative to the alcove dwelling and single-sided dwelling orientation, originally had a flexible floor plan with a day and night layout. By applying sliding walls, fold-down beds and a carefully considered floor plan arrangement, the living spaces could be converted in the evenings into bedrooms. The positioning of the bathroom and the toilet was such that in both the day and night arrangement they were connected to all rooms.
Description
The U-shaped residential court, created by leaving the short side open at the Vroesenlaan, contains a total of 83 apartments, all with four rooms and a shared entrance. On the Van der Horststraat and on the Navanderstraat the complex has two long rows of three storeys and on the Statenweg a shorter but higher row of four storeys. The three rows of the building block have a flat roof, with a profiled cornice. In the basement there are storage rooms on the street side, lit by narrow ribbon windows. On the garden side the basement is open, making the concrete columns of the concrete construction applied visible. The wing on the Navanderstraat is connected to the wing on the Statenweg by a kindergarten measuring one storey. The wing on the Van der Horststraat stands free. The facades are built up in yellow brick with concrete plinths, canopies, balconies, window lintels and hoisting beams. The party walls consist of a cavity wall of two layers of driftstone with an insulating half-inch thick cork plate between. The concrete floors too are provided with an insulating layer on both sides.
The windows, originally set in steel frames, have been replaced by aluminium frames with a wider profile, except for the frames of the basement. The concrete construction is, except in the columns at the height of the basement, likewise visible on both sides of the porticos and in the facade bands directly above the strip windows. The freedom of the concrete skeleton in the facade layout is most evident from the strip of fanlights running continuously in the end facades of the building block and from the application of large glass door-windows. The articulation of the street facades is determined in particular by the porticos. These are provided with continuous glass door-windows with a small glazing bars and were originally equipped with a delivery lift. Each portico provides access to six dwellings (on the Van der Horststraat and the Navanderstraat) and seven or eight dwellings (on Statenweg). The long sides of the building block have five porticos, the short side has three. From the porticos, access can also be gained to the storage rooms and bicycle sheds in the basement and to the garden located on the interior courtyard, which is surrounded by a concrete retaining wall and provided with a concrete pond. The dwellings on the long sides are seven and a half meters wide and nine and a half meters deep. On the front facade the dwellings have a three-part window on both sides of the staircase with a fanlight running over the full width. On the rear side the facade rhythm is determined mainly by the spacious, adjacent protruding balconies with steel railings. The balconies on the top storey are provided with a concrete canopy incorporated in the surrounding concrete bands. The dwellings, which are mirrored on both sides of the balconies, have two rectangular windows on the rear side. The six end dwellings are of a different type. Here the balconies are slightly wider and are located on the end side with views of the Vroesenpark. The end facades behind the balconies have large transparent window door-windows with two double doors to the balcony. On the street side these dwellings have directly next to the staircase a small square balcony with a double door to the bedroom. The dwellings in the short, higher wing on Statenweg are eight meters wide at the same depth as in the long strips. The block contains a shop space with an associated dwelling on the corner with the Navanderstraat. The front facade of the block is in accordance with the facades on the long sides. The rear facade is designed differently. Here no separate balconies but a continuous balcony in the form of a gallery. The balconies, provided with a simple steel balustrade, are separated from each other by glass partitions.
Valuation
The New Functionalist U-shaped Vroeselaan complex with one of the first applications of a flexible ground plan in (social) housing and as a collective facility a garden and a school, constitutes an important link in the development of housing construction practice from a closed building block to an open strip layout and as such is of general importance because of its architectural historical, typological and urban planning value. The building block takes an important place as an experiment within the oeuvre of architect Van den Broek. Also of situational value because of its orientation towards the Vroesenpark.
Nearby in the register
- Centraal PlanAppartementengebouwunder 1 mi
- Centraal planAppartementengebouwunder 1 mi
- Centraal planAppartementengebouwunder 1 mi
- Centraal planAppartementengebouwunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.