Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerkhof, Dorpsstraat bij 5
Gasselte, Drenthe, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Begraafplaats en -onderdelen
- Function
- Kerkhof
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Dorpsstraat bij 5, 9462 PJ Gasselte (Aa en Hunze 22)
- Place
- Gasselte
- Municipality
- Aa en Hunze
- Province
- Drenthe
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.97222, 6.78831
- Part of complex
- 527644
- Monument number
- 524296
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUtrecht University LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
5 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Ditio Trans Isulana." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
KERKHOF met GRAFMONUMENTEN en MUUR, behorende bij de reeds beschermde hervormde kerk te Gasselte.
Inleiding
Het kerkelijk ensemble is gelegen aan de rand van het vroegmiddeleeuwse esdorp Gasselte. Als gevolg van eeuwenlange begraafactiviteiten liggen kerk en kerkhof hoger dan hun directe omgeving. Het kerkhof zou vanaf het jaar 800 in gebruik zijn. In 1924 vond de laatste begraving plaats (de nieuwe gemeentelijke begraafplaats was in 1923 geopend) en in 1977 de laatste bijzetting. Volgens informatie zou het kerkhof oorspronkelijk meer westelijk georiënteerd zijn en pas in de 19de eeuw aan de oostzijde zijn uitgebreid.
Omschrijving
Het KERKHOF bestaat hoofdzakelijk uit grasveld waarop, voornamelijk aan de oost- en zuidzijde van de kerk, nog een kleine honderd grafmonumenten zijn bewaard. Aan de noordzijde van de kerk, waar de minder welgestelden werden begraven, zijn geen monumenten meer te vinden. Dit gedeelte doet thans dienst als strooiveld. Aan de westzijde wordt het kerkhof van de omgeving afgeschermd door een lage MUUR van kloostermoppen met rondgeslepen rollaag; voor het overige bestaat de terreinafscheiding uit een gezichtsbepalende beukenhaag. Op het kerkhof zelf komt geen boom- of struikbeplanting voor. Rondom de kerk loopt een grindpad; de overige paden zijn verdwenen of door het gras aan het zicht onttrokken.
GRAFMONUMENTEN. Het beeld van de begraafplaats wordt voornamelijk bepaald door staande grafmonumenten van hardsteen of cementsteen, van welke laatste groep verschillende in hun geheel geschilderd zijn geweest om natuursteen te imiteren. Sommige hebben een decoratieve bekroning van marmer. Aan de zuidkant van het kerkhof zijn de meeste liggende monumenten (zerken) te vinden. Enkele daarvan hebben (nog) een eenvoudig ijzeren grafhek met in sommige gevallen een marmeren tekstbord. De oudste grafmonumenten dateren uit het tweede kwart van de 19de eeuw; de jongste zijn soms vrij recente vervangingen van oudere exemplaren. De toegepaste grafsymboliek is uiteenlopend en gevarieerd en doet soms denken aan die op de Groninger kerkhoven. Van de verdwenen monumenten is vermoedelijk een groot aantal van hout geweest. Slecht één staand houten monument (stèle) is bewaard gebleven en inmiddels gerestaureerd.
Waardering
KERKHOF, GRAFMONUMENTEN en MUUR zijn van algemeen belang:
- wegens hun ouderdom;
- wegens de ontstaans- en gebruiksgeschiedenis van het terrein;
- wegens hun architectonische, genealogische en/of funerair-historische waarde;
- wegens de functionele en visuele relatie tussen de verschillende onderdelen en hun relatie met de eveneens beschermde kerk;
- wegens de aanwezigheid van voor de tijd van ontstaan kenmerkende grafmonumenten met bijpassende symboliek;
- wegens de bijzondere ligging tegen de Gasselter es.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
CHURCHYARD with GRAVE MONUMENTS and WALL, belonging to the already protected Reformed church at Gasselte.
Introduction
The ecclesiastical ensemble is situated at the edge of the early medieval esdorp Gasselte. As a result of centuries-long burial activities, church and churchyard lie higher than their immediate surroundings. The churchyard is believed to have been in use from the year 800 onwards. In 1924 the last burial took place (the new municipal burial ground opened in 1923) and in 1977 the last interment. According to information, the churchyard would originally have been oriented more westerly and only from the 19th century onwards was expanded on the east side.
Description
The CHURCHYARD consists mainly of grassland on which, primarily on the east and south sides of the church, around a hundred grave monuments are still preserved. On the north side of the church, where the less well-to-do were buried, no monuments are any longer to be found. This section now serves as a scattering field. On the west side the churchyard is screened from its surroundings by a low WALL of cloister bricks with rounded-off rolled edge; otherwise the site enclosure consists of a distinctive beech hedge. On the churchyard itself there are no trees or shrubs. A gravel path runs around the church; the remaining paths have disappeared or are hidden from view by the grass.
GRAVE MONUMENTS. The appearance of the burial ground is determined mainly by standing grave monuments of stone or cement stone, of which several have been painted over entirely to imitate natural stone. Some have a decorative topping of marble. On the south side of the churchyard most of the lying monuments (grave slabs) are to be found. Some of these have (still) a simple iron grave fence with in some cases a marble text board. The oldest grave monuments date from the second quarter of the 19th century; the youngest are sometimes fairly recent replacements of older examples. The funerary symbolism applied is varied and diverse and sometimes recalls that on the Groningen churchyards. Of the disappeared monuments, presumed to be a great number were of wood. Only one standing wooden monument (stele) has been preserved and has since been restored.
Valuation
CHURCHYARD, GRAVE MONUMENTS and WALL are of general importance:
- on account of their age;
- on account of the origins and usage history of the site;
- on account of their architectural, genealogical and/or funerary-historical value;
- on account of the functional and visual relationship between the various elements and their relationship with the likewise protected church;
- on account of the presence of grave monuments characteristic of the time of origin with matching symbolism;
- on account of the special location against the Gasselter es.
Nearby in the register
- Kerk, Dorpsstraat 5Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Pastorie(F), Lutkenend 2Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Boerderij, Kerkstraat 2Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Grotenend 11Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.