Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Haven van Huizen
Huizen, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Rokerij
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1859
- Address
- Havenstraat 81, 1271 AD Huizen (and others)
- Place
- Huizen
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.30659, 5.24128
- Monument number
- 524277
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1838 map "Amsterdam" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige VISROKERIJ uit 1859, gebouwd in opdracht van de familie Regtdoorzee. Te oordelen aan de bouwnaden en het metselwerk van de rechterzijgevel (N) is het gebouw in fasen tot stand gekomen. Het object is gelegen op de westelijke havenkade, waar na de aanleg van de haven van Huizen in 1853-1854 een reeks visrokerijen werd gebouwd. Na de sluiting van de visrokerij in 1927 was het gebouw tot 1984 in gebruik bij verschillende aardewerkfabrieken. Na een korte periode van leegstand werd het pand in 1987-1989 herbestemd tot restaurant en tentoonstellingsruimte. De houten veranda en het terras tegen de voorgevel zijn in 1987 toegevoegd.
N.B. De latere aanbouwen tegen de rechter zij- en achtergevel zijn voor de bescherming van ondergeschikt belang.
Omschrijving
De voormalige visrokerij bestaat uit drie rechthoekige bouwvolumes van gelijke lengte (het voorgebouw waar de vis aan stokken geregen werd, de rookhal, en het achtergebouw waarin de paarden en de karren stonden) en een kortere vierde hal (hoogstwaarschijnlijk een mandenmakerij). De rookhal is smaller dan de overige hallen. Elk van de vier hallen (in Huizen "hangen" genoemd) heeft een hoogte van één bouwlaag onder een zadeldak met de noklijn evenwijdig aan de straat. Het voorschild van het voorgebouw is gedekt met rode en gesmoorde Hollandse pannen die per vier in een schaakbordpatroon gelegd zijn. Op het achterschild van het voorgebouw liggen rode kruispannen. De vierde hal heeft een dekking van gesmoorde Hollandse pannen (de tweede en derde hal zijn gedekt met asbestcement golfplaten). De buitengevels zijn opgetrokken in rode waalsteen, gemetseld in kruisverband met snijvoeg. Voor de achter- en zijgevels is machinale baksteen toegepast met uitzondering van de rechterzijgevel van het voorgebouw die opgetrokken is in handvormsteen. De voorgevel was oorspronkelijk ongepleisterd. Ter hoogte van de zolderbalklaag zijn de gevels voorzien van schootankers. Bovenaan de voor- en achtergevels bevindt zich een houten bakgoot. De voorgevel (O) telt een reeks zesruits schuifvensters met spiegelluiken. Tussen de vijf vensters in de rechter gevelhelft is met jaartalankers (mogelijk naderhand) het bouwjaar 1859 aangebracht. Rechts van het rechter venster bevindt zich een hardstenen eerste steen met de tekst "DE EERSTE STEEN GELEGD/ DOOR/ GESIENA REGTDOORZEE PD/ 12 MAART 1859." In de rechterzijgevel (N) bevindt zich links een dichtgezet venster waarnaast een deur. Met uitzondering van de rookhal heeft elke hal middenboven in de rechterzijgevel een vierruits openslaand zolderraam (de vensters en deuren in de linkerzijgevel zijn niet oorspronkelijk).
De achtergevel (W) van het achtergebouw heeft rechts een opgeklampte deur met ter weerszijden een rondboograampje, en links hiervan een halfrond gietijzeren stalvenster (in het achterliggende zuidelijke gedeelte van het achtergebouw stonden de paarden die de karren trokken waarmee het brandhout voor de rookkamers gehaald werd).
In het restaurant is als herinnering aan de oorsponkelijke functie van het gebouw een aantal deuren van de 19 rookkamers waarin de rookhal was onderverdeeld gehandhaafd. De genummerde deuren zijn uitgevoerd als horizontaal in tweeën gedeelde opgeklampte deuren van brede delen die afgehangen zijn aan handgesmede duimgehengen (in de gepleisterde oostmuur van de rookhal zijn de deuren 1, 2, 3, 4, 16, 17 en 19 bewaard gebleven, in de westmuur de deuren van de drie zuidelijke rookkamers 17, 18 en 19). Door het openen van de bovendeur kon het rookproces in de rookkamer gevolgd worden. Van de paardenstal in het zuidelijke gedeelte van het achtergebouw resteert een rechthoekige voerbak van rode baksteen waarin twee met lood beklede voertroggen.
Waardering
De voormalige visrokerij is van algemeen belang wegens cultuur-, architectuur- en sociaalhistorische waarde als relatief gaaf bewaard gebleven en zeldzaam restant van de visverwerkende industrie in Huizen, die in het midden van de 19de eeuw opkwam. Het pand heeft situationele waarde vanwege de beeldbepalende ligging aan de oude haven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former FISH SMOKERY from 1859, built on the commission of the Regtdoorzee family. Judging by the construction joints and the masonry of the right side elevation (N), the building came into being in phases. The object is located on the western harbour quay, where following the construction of Huizen harbour in 1853-1854 a series of fish smokeries was built. After the closure of the fish smokery in 1927, the building was in use by various earthenware factories until 1984. After a short period of vacancy, the building was converted in 1987-1989 into a restaurant and exhibition space. The wooden veranda and terrace against the front elevation were added in 1987.
N.B. The later additions against the right side and rear elevations are of minor importance for the protection.
Description
The former fish smokery consists of three rectangular building volumes of equal length (the front building where the fish were strung on rods, the smoke hall, and the rear building in which the horses and carts stood) and a shorter fourth hall (most likely a basket-maker's workshop). The smoke hall is narrower than the other halls. Each of the four halls (called "hangen" in Huizen) has a height of one storey under a gabled roof with the ridge line parallel to the street. The front slope of the front building is covered with red and smoky Dutch tiles laid in a checkerboard pattern, four tiles per section. On the rear slope of the front building lie red interlocking tiles. The fourth hall has a covering of smoky Dutch tiles (the second and third halls are covered with asbestos cement corrugated sheeting). The outer facades are built in red Flemish bond brick in diagonal bond with flush joints. For the rear and side elevations machine-made brick is used with the exception of the right side elevation of the front building which is built in hand-moulded brick. The front facade was originally unplastered. At the height of the attic beam course, the facades are provided with wall anchors. At the top of the front and rear facades is a wooden guttering. The front facade (E) has a series of six-pane sash windows with mirrored shutters. Between the five windows in the right half of the facade the building year 1859 is marked with date anchors (possibly added later). To the right of the right window is a hardstone foundation stone with the text "THE FIRST STONE LAID/ BY/ GESIENA REGTDOORZEE PD/ 12 MARCH 1859." In the right side elevation (N), on the left is a blocked-up window next to which is a door. With the exception of the smoke hall, each hall has in the middle above the right side elevation a four-pane casement attic window (the windows and doors in the left side elevation are not original).
The rear elevation (W) of the rear building has on the right a hinged door with on either side a round-arch small window, and to the left of this a semi-circular cast-iron stable window (in the rearward southern section of the rear building stood the horses that pulled the carts with which the firewood for the smoke chambers was fetched).
In the restaurant, in memory of the original function of the building, a number of doors from the 19 smoke chambers into which the smoke hall was subdivided have been retained. The numbered doors are executed as horizontally divided hinged doors of wide sections hung on hand-forged thumb hinges (in the plastered east wall of the smoke hall, doors 1, 2, 3, 4, 16, 17 and 19 remain, in the west wall the doors of the three southern smoke chambers 17, 18 and 19). By opening the upper door the smoking process in the smoke chamber could be observed. From the horse stable in the southern section of the rear building remains a rectangular feeding trough of red brick with two lead-lined feeding troughs.
Valuation
The former fish smokery is of general importance on account of its cultural, architectural and social-historical value as a relatively intact surviving and rare remnant of the fish-processing industry in Huizen, which emerged in the middle of the 19th century. The building has situational value owing to its image-determining location at the old harbour.
Nearby in the register
- Woonhuis, Vissersstraat 84Woonhuisunder 1 mi
- Boerderij, Vissersstraat 90Boerderijunder 1 mi
- Woonhuis, Vissersstraat 26Woonhuisunder 1 mi
- Boerderij, Valkenaarstraat 36Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.