Rijksmonumentenregister · Netherlands
Defensie- of Peelkanaal
Ysselsteyn, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Versperring
- Function
- Tankgracht
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1939
- Address
- te "" (Venray 31)
- Place
- Ysselsteyn
- Municipality
- Venray
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.50735, 5.86253
- Part of complex
- 524029
- Monument number
- 524065
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1945 map "West-Duitschland" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Toen in 1937 was besloten om de Peel-Raamstelling ook noordelijk van het moeilijk begaanbare en gemakkelijk op de accessen te verdedigen Peelgebied tussen Deurne en Weert door te trekken, werd, geheel in de geest van de tijd, besloten dat allereerst de verdediging tegen pantserwagens en tanks van belang was. Daartoe was de aanleg van een anti-tankgracht noodzakelijk, waarvan het tracé in 1937 verkend werd. Deze ANTI-TANKGRACHT, toentertijd bekend als het Defensiekanaal, thans Peelkanaal, werd door de Nederlandsche Heidemij en de Grontmij aangelegd in 1939. Overigens werd tegelijkertijd met het verkennen van het tracé in 1937 een voorlopige gracht gegraven; de restanten van dit zogenoemde Koordekanaal, voorloper van het huidige Defensie- of Peelkanaal, zijn nog altijd aanwezig in de bossen bij Rips (provincie Noord-Brabant).
Daar de gracht ook tot doel had de waterhuishouding in de agrarische streek te verbeteren, was het mogelijk het kanaal in het kader van de werkverschaffing met inzet van veel werkelozen te graven. Het tracé van de anti-tankgracht werd deels bepaald door de reeds bestaande ontginningen, de waterhuishoudkundige eisen en voorts was het verkrijgen van een zo gunstig mogelijk schootsveld een element waarmee rekening moest worden gehouden. Te Venray zijn deze factoren van weinig invloed gebleken: het tracé is zeer sterk noord-zuid gericht.
Omschrijving.
Het Defensie- of Peelkanaal komt bij de Vreedepaal (bij Vredepeel) op Venrays grondgebied. Daar heeft het in Venray nog bijna geheel het oorspronkelijke beloop behouden. Slechts ter hoogte van Vredepeel-Merselo loopt het kanaal voor een afstand van circa drie kilometer over het terrein van het militaire vliegveld De Peel. Hier is zelfs ten behoeve van de aanleg van de startbaan 300 meter van het kanaal gedempt. Het gedeelte van de gracht op het terrein van het militaire vliegveld wordt dan ook nadrukkelijk buiten de bescherming gelaten. In totaal heeft het kanaal een lengte van bijna 14 kilometer op Venrays grondgebied.
Het kanaal heeft een breedte van tien meter en (oorspronkelijk) een diepte van 1,8 meter. Direct achter de stuwen is de breedte iets groter. De taluds van het kanaal hebben alleen bij de stuwen, waar ze in beton zijn uitgevoerd, nog het oorspronkelijke profiel. Deze steile taluds moesten doorschrijding met tanks of pantserwagens onmogelijk maken. Buiten de kommen van de stuwen zijn alle taluds van aarde; sinds ongeveer 1950 is het profiel hiervan minder steil geworden.
Op de westelijke oever van dit circa 40 kilometer lange kanaal werd met de uit de gracht afkomstige aarde een twee meter hoge wal opgericht, waartegen men om de 200 à 300 meter een (lichte) S-kazemat bouwde. Aan de oostzijde van de anti-tankgracht diende een schootsveld van tenminste 1200 meter gehandhaafd te blijven waarop geen bomen of boerderijen mochten worden opgericht. De ontginningsboerderijen liggen net buiten het schootsveld, parallel aan de linie. Ook diende het voorterrein (aan de oostzijde) zoveel mogelijk lager te liggen, teneinde inundaties te kunnen uitvoeren. Om deze reden, en om de waterstand in de antitankgracht te kunnen reguleren, werd het kanaal door middel van stuwen in panden verdeeld.
Waardering.
De anti-tankgracht is van algemeen belang en heeft cultuur-historische waarde als bijzondere uitdrukking van een culturele en geografische ontwikkeling, namelijk de versterking en daaropvolgende verdediging van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog en is als zodanig een belangrijk document van de militaire geschiedenis. De gracht is architectuur- en bouwhistorisch van belang wegens het bijzondere materiaalgebruik en de toepassing van moderne materialen en technieken, met name in het aanpassen van de waterhuishouding voor militaire doeleinden. De gracht is ook van belang voor de typologische ontwikkeling van diverse verdedigingsobjecten- en structuren inzake de nationale landsverdediging.
De gracht heeft ensemblewaarden als essentieel onderdeel van een groter geheel: enerzijds als onderdeel van de landsverdediging (het geheel aan stellingen aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog), en anderzijds als belangrijk (structurerend) onderdeel van het Peelgebied dat als militair landschap cultuur-historisch van belang is. De anti-tankgracht heeft een bijzondere historisch-ruimtelijke relatie met wegen, wateren en bodemgesteldheid van het gebied. Deze verweving geeft het complex ook een grote historische belevingswaarde.
Verder moet gewezen worden op de gaafheid van het gehele complex. Daarbij is de gehele stelling als grootschalig militair complex en herinnering aan een grootscheeps uitgevoerde verdedigingsmaatregel in relatie met de Tweede Wereldoorlog in Limburg zeldzaam.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
When in 1937 it was decided to extend the Peel Line also to the north of the difficult terrain and easily defensible access area of Peel between Deurne and Weert, it was decided, entirely in the spirit of the times, that defence against armoured vehicles and tanks was of primary importance. To this end, the construction of an anti-tank ditch was necessary, the route of which was surveyed in 1937. This ANTI-TANK DITCH, at that time known as the Defence Canal, now Peel Canal, was constructed by the Nederlandsche Heidemij and the Grontmij in 1939. Incidentally, at the same time as the route was being surveyed in 1937, a preliminary ditch was dug; the remains of this so-called Koordekanaal, forerunner of the present Defence or Peel Canal, are still present in the forests near Rips (province of Noord-Brabant).
Since the ditch also aimed to improve water management in the agricultural region, it was possible to dig the canal within the framework of employment provision using many unemployed workers. The route of the anti-tank ditch was partly determined by existing reclamations, water management requirements, and furthermore, obtaining the most favourable possible field of fire was an element that had to be taken into account. At Venray, these factors proved to have little influence: the route is very strongly oriented north-south.
Description.
The Defence or Peel Canal enters Venray territory at the Vreedepaal (near Vredepeel). There it has largely retained its original course in Venray. Only in the vicinity of Vredepeel-Merselo does the canal run for a distance of approximately three kilometres over the terrain of the military airfield De Peel. Here even 300 metres of the canal were filled in for the construction of the runway. The section of the ditch on the terrain of the military airfield is therefore explicitly excluded from protection. In total, the canal has a length of almost 14 kilometres on Venray territory.
The canal has a width of ten metres and (originally) a depth of 1.8 metres. Immediately behind the locks the width is somewhat greater. The slopes of the canal retain their original profile only at the locks, where they are constructed in concrete. These steep slopes were intended to make crossing by tanks or armoured vehicles impossible. Outside the lock chambers, all slopes are of earth; since approximately 1950 the profile of these has become less steep.
On the western bank of this approximately 40-kilometre-long canal, an earth rampart two metres high was constructed from soil extracted from the ditch, against which a (light) S-casemate was built every 200 to 300 metres. On the eastern side of the anti-tank ditch, a field of fire of at least 1200 metres had to be maintained on which no trees or farms could be erected. The reclamation farms are situated just outside the field of fire, parallel to the line. The foreground (on the eastern side) also had to lie as low as possible in order to allow inundations to be carried out. For this reason, and to be able to regulate the water level in the anti-tank ditch, the canal was divided into sections by means of locks.
Valuation.
The anti-tank ditch is of general importance and has cultural-historical value as a distinctive expression of a cultural and geographical development, namely the fortification and subsequent defence of the Netherlands during the Second World War, and is as such an important document of military history. The ditch is of architectural and building-historical importance because of the distinctive use of materials and the application of modern materials and techniques, in particular in adapting water management for military purposes. The ditch is also important for the typological development of various defence objects and structures concerning national land defence.
The ditch has ensemble values as an essential component of a larger whole: on one hand as part of land defence (the whole of the positions on the eve of the Second World War), and on the other hand as an important (structuring) component of the Peel area which is of cultural-historical importance as a military landscape. The anti-tank ditch has a particular historical-spatial relationship with roads, waters and soil conditions of the area. This interconnection also gives the complex a great historical experiential value.
Furthermore, attention must be drawn to the integrity of the entire complex. Moreover, the entire position as a large-scale military complex and reminder of a large-scale defence measure in relation to the Second World War in Limburg is rare.
Nearby in the register
- Stuw annex verdeelwerk S8Waterkering en -doorlaatunder 1 mi
- Kazemat K49Kazematunder 1 mi
- Kazemat K48Kazematunder 1 mi
- Kazemat K47Kazematunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.