Rijksmonumentenregister · Netherlands
Historische aanleg, Staverdenseweg 283
Ermelo, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Historische aanleg
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Staverdenseweg 283, 3852 NV Ermelo
- Place
- Ermelo
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.27992, 5.73867
- Part of complex
- 523817
- Monument number
- 523819
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1742 map "Nieuwe kaart der provincie van Holland" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving onderdeel 2
De HISTORISCHE TUIN- en PARKAANLEG dateert uit verschillende perioden. Vermoedelijk kwam er in de periode Van Haersolte (vanaf 1651) rond de in het water gelegen huis met voorplein een grootschalig, formeel lanenstelsel tot stand, waarvan o.a. de nog bestaande Allee met parallelle en dwarse lanen, de Staverdenseweg en het noordelijke deel van de Uddelermeerweg (drievoudige laanbeplanting van eik en beuk aan beide kanten) deel uit maakten. De directe omgeving van het huis werd aan het einde van de 18de eeuw opnieuw ingericht onder leiding van tuinarchitect J.G. Michaël (1738-1800). Waarschijnlijk vergroef Michaël de rechthoekige gracht rond het huis en de plaats tot een vijverpartij en park in kandschapsstijl en zette hij op het ten zuiden hiervan gelegen eiland ten zuidoosten van de alhier gelegen nutstuinen, een wandeling met slingerpaden uit. Het oudst bekende redelijk gedetailleerde beeld geeft de kaart van De Man (1805). Met haar grillige beloop vormt de Staverdense Beek een opvallend element in het gebied. Centraal zien we het door grachten omgeven kasteelterrein met het kasteel en het oude koetshuis. Ten zuiden daarvan zijn tuinen zichtbaar met een formele aanleg, bestaande uit een hoofdas met aan weerszijden daarvan een aantal rechthoekige tuinvakken. Daaromheen zien we aan de zuid- en oostzijde een landschappelijke aanleg met slingerpaden en een gebogen waterloop. Ook rond de Staverdense beek aan de noordwestkant van het huis is sprake van een landschappelijke aanleg met slingerpaden en kronkelende waterlopen. Ook de zogenaamde Lenorapol is ingetekend. De Lenorapol was een eilandje ('pol') omgeven door water uit de Molenbeek, waarop een stenen 'gedenktafel' was geplaatst (zie hiervoor onderdeel 7). Kasteel en tuinen zijn - behalve aan de zijde van de beek - omgeven door een stelsel van lanen in rechtlijnige patronen. Op de TMK van omstreeks 1850 ziet men dezelfde invulling van het terrein. In 1907-1908 werd de tuin in opdracht van de familie s'Jacob gemoderniseerd, waartoe tuinarchitect P.H. Wattez (1871-1953) uit Bussum werd aangetrokken. Wattez handhaafde de glooiende tot op heden bewaarde aanleg met slingerpaden (beplant onder andere met eik, beuk, plataan en metaseqoia) en legde op de plaats waar de kaart van De Man de nutstuinen situeert, een formele, in compartimenten opgebouwde tuin aan met in de oosthoek een doolhof. Van deze formele tuin is het grondplan bewaard gebleven. Het omgrachte kasteelterrein is bereikbaar vanaf de Staverdenseweg. Aan het voorplein staat aan de westzijde het kasteel, dat haar huidige aanzien aan het begin van deze eeuw kreeg. Aan de oostzijde bevindt zich het koetshuis. Op het met kiezels verharde plein liggen tussen genoemde gebouwen twee bloemperken. Vanaf het voorplein loopt een as in zuidelijke richting tot bij de zogenaamde Lenorapol. De rechthoekige tuinen aan weerszijden van de as zijn grotendeels verdwenen; nu zijn hier gazons. In de tuin zijn de restanten van een labyrint nog duidelijk aanwezig. In de oostelijke en zuidelijke randzone ligt een slingerend padenstelsel met laanbomen langs de deels tot vijver verbrede omgrachting. Het water van de gracht vloeit via een door keien gevormde cascade aan de westkant in de lager gelegen Molenbeek. Ten noorden en noordwesten is de bij De Man aangegeven carrée-vormige laanstructuur, de lange Allee, een wandeling langs de Staverdense beek en grote open ruimtes door bossen omzoomd, vrijwel ongewijzigd te herkennen.
Waardering HISTORISCHE PARK- EN TUINAANLEG behorend tot de historische buitenplaats STAVERDEN
- van tuinhistorische waarde als voor een belangrijk deel nog herkenbaar tuinontwerp van tuinarchitect P.H. Wattez (1871-1953) met gebruikmaking van een achttiende-eeuws lanenstelsel en een ontwerp van J.G. Michaël. In de tuinen bevinden zich een aantal bouwwerken, alsmede de restanten van een labyrint. In de tuin bevindt zich tevens nog de Lenorapol, een eiland met daarop een gedenktafel. De rechthoekige tuinen aan weerszijden van de as zijn grotendeels verdwenen; nu zijn hier gazons. In de oostelijke en zuidelijke randzone ligt een slingerend padenstelsel langs de deels tot vijver verbrede omgrachting. De vijver bevindt zich voor een belangrijk deel aan de westzijde van het kasteel.
- van stedenbouwkundige waarde als karakteristieke tuinaanleg die op sommige plaatsen ongemerkt over gaat in het omringende gebied. De aanleg heeft een beeldbepalende functie voor de omgeving en een ensemblewaarde door de samenhang met de verschillende gebouwen op het terrein.
- van cultuurhistorische waarde als onderdeel van de buitenplaats Staverden en als voorbeeld van een historisch gegroeide tuinaanleg.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description component 2
The HISTORICAL GARDEN AND PARK LAYOUT dates from different periods. Presumably in the period Van Haersolte (from 1651) around the house situated in water with forecourt, a large-scale formal avenue system came into being, of which the still existing Allee with parallel and transverse avenues, the Staverdenseweg and the northern section of the Uddelermeerweg (threefold avenue planting of oak and beech on both sides) formed part. The immediate surroundings of the house were reorganised at the end of the 18th century under the direction of garden architect J.G. Michaël (1738-1800). Michaël presumably deepened the rectangular moat around the house and the grounds into a pond and park in landscape style and on the island situated to the south thereof, to the southeast of the utility gardens located here, laid out a walk with winding paths. The oldest known reasonably detailed image is provided by the map of De Man (1805). With its irregular course, the Staverdense Beek forms a striking element in the area. In the centre we see the castle grounds surrounded by moats with the castle and the old carriage house. To the south of this are visible gardens with a formal layout, consisting of a main axis with on either side thereof a number of rectangular garden plots. Around this we see on the south and east side a landscape layout with winding paths and a curved watercourse. Also around the Staverdense beek on the northwest side of the house there is a landscape layout with winding paths and meandering watercourses. Also the so-called Lenorapol is marked in. The Lenorapol was a small island ('pol') surrounded by water from the Molenbeek, on which a stone 'memorial tablet' had been placed (see for this component 7). Castle and gardens are - except on the side of the beek - surrounded by a system of avenues in rectilinear patterns. On the TMK of around 1850 one sees the same arrangement of the grounds. In 1907-1908 the garden was modernised at the commission of the family s'Jacob, to which end garden architect P.H. Wattez (1871-1953) from Bussum was engaged. Wattez retained the undulating layout preserved to this day with winding paths (planted amongst others with oak, beech, plane and metasequoia) and on the site where the map of De Man situates the utility gardens, laid out a formal garden built up in compartments with a maze in the east corner. The ground plan of this formal garden has been preserved. The moated castle grounds are accessible from the Staverdenseweg. On the forecourt stands the castle on the west side, which received its present appearance at the beginning of this century. On the east side there is the carriage house. On the gravel-surfaced forecourt between the said buildings lie two flower beds. From the forecourt a main axis runs in a southerly direction to the so-called Lenorapol. The rectangular gardens on either side of the axis have largely disappeared; now these are lawns. In the garden the remains of a labyrinth are still clearly present. In the eastern and southern border zone lies a winding path system with avenue trees along the moat, which is partly widened into a pond. The water from the moat flows via a cascade formed by stones on the west side into the lower-lying Molenbeek. To the north and northwest the square-shaped avenue structure indicated by De Man, the long Allee, a walk along the Staverdense beek and large open spaces bordered by woodland, can be recognised virtually unchanged.
Valuation HISTORICAL PARK AND GARDEN LAYOUT belonging to the historical country estate STAVERDEN
- of garden-historical value as a for a significant part still recognisable garden design by garden architect P.H. Wattez (1871-1953) making use of an eighteenth-century avenue system and a design by J.G. Michaël. In the gardens there are a number of structures, as well as the remains of a labyrinth. In the garden there is also still the Lenorapol, an island with a memorial tablet on it. The rectangular gardens on either side of the axis have largely disappeared; now these are lawns. In the eastern and southern border zone lies a winding path system along the moat, which is partly widened into a pond. The pond is located for a significant part on the west side of the castle.
- of urban design value as a characteristic garden layout which in some places imperceptibly transitions into the surrounding area. The layout has a defining role for the surroundings and ensemble value through the coherence with the various buildings on the grounds.
- of cultural-historical value as part of the country estate Staverden and as an example of a historically developed garden layout.
Nearby in the register
- Boerderij, Garderenseweg 11Boerderijunder 1 mi
- KerkzichtBoerderijunder 1 mi
- KerkzichtBoerderijunder 1 mi
- KerkzichtBoerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.