Rijksmonumentenregister · Netherlands
Villa 'Colorita'
Elst, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1907
- Address
- Rijksweg-Zuid 11, 6662 KA Elst (Overbetuwe 25)
- Place
- Elst
- Municipality
- Overbetuwe
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.91494, 5.84610
- Monument number
- 523674
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1907 map "Bl. 26 Nijmegen, 1907" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
VILLA, ('villa Colorita') gebouwd in 1907. Het is gebouwd in een eclectische bouwstijl, waarin invloeden van de chaletstijl. De temidden van een grote tuin gelegen villa is even buiten het centrum van het dorp Elst op de hoek van de Rijksweg zuid en de Enk gelegen. Aan de achterzijde van de villa is ten behoeve van praktijkruimte een lage moderne aanbouw geplaatst.
Omschrijving
De onderkelderde VILLA bezit een samengestelde plattegrond en gevels die boven een in kruisverband opgetrokken trasraam afgesloten door een rollaag, zijn voorzien van een negatief-decoratie waarin in de gepleisterde gevels sierbanden van schoonmetselwerk zijn aangebracht. Begane gronds sluiten twee, alleen in de achtergevel ontbrekende sierbanden aan op de beneden- en bovendorpel van de vensters; op de verdieping komen de over alle gevels voorzettende sierbanden uit bij de wissel- en bovendorpel. De vensters met hardstenen lekdorpels, bevatten overwegend schuiframen (tenzij anders vermeld) met een verscheidenheid aan door kathedraalglas ingevulde meerruits bovenlichten onder een hardstenen latei (tenzij anders vermeld) en worden doorgaans door paneelluiken geflankeerd. De villa bezit een met rode geglazuurde tuile du nordpannen belegd samengesteld dak, waarbij in het afgeplatte schilddak twee aangekapte zadeldaken en drie geheel in hout uitgevoerde dakkapellen voorkomen. Naast enkele moderne dakramen zijn er vier schoorstenen aanwezig verspreid over de dakschilden. Op plaatsen waar de geprofileerde bakgoot voorkomt, wordt deze door fraai gesneden klossen gedragen die als een lint rond de gevels voorkomen en ter plaatse van geveltoppen door vakwerk worden afgewisseld. Als VOORGEVEL wordt beschouwd, de zijde die naar de straat is gericht. Deze gevel bevat links een vooruitspringend deel waarin een houten rechthoekige, door een lessenaarsdak gedekte en met daktegels belegde erker. De voorzijde van de erker bevat in het midden een vast raam met 4x2-ruits bovenlicht, met zijlichten met 2x2-ruits bovenlicht. De twee zijkanten van de erker bevatten een vastraam (oorspronkelijk draairaam) met 3x2-ruits bovenlicht. De verdieping telt twee identieke ramen met 4x2-ruits bovenlicht onder één hardstenen latei. De dakkapel is voorzien van een vermoedelijk niet oorspronkelijk gedeeld vast raam onder het zadeldak. Het dakoverstek wordt door een geprofileerde windveer afgesloten hetgeen ook voor de overige dakkapellen het geval is. In de twee zijkanten van deze uitspringende gevel is een smal raam met 2x2-ruits opgenomen; alleen rechts komt nog een identiek raam op de verdieping voor. De rechterhelft van de voorgevel bevat in de twee bouwlagen gekoppelde ramen onder segmentboogjes, met beneden 4x3-ruits verdeling in de bovenlichten en boven met 3x3-ruits verdeling.
De LINKERGEVEL bevat de voordeur die naar de straat is gekeerd in een naar voren springend, drie bouwlagen tellend bouwlid, dat door een zadeldak wordt gedekt. De paneel voordeur (met neu-antik-ruitjes) onder een met shingles belegd portiek, is bereikbaar via een hardstenen trap. Rechts in de muur is een gevelsteen aanwezig: 'EERSTE STEEN GELEGD/ DOOR/ S.T.M./ 12 JUNI 1907'. Op het op de hoek gestelde raam na, dat aan de orde is geweest bij de beschrijving van de voorgevel, is deze rechterzijde van de linker zijgevel verder blind uitgevoerd. Het vooruitspringende bouwlid bezit in het trasraam diep terugliggende kelder(draai)ramen. Erboven zijn twee identieke draairamen geplaatst onder een uit de portiek doorgetrokken, met shingles belegd lessenaarsdak. Hierboven sluit direkt een breed vierstrooksvenster aan van het trappehuis. In de derde bouwlaag komt een stolpraam met glas in lood voor, dat boven eindigt in de door vakwerk ingevulde geveltop. Tegen de linkerzijde van dit bouwlid, haaks op de gevel van de hoofdmassa, bevindt zich een zij-ingang met halletje met een identieke deur als eerder besproken en die bereikbaar is via een hardstenen trap. Een lessenaarsdak met daktegels eindigt onder een smal raam op de verdieping met 2x2-ruits bovenlicht. In de haaks op de hoofdmassa staande buitenmuur van het halletje bevindt zich een klapraampje dat identiek is aan dat, dat in dezelfde hoek voorkomt, maar dan in de gevel van de hoofdmassa geplaatst. In deze linkerzijde van de zijgevel komen voorts nog twee identieke ramen voor met 4x2-ruits verdeling in de bovenlichten. Evenwijdig aan de gevel leidt, onder de ramen langs, een trap naar de kelder. De opgeklampte beglaasde paneel kelderdeur is door een moderne deur naar het oorspronkelijke ontwerp vervangen.
De ACHTERGEVEL wordt, voor wat betreft de begane grond van het naar voren springende rechter gedeelte, door een moderne aanbouw in beslag genomen. In de verdieping komt een paar identieke T-schuiframen voor met 3x2-ruits bovenlichten. In het muurvlak dat haaks op de gevel van de hoofdmassa staat komen alleen begane gronds, twee identieke ramen voor die elk boven de latei een eerder genoemd segmentboogje in schoon metselwerk hebben. De ruimte tussen deze haaks geplaatste geveldelen wordt door een terras met granitovloer, door een laag spijlenhekje afgeschermd, ingevuld. De terugliggende gevel van de hoofdmassa bezit in de eerste bouwlaag dubbele tuindeuren onder een 7x3-ruits bovenlicht dat bestaat uit gebrandschilderd glas. Op de verdieping bevindt zich een raam met 4x3-ruits bovenlicht. In het dakschild komt een dakkapel voor met gekoppelde draairamen die in de kop van twee, door roeden verdeelde ruitjes zijn voorzien.
De RECHTER ZIJGEVEL is symmetrisch van opzet, met in de middenas een houten rijk bewerkte serre (rustend op een hardstenen plaat) waarboven een veranda die wordt gedekt door een uit het dakschild doorgetrokken gedeelte. De voorzijde bevat twee brede vaste ramen en in het midden een schuifdeur, die alle boven worden afgesloten door een 11x3-ruits bovenlicht. De zijkanten van de serre bevatten twee stroken met elk een 9x3-ruits verdeling als bovenlicht. De serre wordt door een met daktegels belegd lessenaarsdak gedekt. De halve diepte van de serre omvattende veranda heeft een overeenkomstige driedeling aan de voorzijde door houten kolommen. De rechter zijkant van de veranda bevat boven 6x2 ruitjes. Op de veranda komen twee vleugeldeuren voor met door verticale roeden gedeeld vierruits bovenlichten, elk gesteld onder een latei met een segmentboogje. De dakkapel is nagenoeg identiek met die welke voorkomt in de achtergevel maar bevat in de bovenstrook van de ramen niet twee, maar drie ruitjes. Links van de middenas komt per bouwlaag een raam voor onder een latei waarboven een segmentboogje, met begane gronds een 3x4-ruits bovenlicht en op de verdieping 3x3-ruits. In de rechterzijde van de gevel komt beneden een raam voor met 2x4-ruits bovenlicht. In de alleen begane gronds afgesneden hoek, is overhoeks een raam geplaatst met 3x4-ruits bovenlicht onder een plaat die als latei de hier genoemde ramen ontlasten maar ook de in de achtergevel besproken terrasdeuren. Op de plaat rust een rollaag; op de hoek is deze voorzien van een hardstenen hoekblok die ook in de muurdammen in de bovenhoeken van de vensters onder de plaat voorkomen. Het raam op de verdieping is voorzien van een bovenlicht met 3x3 ruitjes onder een latei met segmentboogje.
De ruimtelijke indeling van het INTERIEUR wordt per bouwlaag bepaald door een centrale hal waarop de kamers aansluiten. De centrale rechthoekige hal in de eerste bouwlaag is via een kleine vestibule bereikbaar. Beide ruimten zijn verfraaid met vloer- en wandtegels, deels met Jugendstil motieven. De hal is van een houten balkenplafond voorzien en bevat een bordestrap, waar langs een houten lambrizering die zich uit de hal heeft voortgezet, met gesneden trappaal in Art Décostijl. Ondanks het verdwijnen van de indeling van de kamer en suite in de rechter zijgevel bevat deze ruimte in de onderdelen van een rijk gebrandschilderd bovenlicht (ooft) en twee enkele schuifdeuren naar de serre met houten rolluiken, nog bijzondere elementen. De bibliotheek is voorzien van een houten balkenplafond met korbelen en gebrandschilderde bovenlichten (jachttaferelen). De gehoute paneeldeuren en geornamenteerde stucplafonds zijn veelal bewaard gebleven. Schouwen zijn op één na verdwenen.
Waardering
VILLA, gebouwd in 1907.
- Van architectuurhistorisch belang als voorbeeld van een goed en gaaf bewaarde villa uit het begin van de twintigste eeuw. De villa bezit estethische kwaliteiten in in- en exterieur. Opmerkelijk vroeg is de toepassing van negatief-decoratie: gepleisterde gevels en in schoon metselverband uitgevoerde sierbanden; fraaie elementen bezit de villa vervolgens in enkele gebrandschilderde ramen; vakwerkbouw en de pluriformiteit in de bouwmassa en de architectonische onderdelen.
- Van stedenbouwkundig belang vanwege de ligging op de hoek Rijksweg Zuid, de Enk.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
VILLA, ('villa Colorita') built in 1907. It is built in an eclectic architectural style, in which influences of the chalet style are present. Situated in the midst of a large garden, the villa is located just outside the centre of the village of Elst at the corner of the Rijksweg Zuid and the Enk. To the rear of the villa, a low modern extension has been added for the purpose of providing practice space.
Description
The cellared VILLA has a complex floor plan and facades which, above a crossbonded tuff stone frame closed off by a brick course, are provided with negative decoration in which ornamental bands of fair-faced brickwork are incorporated in the rendered facades. On the ground floor, two ornamental bands (absent only in the rear facade) connect to the lower and upper window sills; on the upper storey, the ornamental bands running across all facades align with the intermediate and upper sills. The windows with sandstone drip mouldings contain predominantly sash windows (unless otherwise stated) with a variety of cathedral glass-filled multi-pane fanlights under a sandstone lintel (unless otherwise stated) and are generally flanked by panel shutters. The villa has a complex roof covered with red glazed tuile du nord tiles, in which the flattened hipped roof contains two adjoining gabled roofs and three roof dormers executed entirely in wood. Beside several modern roof windows there are four chimneys distributed across the roof slopes. Where the profiled brick gutter occurs, it is carried by finely carved brackets which run like a ribbon around the facades and are alternated at gable tops by half-timbering. The FRONT FACADE is considered the side facing the street. This facade contains on the left a projecting section in which a wooden rectangular bay window, covered with a lean-to roof and tiled, is situated. The front of the bay contains in the centre a fixed window with 4x2-pane fanlight, with side lights with 2x2-pane fanlight. The two side faces of the bay contain a fixed window (originally casement window) with 3x2-pane fanlight. The upper storey contains two identical windows with 4x2-pane fanlight under a single sandstone lintel. The roof dormer is provided with a presumably not original divided fixed window under the gabled roof. The roof overhang is finished by a profiled wind brace, which is also the case for the remaining dormers. In the two side faces of this projecting facade a narrow window with 2x2-pane is incorporated; only on the right does an identical window occur on the upper storey. The right half of the front facade contains coupled windows under segmental arches in the two storeys, with below 4x3-pane division in the fanlights and above with 3x3-pane division.
The LEFT SIDE FACADE contains the front door facing the street in a forward-projecting, three-storey section covered by a gabled roof. The panel front door (with neu-antik panes) under a shingle-covered porch is accessible via a sandstone staircase. To the right in the wall there is a facade stone reading: 'CORNERSTONE LAID / BY / S.T.M. / 12 JUNE 1907'. Apart from the corner window mentioned when describing the front facade, the right side of the left side facade is otherwise executed blind. The projecting section has deeply recessed cellar (casement) windows in the tuff stone frame. Above these are two identical casement windows placed under a lean-to roof with shingles extending from the porch. Above this directly adjoins a broad four-pane stairwell window. In the third storey there is a roof window with leadlight, which ends above in the gable top filled with half-timbering. Against the left side of this section, at right angles to the facade of the main mass, there is a side entrance with hall containing an identical door as previously discussed and accessible via a sandstone staircase. A lean-to roof with roof tiles ends below a narrow upper storey window with 2x2-pane fanlight. In the exterior wall of the hall, at right angles to the main mass, there is a casement window identical to that which occurs in the same corner but placed in the facade of the main mass. In this left side of the side facade there are furthermore two identical windows with 4x2-pane division in the fanlights. Running parallel to the facade, below the windows, a staircase leads to the cellar. The clamped glazed panel cellar door has been replaced by a modern door following the original design.
The REAR FACADE is, as regards the ground floor of the forward-projecting right section, occupied by a modern extension. On the upper storey there is a pair of identical T-type sash windows with 3x2-pane fanlights. In the wall area at right angles to the facade of the main mass there are only on the ground floor two identical windows, each having above the lintel a previously mentioned segmental arch in fair-faced brickwork. The space between these perpendicularly placed facade sections is filled by a terrace with granite floor, screened off by a low spindle railing. The recessed facade of the main mass has on the first floor double garden doors under a 7x3-pane fanlight consisting of stained glass. On the upper storey there is a window with 4x3-pane fanlight. In the roof slope there is a roof dormer with coupled casement windows, the head of which contains two panes divided by glazing bars.
The RIGHT SIDE FACADE is symmetrical in composition, with in the central axis a wooden richly decorated conservatory (resting on a sandstone plinth) above which a veranda covered by an extension of the roof slope. The front contains two broad fixed windows and in the centre a sliding door, all closed above by an 11x3-pane fanlight. The side faces of the conservatory contain two rows each with a 9x3-pane division as fanlight. The conservatory is covered by a lean-to roof with roof tiles. The half-depth veranda corresponding to the conservatory has an equivalent three-part division on the front by wooden columns. The right side of the veranda contains above 6x2 panes. On the veranda there are two casement doors with four-pane fanlights divided by vertical glazing bars, each placed under a lintel with a segmental arch. The roof dormer is nearly identical with that occurring in the rear facade but contains in the upper row of windows not two but three panes. To the left of the central axis there is a window per storey under a lintel with a segmental arch above, with ground floor a 3x4-pane fanlight and on the upper storey 3x3-pane. In the right side of the facade there is below a window with 2x4-pane fanlight. In the corner cut off only on the ground floor, a window is placed diagonally with 3x4-pane fanlight under a plate which acts as lintel to relieve the windows mentioned here but also the terrace doors discussed in the rear facade. On the plate rests a brick course; at the corner it is provided with a sandstone corner block which also occurs in the wall piers at the upper corners of the windows below the plate. The upper storey window is provided with a fanlight with 3x3 panes under a lintel with segmental arch.
The spatial arrangement of the INTERIOR is determined per storey by a central hall onto which the rooms open. The central rectangular hall on the first storey is accessible via a small vestibule. Both spaces are adorned with floor and wall tiles, partly with Jugendstil motifs. The hall is provided with a wooden beam ceiling and contains a main staircase, along which a wooden wainscot continued from the hall, with carved newel post in Art Deco style. Despite the disappearance of the room en suite arrangement in the right side facade, this space still contains in the components of a richly stained glass fanlight (ovolo) and two single sliding doors to the conservatory with wooden roller blinds, distinctive elements. The library is provided with a wooden beam ceiling with corbels and stained glass fanlights (hunting scenes). The wooden panel doors and ornamented stucco ceilings have largely been preserved. Fireplaces have largely disappeared except for one.
Valuation
VILLA, built in 1907.
- Of architectural historical importance as an example of a well and faithfully preserved villa from the early twentieth century. The villa possesses aesthetic qualities in both interior and exterior. Remarkably early is the application of negative decoration: rendered facades and ornamental bands executed in fair-faced brickwork; the villa further possesses fine elements in some stained glass windows; half-timbering and the plurality in the building mass and the architectural components.
- Of urban planning importance due to its location at the corner of Rijksweg Zuid and the Enk.
Nearby in the register
- Archeologie, GalgepadArcheologieunder 1 mi
- Kerktoren, Grote Molenstraat 2Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerk, Grote Molenstraat 2Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Grote KerkArcheologieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.