Rijksmonumentenregister · Netherlands
Huis Harscamp
Harskamp, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1880
- Address
- Edeseweg 184, 6732 DC Harskamp (Ede 25)
- Place
- Harskamp
- Municipality
- Ede
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.12910, 5.74679
- Monument number
- 523580
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Vrijstaande VILLA gebouwd omstreeks 1880, in 1913 verbouwd in landhuisstijl naar ontwerp van H.P. BERLAGE in opdracht van het echtpaar Kröller-Müller. Het huis 'Harscamp', was bestemd voor de heer J.H. Memelink. De heer Memelink was rentmeester van de landgoederen Harscamp, Hoenderloo en Anloo in bezit van het echtpaar Kröller-Müller. Het landhuis is gelegen op een hoger stuk grond aan de zuidzijde van de Edeseweg, in een park dat onderdeel vormt van de Harscamp. Van oudsher is deze plek bewoond geweest, waarvan de u-vormige omgrachting nog deel uitmaakt.
De verbouwing had tot doel de woning beter te laten aansluiten op de landelijke (agrarische) omgeving. De verdieping en de kap met trapgevels zijn verwijderd en vervangen door een nieuwe asymmetrische rieten kap. Vervolgens is de entree, oorspronkelijk aan de zuidzijde, verplaatst naar de westzijde. De stijl van Berlage is duidelijk te herkennen aan de hoog gemetselde schoorsteenschachten met uitgemetselde top, de rieten kap en de schouwen van schoon metselwerk in het interieur. De gevels, vensters, tegelvloer en schuifdeuren dateren uit de bouwperiode.
Omschrijving
Het vrijstaande WOONHUIS met rechthoekige plattegrond bestaat uit één bouwlaag en een zolder. De gevels met uitgemetseld trasraam en afgeschuinde rollaag, zijn opgetrokken in bruinrode baksteen in kruisverband. In de gevels bevinden zich grotendeels stolpramen met een tien-ruits bovenlicht aan één of twee zijden geflankeerd door houten paneelluiken. Aan de bovenzijde worden de vensters afgesloten door een anderhalf steens strek, aan de onderzijde door een lekdorpel met in het metselwerk een uitkragende tandlijst. De drie gekoppelde enkelruits ramen met enkelruits bovenlichten zijn voorzien van vellingen en geprofileerde stijlen. De entree bevindt zich in de wit geschilderde westgevel. De gevels met risalerende partijen, een gedeeltelijk inpandige veranda en een aangebouwd tochtportaal aan de oostzijde, worden afgesloten door een rieten schilddak met gemetselde nokvorsten en een onregelmatig daklijn. In het schilddak bevinden zich vier bakstenen schoorstenen, halfronde en rechthoekige dakkapellen met enkelruits ramen. De schoorsteenschachten reiken ver uit boven het rieten dak met een verbrede uitkragende top.
Centraal in de symmetrische VOORGEVEL (zuidgevel) bevindt zich een gedeeltelijk inpandige veranda onder een doorgetrokken dakschild. Het doorgetrokken schild wordt ondersteund door houten vierkante pilaren met korbelen, geplaatst onder de bakgoot op een bakstenen voet met gecementeerde top. De veranda heeft een rood betegeld bordes omsloten door drie bakstenen treden. In de terug gelegen gevel van de veranda bevinden zich van links naar rechts twee stolpramen met enkelruits bovenlicht aan één zijde geflankeerd door een luik. Rechts bevindt zich een niet oorspronkelijke deur met glasindeling. Links van de veranda bevindt zich een venster bestaande uit drie gekoppelde ramen met bovenlichten. Rechts van de veranda bevindt zich een identiek venster. In het dakschild boven de veranda bevindt zich een met riet gedekte dakkapel met vijf gekoppelde enkelruits ramen. Links van deze dakkapel bevindt zich een halfronde dakkapel. Rechts van de rechthoekige dakkapel bevindt zich een schoorsteenschacht.
Centraal in de witgeschilderde LINKERZIJGEVEL (westgevel) bevindt zich de ingangspartij bestaande uit een niet oorspronkelijke deur met tien-ruits bovenlicht. Deze as wordt benadrukt door een dakhuis als in de oostgevel. Links van de deur bevinden zich twee regelmatig verdeelde stolpramen, rechts van de deur bevindt zich één stolpraam. In het schild bevindt zich een schoorsteenschacht. Uiterst links in de asymmetrische ACHTERGEVEL (noordgevel) bevindt zich een stolpraam met bovenlicht gevolgd door een risalerend bouwdeel. Het risalerend bouwdeel wordt afgesloten door een aangekapt rieten schilddak met gemetselde nokvorsten. In dit bouwdeel bevinden zich een hoog geplaatst venster bestaande uit twee gekoppelde enkelruits ramen met zes-ruits bovenlicht zonder luiken. In de linkerzijgevel van dit bouwdeel bevindt zich op de begane grond een klein enkelruits valraam met één diefijzer, geplaatst aan de buitenzijde. De rechterzijgevel van het bouwvolume is blind. Rechts van het risalerend bouwdeel bevinden zich twee regelmatig verdeelde stolpramen met bovenlicht aan één zijde geflankeerd door een vouwluik. De gevel wordt uiterst rechts afgesloten door een licht risalerend bouwdeel met een centraal geplaatste houten paneeldeur met bovenlicht. In het doorgetrokken dakschild boven de deur bevindt zich een met riet gedekte dakkapel met halfrond, enkelruits raam. De deur geeft toegang tot een terras dat doorloopt tot de entree in de westgevel. Het terras bestaat uit een bordes van rode vierkante tegels, dat aan de buitenzijde wordt omsloten door een bakstenen rollaag. De rollaag gaat over in vier bakstenen treden, die naar het gazon leiden.
In de asymmetrische RECHTERZIJGEVEL (oostgevel) bevindt zich een houten aanbouw op een stenen fundament onder een doorgetrokken dakschild. In de linkerzijgevel van de aanbouw bevindt zich een niet oorspronkelijke deur met aangrenzend betegeld bordes met bakstenen treden. In de rechterzijgevel bevinden zich twee gekoppelde enkelruits ramen. De oostzijde is blind. Links van de aanbouw bevindt zich een enkelruits raam aan weerszijden geflankeerd door luiken. Rechts van de uitbouw bevinden zich twee gekoppelde enkelruits ramen met bovenlicht met in dezelfde as een dakhuis met twee gekoppelde naar binnen slaande draairamen. De flanken van het dakhuis zijn, evenals de bovenzijde, gedekt met riet.
Het INTERIEUR is grotendeels bewaard gebleven en dateert deels uit de bouwperiode, deels uit 1913. In 1913 is de oorspronkelijke hal verwijderd en de hoofdentree verplaatst naar de westgevel. De nieuwe entree komt nog altijd uit op de oorspronkelijke gang met Engelse mozaïekvloer (Milton and Hollings) die eindigt in een houten bordestrap. De houten paneeldeuren van de kamers en suite uit 1880 zijn bewaard gebleven. In deze kamers zijn de oorspronkelijke schouwen in 1913 vervangen door exemplaren opgetrokken in schoon metselwerk met natuurstenen hoekblokken en hardstenen afdekplaten naar ontwerp van Berlage. Alleen in de gang is het oorspronkelijke stucplafond bewaard gebleven. De geprofileerde deuromlijstingen met hoekstukken sluiten in stijl aan bij het stucplafond. In de keuken en voormalige badkamer bevinden zich nog oorspronkelijke wandtegels.
Waardering
Vrijstaande VILLA gebouwd omstreeks 1880, verbouwd in 1913 naar ontwerp van H.P. BERLAGE in opdracht van het echtpaar Kröller-Müller.
- Van architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een villa verbouwd tot landhuis naar ontwerp van de landelijk bekende architect H.P. Berlage. Onder andere de verwijdering van één verdieping en de afsluiting met een rieten kap zorgden voor een betere aansluiting op de bestaande bebouwing in de landelijke (agrarische) omgeving. In het interieur is nog een aantal waardevolle elementen aanwezig met onder meer trappartij, tegelvoer en schouwen naar ontwerp van Berlage.
- Van stedenbouwkundige waarde vanwege de situering van het huis op het landgoed Harskamp op een as, die van het huis over de binnenhof van de boerderij `Harskamp' naar de zichtas (Heersweg) loopt. Tevens van belang zijn de overblijfselen die duiden op eerdere bewoning, als de u-vormige omgrachting en het verhoogde stuk land.
- Van cultuurhistorische waarde als goed voorbeeld van een rentmeesterswoning op het landgoed Harscamp gekocht door het echtpaar Kröller-Müller in 1909. De rentmeester J.H. Memelink beheerde voor het echtpaar de landgoederen Harscamp, Hoenderloo en Anloo. Het echtpaar Kröller-Müller verbleef in boerderij het Klaverblad op het landgoed Harscamp van waaruit zij besloten tot de koop en de vorming van de Hoge Veluwe.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Freestanding VILLA built around 1880, remodelled in 1913 in country house style to the design of H.P. BERLAGE on behalf of the married couple Kröller-Müller. The house 'Harscamp' was intended for Mr J.H. Memelink. Mr Memelink was steward of the country estates Harscamp, Hoenderloo and Anloo owned by the married couple Kröller-Müller. The country house is situated on a raised piece of ground on the south side of the Edeseweg, in a park that forms part of the Harscamp. This location has been inhabited since ancient times, of which the U-shaped moat still forms a part.
The purpose of the remodelling was to make the dwelling fit better with the rural (agricultural) surroundings. The upper storey and the roof with stepped gables were removed and replaced by a new asymmetrical thatched roof. Subsequently the entrance, originally on the south side, was relocated to the west side. Berlage's style is clearly recognizable in the tall brick chimney shafts with projecting brick top, the thatched roof and the chimneys of fair-faced brickwork in the interior. The facades, windows, tile floor and sliding doors date from the building period.
Description
The freestanding DWELLING with rectangular floor plan consists of one storey and an attic. The facades with projecting tuff stone frame and bevelled drip moulding are constructed in reddish-brown brick in running bond. The facades contain largely casement windows with a ten-light fanlight on one or two sides flanked by wooden panel shutters. At the top the windows are terminated by a brick course one-and-a-half bricks deep, at the bottom by a drip moulding with a projecting toothed course in the brickwork. The three paired single-light windows with single-light fanlights are provided with setoffs and moulded mullions. The entrance is in the white-painted west facade. The facades with projecting sections, a partly internal veranda and an attached storm porch on the east side, are closed by a thatched hipped roof with brick ridge tiles and an irregular roof line. In the thatched roof there are four brick chimneys, half-round and rectangular roof dormers with single-light windows. The chimney shafts project far above the thatched roof with a widened projecting top.
Central to the symmetrical FRONT FACADE (south facade) is a partly internal veranda under a continuous roof dormer. The continuous dormer is supported by wooden square pillars with corbels, placed under the gutter on a brick base with cemented top. The veranda has a red tiled platform enclosed by three brick steps. In the recessed facade of the veranda there are, from left to right, two casement windows with single-light fanlight on one side flanked by a shutter. To the right there is a non-original door with glazed divisions. To the left of the veranda there is a window consisting of three paired windows with fanlights. To the right of the veranda there is an identical window. In the dormer above the veranda there is a thatch-covered roof dormer with five paired single-light windows. To the left of this roof dormer there is a half-round roof dormer. To the right of the rectangular roof dormer there is a chimney shaft.
Central to the white-painted LEFT SIDE FACADE (west facade) is the entrance section consisting of a non-original door with ten-light fanlight. This axis is emphasized by a roof structure as on the east facade. To the left of the door there are two regularly spaced casement windows, to the right of the door there is one casement window. In the dormer there is a chimney shaft. At the far left of the asymmetrical REAR FACADE (north facade) there is a casement window with fanlight followed by a projecting building section. The projecting building section is closed by an attached thatched hipped roof with brick ridge tiles. In this building section there is a high-placed window consisting of two paired single-light windows with six-light fanlight without shutters. In the left side facade of this building section there is on the ground floor a small single-light drop window with one bar lock, placed on the outside. The right side facade of the building mass is blank. To the right of the projecting building section there are two regularly spaced casement windows with fanlight on one side flanked by a folding shutter. The facade is terminated at the far right by a slightly projecting building section with a centrally placed wooden panel door with fanlight. In the continuous roof dormer above the door there is a thatch-covered roof dormer with half-round, single-light window. The door gives access to a terrace that continues to the entrance on the west facade. The terrace consists of a platform of red square tiles, which on the outside is enclosed by a brick drip moulding. The drip moulding transitions into four brick steps, which lead to the lawn.
In the asymmetrical RIGHT SIDE FACADE (east facade) there is a wooden extension on a stone foundation under a continuous roof dormer. In the left side facade of the extension there is a non-original door with adjacent tiled platform with brick steps. In the right side facade there are two paired single-light windows. The east side is blank. To the left of the extension there is a single-light window flanked on both sides by shutters. To the right of the extension there are two paired single-light windows with fanlight with in the same axis a roof structure with two paired inward-opening casement windows. The sides of the roof structure are, as is the top, covered with thatch.
The INTERIOR has been largely preserved and dates partly from the building period, partly from 1913. In 1913 the original hall was removed and the main entrance was relocated to the west facade. The new entrance still opens onto the original corridor with English mosaic floor (Milton and Hollings) which ends in a wooden staircase. The wooden panel doors of the en-suite rooms from 1880 have been preserved. In these rooms the original chimneys were replaced in 1913 by examples constructed in fair-faced brickwork with natural stone corner blocks and hardstone coping plates to the design of Berlage. Only in the corridor has the original stuccoed ceiling been preserved. The moulded door surrounds with corner pieces are in keeping with the stuccoed ceiling. In the kitchen and former bathroom there are still original wall tiles.
Valuation
Freestanding VILLA built around 1880, remodelled in 1913 to the design of H.P. BERLAGE on behalf of the married couple Kröller-Müller.
- Of architectural-historical value as an example of a villa remodelled into a country house to the design of the nationally renowned architect H.P. Berlage. Among other things, the removal of one storey and the addition of a thatched roof ensured better integration with the existing buildings in the rural (agricultural) surroundings. In the interior a number of valuable elements are still present, including the staircase, tile floor and chimneys to the design of Berlage.
- Of urban planning value because of the siting of the house on the Harskamp estate on an axis that runs from the house across the inner courtyard of the 'Harskcamp' farmhouse to the visual axis (Heersweg). Also of importance are the remains that indicate earlier habitation, such as the U-shaped moat and the raised piece of land.
- Of cultural-historical value as a good example of a steward's house on the Harscamp estate purchased by the married couple Kröller-Müller in 1909. Steward J.H. Memelink managed for the married couple the country estates Harscamp, Hoenderloo and Anloo. The married couple Kröller-Müller stayed in farmhouse the Klaverblad on the Harscamp estate from which they decided on the purchase and the formation of the Hoge Veluwe.
Nearby in the register
- Legeringsgebouw, Otterloseweg 5 D 139Militair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Bioscoop, Otterloseweg 5 D 130Welzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- Loods, Otterloseweg 5 D 212Opslagunder 1 mi
- Officiersmess, Otterloseweg 5 D 125Militair verblijfsgebouwunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.