Rijksmonumentenregister · Netherlands
Nutsbedrijf, Misterweg 140
Winterswijk, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Nutsbedrijf
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1926
- Address
- Misterweg 140, 7102 BN Winterswijk
- Place
- Winterswijk
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.96743, 6.70286
- Monument number
- 523469
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit Amsterdam
The 1947 map covering this location: "Verzamelkaart Winterswijk" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
WATERTOREN gebouwd in 1926 door het bureau MABEG ten behoeve van de drinkwatervoorziening in Winterswijk. De vrijstaande, 36 meter hoge toren is gelegen aan de Misterweg, een van de oude uitvalswegen van Winterswijk naar het buurtschap Miste. De toren is hieraan gesitueerd op de overgang van kern en buitengebied. Aan de voet van de toren ligt een uit het derde kwart van de negentiende eeuw stammende Joodse begraafplaats, die hoge ensemblewaarden met de toren bezit. Aan de zuidwestzijde van de begraafplaats grenzen weilanden. De toren vormt als horizontaal element een belangrijk markeringspunt in het landschap.
Het is een watertoren met een betonnen reservoir met een inhoud van 400 m3, van het type koepelbodemkuip. Het reservoir wordt gedragen door een betonskelet. De constructie wordt verhuld door een baksteenommanteling in sobere expressieve stijl, verwant aan de Amsterdamse School. Deze sobere, de betonconstructie verhullende vormgeving is typisch in de ontwikkeling van watertorens in het Interbellum.
De toren is ten tijde van de aanwijzing buiten gebruik en wordt volgens een goedgekeurd bouwplan tot woning verbouwd, waarbij in de schacht enkele extra vensteropeningen zullen worden aangebracht, die voor de monumentale waarde van de toren van ondergeschikt belang zijn.
Omschrijving
De WATERTOREN heeft een betonnen skelet dat ommanteld is in donkere baksteen gemetseld in kruisverband en voorzien van sober uitkragend siermetselwerk, dat net als de langgerekte vensterpartijen de vertikaliteit van de toren benadrukt. De toren is te verdelen in drie zones en wordt afgesloten door een achtzijdige kap, beplaat met koper. Op de gevelhoeken van de sokkelzone en de schacht, sluit het metselwerk door middel van een tandversiering. In de achthoekige sokkelzone is in een gevelsegment de entree ondergebracht. De andere zeven zijden bezitten elk drie gekoppelde, vierkante lichtopeningen met metalen kozijnen. Naar de voordeur (een dubbele paneeldeur) leiden gemetselde treden tussen dwarsmuren. De vensterzones zowel als de ingangspartij worden omgeven door een uitgemetselde omlijsting in Vlaams verband. De sokkel is aan de bovenzijde voorzien van loodslabben. De iets inspringende, eveneens achthoekige zone hierboven is om de andere gevelzijde voorzien van vertikale stroken met series lichtopeningen. Ter plaatste van het betonnen skelet worden deze vensterstroken onderbroken door gemetselde velden. De lichtspleten worden voorts omgeven door verticaal gemetselde lisenen in Vlaams verband. De toren wordt afgesloten door een vrijwel ronde, 16-zijdige zone met overstek, waarin zich het reservoir bevindt. De onderste ring van deze zone is witgeschilderd. Hierboven loopt een witgeschilderde band ter plaatse van de aanzet van het reservoir. Voorts bevinden zich hier zestien witte, betonnen blokken. Vanaf deze blokken lopen uitgemetselde lisenen langs de gevelhoeken naar boven. De bovenrand van de zone is enige jaren geleden voorzien van nieuw metselwerk. Aan de onderzijde van de bovenste zone zijn nog enkele kleine vierkante vensters aangebracht, evenals in de onderste zone van de dakopbouw. In het INTERIEUR is het betonnen skelet tegen de gepleisterde wanden van de holle, open ruimte zichtbaar. Hier bevindt zich de technische installatie die thans nog volledig in tact is. Vanaf het vloerniveau van de sokkelzone wentelt een ijzeren trap langs de wanden van de schacht. Hier bevinden zich ook de aan- en afvoerpijpen voor de overstroom. In het bovenstuk is het reservoir ondergebracht.
Waardering
WATERTOREN met reservoir van type koepelbodemkuip, bestemd voor de voorziening van drinkwater, gebouwd in 1926 naar ontwerp van het bureau MABEG
-Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf voorbeeld van een watertoren gebouwd in 1926, met een betonnen constructie en een ommanteling in sober baksteenexpressionisme met een sterk vertikale geleding. Deze sobere, de betonnen constructie verhullende vormgeving is kenmerkend voor watertorens in de periode.
-Van stedenbouwkundige waarde als onderdeel van de historisch gegroeide bebouwing aan de Misterweg, waar het een markant verticaal element in het landschap vormt en in samenhang met de nabijgelegen Joodse begraafplaats een sterke beeldbepalende rol speelt.
-Van cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een type watertoren die in het Interbellum werd toegepast en kenmerkend is voor de ontwikkeling van de drinkwatervoorziening in Nederland.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
WATER TOWER built in 1926 by the office MABEG for the drinking water supply in Winterswijk. The detached, 36 metre high tower is located at the Misterweg, one of the old exit roads of Winterswijk towards the hamlet of Miste. The tower is situated here at the transition from built-up area to open countryside. At the foot of the tower lies a Jewish cemetery dating from the third quarter of the nineteenth century, which has high ensemble values with the tower. To the south-west of the cemetery agricultural land borders. The tower forms as a horizontal element an important landmark in the landscape.
It is a water tower with a concrete reservoir with a capacity of 400 m³, of the dome-bottom tank type. The reservoir is supported by a concrete skeleton. The construction is concealed by a brick cladding in sober expressive style, related to the Amsterdam School. This sober, concrete-construction-concealing design is typical in the development of water towers in the Interwar period.
At the time of listing the tower was out of use and is being converted to a residence according to an approved building plan, whereby several additional window openings will be made in the shaft, which are of secondary importance for the monumental value of the tower.
Description
The WATER TOWER has a concrete skeleton that is clad in dark brick laid in stretcher bond and provided with sober projecting decorative brickwork, which like the elongated window sections emphasises the verticality of the tower. The tower can be divided into three zones and is topped by an octagonal roof, clad with copper. On the gable corners of the base zone and the shaft, the brickwork is closed by means of a toothed ornament. In the octagonal base zone the entrance is accommodated in one gable segment. The other seven sides each have three coupled, square light openings with metal frames. To the front door (a double panel door) lead brick steps between transverse walls. The window zones as well as the entrance section are surrounded by a mortared frame in Flemish bond. The base is provided at the top with lead slabs. The slightly set-back, likewise octagonal zone above is provided on every other gable side with vertical strips with series of light openings. At the location of the concrete skeleton these window strips are interrupted by mortared fields. The light slots are furthermore surrounded by vertically mortared lisens in Flemish bond. The tower is topped by an almost round, 16-sided zone with overhang, in which the reservoir is located. The lowest ring of this zone is painted white. Above this runs a white-painted band at the location of the reservoir junction. Furthermore, sixteen white concrete blocks are located here. From these blocks mortared lisens run along the gable corners upwards. The upper edge of the zone was provided with new brickwork several years ago. At the underside of the upper zone several small square windows are fitted, as well as in the lower zone of the roof structure. In the INTERIOR the concrete skeleton is visible against the plastered walls of the hollow, open space. Here is the technical installation which is still completely intact. From the floor level of the base zone an iron staircase winds along the walls of the shaft. Here too are the inlet and outlet pipes for the overflow. In the upper section the reservoir is housed.
Valuation
WATER TOWER with reservoir of dome-bottom tank type, intended for the provision of drinking water, built in 1926 to designs by the office MABEG
-Of architectural-historical value as a fine and intact example of a water tower built in 1926, with a concrete structure and cladding in sober brick expressionism with strong vertical articulation. This sober design, concealing the concrete structure, is characteristic of water towers in the period.
-Of urban planning value as part of the historically developed building on the Misterweg, where it forms a striking vertical element in the landscape and in association with the nearby Jewish cemetery plays a strong role in determining the visual character.
-Of cultural-historical value as an example of a type of water tower that was applied in the Interwar period and is characteristic of the development of drinking water supply in the Netherlands.
Nearby in the register
- Baarhuisje, Misterweg 144Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Begraafplaats, Misterweg 144Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Boerderij, Magnoliastraat 5Boerderijunder 1 mi
- Oude MolenIndustrie- en poldermolenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.