Rijksmonumentenregister · Netherlands
Houten Joris
Voorthuizen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Sport en recreatie
- Function
- Recreatiehuisje
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1928 - 1930
- Address
- Wolsbergerweg 7, 3781 PE Voorthuizen (Barneveld 25)
- Place
- Voorthuizen
- Municipality
- Barneveld
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.18020, 5.63922
- Monument number
- 523209
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1909 map "32 Amersfoort" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Vrijstaand houten WOONHUIS, het Jorishuis (thans Houten Joris), gelegen aan de Wolsbergerweg, een landweg bebouwd met enkele boerderijen en vrijstaande woonhuizen in het buitengebied ten zuiden van het dorp Voorthuizen. Het huis werd omstreeks 1928 aanvankelijk als kampeerhuis ontworpen, waarschijnlijk door de architecten CHRIS WEGERIF en F.L.P. DEWALD ten behoeve van de leerlingen van de Vrije School in Den Haag die zelf bij de bouw meehielpen. In de jaren twintig bestond de omgeving voor een groot deel uit onontgonnen heidegebied en oefende mede daardoor grote aantrekkingskracht uit op kampeerders uit het westen van het land. Het vakantiehuis werd nooit voltooid en omstreeks 1930 liet de antroposofische arts dr. Rudersdorff het afbouwen om er te gaan wonen. Er bestond in Voorthuizen in de jaren twintig en dertig een antroposofische gemeenschap, waarvan enkele gebouwen in de omgeving getuigen zoals het eveneens door Wegerif, in samenwerking met Frits Gerretsen, in 1929 gebouwde huis Harremaatweg nr. 38. Het Jorishuis herinnert wat hoofdvorm betreft aan de schaapskooien zoals die in dit gedeelte van de Veluwe veelvuldig voorkomen. De organische vormen van plattegrond en dak zijn evenals de detaillering verwant aan het Organisch-Expressionisme, beïnvloed door het gedachtengoed van Rudolf Steiner. Het huis bevindt zich nog grotendeels in oorspronkelijke staat, hoewel aan de achterzijde recentelijk een kleine, half in de grond verzonken aanbouw is geplaatst. Ook zijn enkele details gewijzigd, waaronder een rieten luifel op houten frame die aan de voorzijde is toegevoegd. Oorspronkelijk was in het huis een op de antroposofie gebaseerd kleurenplan toegepast, dat thans niet meer aanwezig is.
Omschrijving
Het vrijstaande houten WOONHUIS heeft een langerekte veelhoekige plattegrond en telt een bouwlaag onder een met riet gedekt overstekend schilddak waarin zich een gemetselde schoorsteen en drie dakvensters bevinden. Op de nok bevinden zich rode vorsten en onder de dakvensters rode lekdorpeltegels. Het dak is hoog en onregelmatig van vorm evenals de gevels die een in- en uitzwenkende vorm hebben en volledig zijn opgebouwd uit zwartgeschilderde rabatdelen. In de gevels bevinden zich veelhoekige vensters. Voor de symmetrisch ingedeelde smalle VOORGEVEL is een niet-oorspronkelijke luifel aangebracht. In het midden bevindt zich een terugliggend portiek met schuin naar binnen gerichte zijwanden. De groengeschilderde opgeklampte voordeur bezit enkelruits zijlichten die aan de bovenzijde schuin aflopen. In de deur is een niet-oorspronkelijk raam aangebracht. Het dakschild is in het midden uitgesneden om een zeshoekig venster met een openslaand enkelruits raam. De RECHTER ZIJGEVEL bezit ter plaatste van de woonkamer een langerekt, meerhoekig samengesteld venster met een enkelruits raam geflankeerd door een openslaand raam. In het linker, naar voren springende geveldeel bevindt zich een veelhoekig venster dat door middel van een geknikte middenstijl in tweeën gedeeld is. In het dakschild bevindt zich een langerekt dakvenster met drie enkelruits ramen van ongelijke grootte en twee driehoekige zwartgeschilderde velden. De LINKER ZIJGEVEL bezit rechts in het uitzwenkende geveldeel een klein vierkant venster naast een groter veelhoekig venster en een langerekt venster zoals beschreven in de rechter zijgevel. Geheel links is een niet oorspronkelijk venster aangebracht, dat in stijl is uitgevoerd. In het dakschild bevindt zich een soortgelijk langerekt dakvenster als in de rechter zijgevel. Aan de ACHTERGEVEL bevindt zich de niet-oorspronkelijke, half verzonken aanbouw. De indeling van het INTERIEUR is voor een belangrijk deel nog in oorspronkelijke staat. Het bestaat uit een bescheiden entreeportaal dat toegang geeft tot kleine ruimten aan weerszijden waarin thans keuken, toilet en badkamer zijn ondergebracht, en tot een grote twee verdiepingen hoge hoofdruimte die als woonkamer in gebruik is. Aan de achterzijde is door middel van een houten wand een ruimte afgescheiden, die doorloopt in de later toegevoegde aanbouw. Via een niet-oorspronkelijke trap in de woonkamer is een kleine zolderkamer boven de hal toegankelijk. Bijzonder waardevolle elementen in het interieur die aan het organisch-expressionisme zijn gerelateerd, zijn het veelhoekige plafond van de kamer en het sculpturale, uitwaaierende vlammenreliëf boven de haard en om het rookkanaal.
Waardering
Houten WOONHUIS oorspronkelijk gebouwd als KAMPEERHUIS omstreeks 1928 vermoedelijk naar ontwerp van WEGERIF en DEWALD.
-Van architectuurhistorische waarde als gaaf en goed voorbeeld van een woonhuis uit de jaren twintig gebouwd in de weinig toegepaste Organisch-Expressionistische bouwstijl. Het huis valt op vanwege esthetische kwaliteiten in hoofdvorm en detaillering, zoals de volledig in rabatdelen uitgevoerde gevels en de veelhoekige vensters, alsmede vanwege het interieur waarin zich onder meer een organisch vormgegeven haardpartij bevindt.
-Van stedenbouwkundige waarde als markant onderdeel van het historisch gegroeide landelijke gebied ten zuiden van Voorthuizen, aan een weg waar naast boerderijen enkele woonhuizen zijn gebouwd. Hier speelt het huis door zijn bijzondere verschijningsvorm een beeldbepalende rol.
-Van cultuurhistorische waarde als uiting van de aanwezigheid van een antroposofische gemeenschap in het Veluwse dorp Voorthuizen. Deze levensovertuiging is door de toegepaste bouwstijl aan het huis duidelijk afleesbaar.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Detached wooden DWELLING HOUSE, the Jorishuis (now Houten Joris), located on the Wolsbergerweg, a country road built with a few farmhouses and detached residential houses in the rural area south of the village of Voorthuizen. The house was designed around 1928 initially as a holiday home, probably by the architects CHRIS WEGERIF and F.L.P. DEWALD for the benefit of the pupils of the Vrije School in Den Haag who themselves helped with the construction. In the twenties the surroundings consisted largely of uncultivated heathland and for this reason exerted considerable attraction on campers from the western part of the country. The holiday house was never completed and around 1930 the anthroposophical doctor dr. Rudersdorff had it finished to go and live there. There existed in Voorthuizen in the twenties and thirties an anthroposophical community, of which several buildings in the area bear witness, such as the house Harremaatweg no. 38, also built by Wegerif, in collaboration with Frits Gerretsen, in 1929. The Jorishuis recalls in its main form the sheep shelters as they occur frequently in this part of the Veluwe. The organic forms of floor plan and roof, as well as the detailing, are related to Organic Expressionism, influenced by the ideology of Rudolf Steiner. The house is still in largely original condition, although recently a small extension, half sunken into the ground, has been placed on the rear side. Several details have also been altered, including a thatched canopy on a wooden frame that has been added to the front. Originally an anthroposophy-based colour scheme was applied in the house, which is no longer present.
Description
The detached wooden DWELLING HOUSE has an elongated polygonal floor plan and comprises one storey beneath a reed-thatched overhanging hipped roof in which a brick chimney and three roof lights are situated. On the ridge there are red ridge cresting and beneath the roof lights red soilpipe tiles. The roof is high and irregular in form, as are the facades which have an undulating shape and are entirely constructed from black-painted wooden weatherboarding. In the facades are polygonal windows. A non-original canopy has been placed in front of the symmetrically arranged narrow FRONT FACADE. In the centre there is a recessed porch with sidewalls angled inward. The green-painted clamped front door has single-glazed sidelights that slope away at the top. A non-original window has been inserted in the door. The roof slope is cut out in the middle to accommodate a hexagonal window with an opening single-glazed window frame. The RIGHT SIDE FACADE has, at the location of the living room, an elongated, polygonal composed window with a single-glazed window frame flanked by an opening window frame. In the left, projecting part of the facade is a polygonal window that is divided into two by means of a bent central mullion. In the roof slope is an elongated roof light with three single-glazed windows of unequal size and two triangular black-painted panels. The LEFT SIDE FACADE has a small square window next to a larger polygonal window on the right in the projecting part of the facade and an elongated window as described in the right side facade. Entirely to the left a non-original window has been inserted, executed in matching style. In the roof slope is a similar elongated roof light as in the right side facade. On the REAR FACADE is the non-original, half sunken extension. The layout of the INTERIOR is still in large part in original condition. It consists of a modest entrance hall that provides access to small rooms on either side in which kitchen, toilet and bathroom are now housed, and to a large main room, two storeys high, which is used as a living room. At the rear, a space has been separated off by means of a wooden wall, which extends into the later added extension. Via a non-original staircase in the living room, a small attic room above the hall is accessible. Particularly valuable elements in the interior that are related to organic expressionism are the polygonal ceiling of the room and the sculptural, fan-shaped flame relief above the fireplace and around the flue.
Valuation
Wooden DWELLING HOUSE originally built as a HOLIDAY HOME around 1928 presumably designed by WEGERIF and DEWALD.
-Of architectural-historical value as an intact and good example of a dwelling house from the twenties built in the rarely applied Organic Expressionist building style. The house is striking for its aesthetic qualities in main form and detailing, such as the facades entirely executed in wooden weatherboarding and the polygonal windows, as well as for the interior in which, among other things, an organically designed fireplace feature is found.
-Of urban planning value as a distinctive component of the historically developed rural area south of Voorthuizen, on a road where, alongside farmhouses, several residential houses have been built. Here the house plays a visually defining role through its distinctive appearance.
-Of cultural-historical value as an expression of the presence of an anthroposophical community in the Veluwe village of Voorthuizen. This life conviction is clearly legible from the building style applied to the house.
Nearby in the register
- Woonhuis, Harremaatweg 44Woonhuisunder 1 mi
- ZandbergenKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Dienstwoning, Kerkstraat 29Dienstwoning2 mi
- Kerktoren, Kerkstraat 35 A Voorthuizen (Barneveld 25)Kerk en kerkonderdeel2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.