Rijksmonumentenregister · Netherlands
Frissestijn
Herwijnen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1875 - 1900
- Address
- Waaldijk 145, 4171 CC Herwijnen (West Betuwe 25)
- Place
- Herwijnen
- Municipality
- West Betuwe
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.81978, 5.13556
- Monument number
- 523131
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1863 map "Niederlande und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Dit monumentale woonhuis, genaamd 'FRISSESTIJN', werd in circa 1828 gebouwd. Het pand is aan de binnenzijde van de dijk op rijbaanhoogte gelegen, hoewel er een klein hoogteverschil is ontstaan, omdat in de loop der tijd de rijbaan diverse malen is opgehoogd. de rechterzijgevel sluit aan tegen de voormalige T-boerderij Waaldijk 147. De smalle siertuin aan de voorzijde wordt afgesloten met een heg. Aan de linkerzijde en de achterzijde ligt een grote sier- en moestuin met solitair bomen, die wordt omsloten door een bakstenen muur.
Het pand draagt in belangrijke mate bij aan een markant dorpsbeeld dat in samenhang met de overige bebouwing hier langs de dijk in de bocht van de rivier is gevormd.
Omschrijving
Het woonhuis is gebouwd op een rechthoekig grondplan, waarvan de lange zijde evenwijdig loopt aan de Waaldijk. Het telt twee bouwlagen en een zolder. Een kelderverdieping is tegen de dijk, onder het dijkniveau gebouwd. Het afgeknotte schilddak is gedekt met leien in Maasdekking en heeft geprofileerde daklijsten. Twee gemetselde schoorstenen staan bovenop.
De gevels zijn opgetrokken in baksteen. Het metselwerk is uitgevoerd in kruisverband en voorzien van een knipvoeg. In de voorgevel is rode verblendsteen toegepast in de ontlastingsbogen, speklagen, cordonlijsten en in het siermetselwerk onder de vensters en onder de dakrand. De aanzet- en sluitstenen van de ontlastingsbogen zijn gepleisterd. De boogtrommels zijn gevuld met geglazuurd tegelwerk. Langs de voorgevel loopt een hardstenen plint. Rode verblendsteen is eveneens toegepast in de horizontale banden in de achter- en zijgevels.
De VOORGEVEL is symmetrisch ingedeeld en vijf vensterassen breed. De ingangstravee is iets risalerend en doorbreekt de daklijst met een trapgevelmet overhoekse uitmetseling en bekroond met een piron. In het midden op de begane grond is een brede voordeur met bovenlicht geplaatst. Ter weerszijden bevinden zich twee schuifvensters. De verdieping bevat boven de entree een stolpraam met bovenlicht. Daaronder de steen met de naam 'Frisse stijn'. Ter weerszijden zijn eveneens twee schuifvensters aangebracht. De deur en de vensters zijn geplaatst onder een segmentboogvormige ontlastingsboog met gepleisterde sluit- en aanzetstenen. De ontlastingsbogen boven de vensters op de begane grond zijn uitgevoerd met profielstenen. De schuifvensters, zowel op de begane grond als de verdieping, zijn voorzien van Louvre-luiken. Het gevelvlak wordt beëindigd met een geprofileerde gootlijst, waaronder een fries siermetselwerk. In het trapgevelvlak twee smalle, hoge ongedeelde vensters onder een halfcirkelvormige ontlastingsboog.
Tegen de LINKERZIJGEVEL is een serre uitgebouwd, die rust op een in een afwijkende kleur baksteen gemetselde onderbouw met segmentboogvormige uitsparingen, onder het dijkniveau. De van oorsprong houten serre is gemoderniseerd en heeft een plat dak waarop een balkon dat wordt afgesloten met een eenvoudig spijlenhek en waarop een dubbele deur met glaspaneel en bovenlicht opent. Deze deur wordt gedekt met Louvre-luiken. Het gevelvlak wordt beëindigd met een geprofileerde gootlijst. In het dakvlak zijn twee zinken dakkapellen uitgevoerd als oeil de boeuf.
Tegen de ACHTERGEVEL is op de begane grond een tuinkamer uitgebouwd onder een lessenaardak, gedekt met gesmoorde oud-Hollandse pannen. De achtergevel is vijf vensterassen breed. Achter de middenas bevindt zich het trappenhuis. Rechts daarvan bevinden zich, zowel op de begane grond als op de verdieping, twee schuifvensters. Links van de middenas geeft een gemetselde trap vanuit de tuin toegang tot een (keuken-) deur met glaspaneel en bovenlicht. Links daarvan bevindt zich een schuifvenster. Deze deur en het venster worden gedekt met Louvre-luiken. Daarboven op de verdieping zijn twee schuifvensters aangebracht. Het gevelvlak wordt beëindigd met een geprofileerde gootlijst. In het dakvlak een klein dakraampje.
De RECHTERZIJGEVEL sluit aan tegen de ter rechterzijde belendende T-boerderij Waaldijk 147. In het dakvlak zijn twee dakkapellen aangebracht met een dubbel, openslaand raam.
In het INTERIEUR is de oorspronkelijke indeling nog intact. Het interieur bevat waardevolle onderdelen zoals de stucplafonds in de woonvertrekken op de begane grond met gepolychromeerde florale motieven en lijstwerk, marmeren schouwen. Naast de rechterzijkamer voor is een (nog werkende) lift aangebracht, die met touwen wordt voortbewogen. De paneeldeuren zijn nog aanwezig, deur- en vensteromlijsting met rozet-motief, houten lambrizering, trappenhuis. Ook de vertrekken op de verdieping zijn voorzien van stucplafonds met florale motieven en druiventrossen, evenwel niet gepolychromeerd. Op de zolder zijn nog twee meidenkamertjes intact.
Waardering
Aan de Waaldijk gelegen WOONHUIS, genaamd 'FRISSESTIJN', gebouwd in circa 1828.
- Van architectuurhistorische waarde vanwege het bouwtype en de bouwstijl, de kwaliteit van de bouwornamentiek en de gaafheid van de hoofdvorm en detaillering, en de waardevolle elementen in het interieur.
- Van stedenbouwkundige waarde vanwege de markante situering. De relatie met de omgeving is intact. Het pand draagt in hoge mate bij aan het markante dorpsbeeld hier langs de dijk in de bocht van de rivier.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
This monumental residential house, named 'FRISSESTIJN', was built circa 1828. The building is situated on the inner side of the dike at road level, although a slight height difference has developed over time because the road surface has been raised several times. The right side gable abuts against the former T-farmhouse Waaldijk 147. The narrow ornamental garden at the front is enclosed with a hedge. On the left side and rear lies a large ornamental and vegetable garden with solitary trees, enclosed by a brick wall.
The building contributes significantly to a striking village appearance that has developed in conjunction with the other buildings here along the dike in the bend of the river.
Description
The residential house is built on a rectangular plan, with the long side running parallel to the Waaldijk. It comprises two storeys and an attic. A basement storey is built against the dike, below dike level. The truncated hipped roof is covered with slate in Dutch bond and has moulded roof edgings. Two brick chimneys stand on top.
The facades are constructed in brick. The brickwork is executed in English bond and provided with a flush joint. In the front facade, red decorative brick is used in the relieving arches, decorative bands, string courses and in the ornamental brickwork beneath the windows and under the roof edge. The springers and keystones of the relieving arches are rendered. The arch drums are filled with glazed tilework. Along the front facade runs a hardstone plinth. Red decorative brick is likewise used in the horizontal bands in the rear and side facades.
The FRONT FACADE is symmetrically arranged and five window bays wide. The entrance bay projects slightly and breaks through the roof line with a stepped gable with diagonal brick corbelling and crowned with a finial. In the centre on the ground floor is a wide front door with fanlight positioned. On either side are two sash windows. The first floor contains above the entrance a pivot window with fanlight. Below it the stone bearing the name 'Frisse stijn'. On either side are likewise two sash windows installed. The door and windows are placed beneath a segmental relieving arch with rendered keystone and springers. The relieving arches above the windows on the ground floor are executed with moulded stones. The sash windows, both on the ground floor and the first floor, are fitted with Louvre shutters. The facade surface is terminated with a moulded gutter line, beneath which a frieze of ornamental brickwork. In the stepped gable plane two narrow, tall undivided windows beneath a semicircular relieving arch.
Against the LEFT SIDE FACADE a conservatory is built, which rests on a base wall constructed in a contrasting colour brick with segmental arched recesses, below dike level. The originally wooden conservatory has been modernised and has a flat roof on which is a balcony enclosed with a simple balustrade and opening onto a double door with glass panel and fanlight. This door is covered with Louvre shutters. The facade surface is terminated with a moulded gutter line. In the roof plane two zinc roof dormers are executed as round windows.
Against the REAR FACADE on the ground floor a garden room is built beneath a lean-to roof, covered with dampened old Dutch tiles. The rear facade is five window bays wide. Behind the central bay is the staircase. To the right of it are, both on the ground floor and on the first floor, two sash windows. To the left of the central bay a brick stair from the garden provides access to a (kitchen) door with glass panel and fanlight. To the left of it is a sash window. This door and window are covered with Louvre shutters. Above on the first floor two sash windows are installed. The facade surface is terminated with a moulded gutter line. In the roof plane a small roof window.
The RIGHT SIDE FACADE abuts against the T-farmhouse Waaldijk 147 adjoining on the right. In the roof plane two dormers are installed with a double opening window.
In the INTERIOR the original layout is still intact. The interior contains valuable components such as the stucco ceilings in the living rooms on the ground floor with polychrome floral motifs and moulded work, marble fireplaces. Adjacent to the right front room a (still functioning) lift is installed, which is operated by ropes. The panelled doors are still present, door and window frames with rosette motifs, wooden wainscoting, staircase. The rooms on the first floor are likewise provided with stucco ceilings with floral motifs and grape clusters, however not polychrome. On the attic two original maids' rooms remain intact.
Evaluation
RESIDENTIAL HOUSE located on the Waaldijk, named 'FRISSESTIJN', built circa 1828.
- Of architectural historical value because of the building type and architectural style, the quality of the building ornamentation and the integrity of the main form and detailing, and the valuable elements in the interior.
- Of urban planning value because of the striking situation. The relationship with the surroundings is intact. The building contributes significantly to the striking village appearance here along the dike in the bend of the river.
Nearby in the register
- Boerderij(M1), Waaldijk 147Boerderijunder 1 mi
- Brandspuithuisje, Waaldijk Herwijnen (West Betuwe 25)Overheidsgebouwunder 1 mi
- Woonhuis, Waaldijk 78Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Waaldijk 141Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.