Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Parkweg 120
Nijmegen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1881
- Address
- Parkweg 120, 6511 BM Nijmegen (and others)
- Place
- Nijmegen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.84802, 5.85756
- Monument number
- 523053
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1873 map "03. Nijmegen (1873)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Drie aaneengesloten HERENHUIZEN gebouwd in 1881 door architect Bert Brouwer (overl. 1891). Bert Brouwer was de stedenbouwkundige die het uitbreidingsplan op de plaats van de gesloopte vestingwerken ontwierp en er vervolgens grond aankocht om er herenhuizen op te bouwen. Het bouwblok (nrs 120;122;124) heeft een gezamenlijke voorgevel, is uitgevoerd in een aan het neo-classicisme verwante stijl. Kenmerkend voor de genoemde stijl is de strenge symmetrische indeling van identieke vensterassen in de voorgevel. De rechtgesloten vensters met schuiframen zijn alle voorzien van gepleisterde raamomlijstingen waarop in de eerste bouwlaag afgeplatte diamantkoppen zijn aangebracht en in de tweede bouwlaag de bovenzijde is voorzien van akroteria (palmetten). De vensters rusten per geleding respectievelijk op de sokkelzone (kelder) en twee hardstenen consoles. Het woonblok is gelegen in de aaneengesloten oostelijke gevelwand van de Parkweg tegenover het Kronenburgerpark in het beschermde stadsgezicht.
Omschrijving
Het bouwblok bezit een van een u-vorm afgeleide plattegrond. De in baksteen (kruisverband) opgetrokken voorgevel wordt nadrukkelijk horizontaal geleed door de elf vensterassen tussen een met hardsteen beklede sokkelzone en een gepleisterde cordon- en kroonlijst. Het middelste pand telt vijf vensterassen. Een geprofileerde bakgoot voert het hemelwater van het met gesmoorde kruispannen belegde afgeplatte schilddak af.
De VOORGEVEL bezit in de licht risalerende middenas bestaande uit drie vensterassen waarop een smal dakhuis aansluit, een onopvallend verticaal deel. Een aan weerszijden voorkomende kleine dakkapel met gedrukt zadeldak valt nauwelijks op. De met ruitmotieven uitgewerkte kroonlijst, die door het dakhuis wordt onderbroken, zet zich als een raamomlijsting met blokverdeling langs het hier voorkomende stolpraam met hekje voort. De rechtafgesloten dakkapel bezit een gebroken fronton. De middenas onderscheidt zich behalve met de genoemde onderdelen, voorts door de ingangspartij met vleugeldeuren. Ter breedte van de risaliet bevindt zich een balkon waarop een stel balkondeuren onder een gedeeld bovenlicht aansluit. De flankerende woningen bevatten in de vensteras aan de twee uiteinden van het woonblok een enkelvoudige eveneens beglaasde deur met rooster, met een door een kalf met bloklijst voorzien gescheiden bovenlicht onder een klein balkonnetje waarop smalle balkondeuren uitkomen. De balkons worden door consoles ondersteund en zijn met uitzondering van het rechterpand voorzien van houten, rijkbewerkte filigraine borstwering. In de sokkelzone bevinden zich in de drie aan de voordeur grenzende vensterassen van de woning nr 124, drie keperboogvormige kelderlichten, waarvan er een is dichtgezet.
De LINKER- en RECHTER ZIJGEVEL vormen de scheidingsmuur met de aangrenzende panden.
De gepleisterde ACHTERGEVEL kent diverse raamtypen als T-schuiframen, rozet(kantel)raampjes en dubbele tuindeuren, die op een zeer ondiepe tuin aansluiten. De bouwdelen van de nrs 120 en 124 die haaks op het hoofdvolume zijn gezet, bezitten een platdak maar wijken voor wat betreft de gevelopeningen en de interieur-indeling van elkaar af. De INTERIEURS van de panden nr. 120 en 124, bezitten nog enkele waardevolle elementen en hebben hun oorspronkelijke ruimtelijke indeling nagenoeg behouden. De zijwoningen zijn tweebeukig en hebben een gang (nr 120 bezit nog vestibuledeuren) met geornamenteerd stucplafond die tot in de uitgebouwde keuken naar achter doorloopt. De kamer en suite met paneelschuifdeuren, is voorzien van een fraai geornamenteerd stucplafond met dubbele versierde perklijst met in de afgeschuinde hoeken bladmotieven. In de raamkozijnen aan de voorgevel komen schuifluiken voor; alle paneeldeuren zijn bewaard gebleven. De keukenvloer van nr. 120 bezit fraaie tegels met een omlijst veld van medaillons. Op de zolderverdieping van nr 120 en 124 komt een schenkelspant voor. In de kelder van nr 124 is een schouw van de voormalige keuken aanwezig.
Waardering
HERENHUIZEN gebouwd in 1881 door architect, stedenbouwkundige en projectontwikkelaar Bert Brouwer.
- Van architectuurhistorisch belang als goed en gaaf voorbeeld van een bouwblok opgetrokken in een aan het neo-classicisme verwante stijl. Er is onder meer sprake van een evenwichtig gevelontwerp met bijzondere detaillering en materiaalgebruik. Van belang als onderdeel van het oeuvre van Bert Brouwer, de stedenbouwkundige die het uitbreidingsplan op de plaats van de gesloopte vestingwerken ontwierp en er vervolgens grond aankocht om er herenhuizen op te bouwen.
- Van stedenbouwkundig belang vanwege zijn ligging aan de Parkweg tegenover het Kronenburger park in het beschermde stadsgezicht. Het volumineuze bouwblok is prominent aanwezig in de gesloten gevelwand van de straat.
- Van cultuurhistorisch belang als een vroeg en goed voorbeeld van een rij herenhuizen die zijn gebouwd op door de ontmanteling van de vesting vrijgekomen percelen. Van belang als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. De panden zijn gebouwd als huisvesting voor de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Three adjoining gentleman's houses built in 1881 by architect Bert Brouwer (died 1891). Bert Brouwer was the urban planner who designed the extension plan on the site of the demolished fortifications and subsequently purchased land to build gentleman's houses. The building block (nos 120; 122; 124) has a shared front facade, executed in a style related to neo-classicism. Characteristic of the said style is the strict symmetrical arrangement of identical window bays in the front facade. The rectangular windows with sash windows are all provided with plastered window surrounds on which flattened diamond-shaped ornaments are applied in the first storey and in the second storey the top is provided with acroteria (palmettes). The windows rest per articulation respectively on the plinth zone (basement) and two stone consoles. The residential block is located in the adjoining eastern facade wall of the Parkweg opposite the Kronenburgerpark in the protected townscape.
Description
The building block has a floor plan derived from a U-shape. The front facade, constructed in brickwork (English bond), is distinctly articulated horizontally by the eleven window bays between a plinth zone clad in stone and a plastered cornice and cornice moulding. The middle building has five window bays. A profiled gutter conveys rainwater from the flattened hipped roof covered with wire-tied roof tiles.
The FRONT FACADE has in the slightly projecting middle axis consisting of three window bays upon which a narrow roof dormer adjoins, an inconspicuous vertical component. A small roof dormer with a depressed gabled roof occurring on either side is barely noticeable. The cornice moulding executed with lattice motifs, which is interrupted by the roof dormer, continues as a window surround with block division along the lucarne window with railing occurring here. The rectangular-ended roof dormer has a broken pediment. The middle axis distinguishes itself besides the said components, furthermore by the entrance arrangement with French doors. At the width of the projection is a balcony to which a pair of balcony doors under a divided fanlight adjoins. The flanking dwellings contain in the window bay at the two ends of the residential block a single likewise glazed door with grille, with a fanlight separated by a calf with block moulding under a small balcony upon which narrow balcony doors open. The balconies are supported by consoles and, with the exception of the right building, are provided with wooden, richly decorated filigree balustrades. In the plinth zone there are in the three window bays adjoining the front door of the dwelling no 124, three basket arch-shaped basement windows, of which one is blocked up.
The LEFT and RIGHT SIDE FACADES form the party walls with the adjoining buildings.
The plastered REAR FACADE features various window types such as T-sash windows, round (tilt) windows and double garden doors, which adjoin a very shallow garden. The building components of nos 120 and 124 which are set at right angles to the main volume have a flat roof but differ with regard to the facade openings and the interior layout. The INTERIORS of the buildings no. 120 and 124 still possess several valuable elements and have retained their original spatial layout almost entirely. The side dwellings are two-aisled and have a hallway (no 120 still possesses vestibule doors) with ornamented stucco ceiling which extends to the rear into the extended kitchen. The room en suite with panel sliding doors is provided with a fine ornamented stucco ceiling with double decorated band with leaf motifs in the chamfered corners. In the window frames at the front facade sliding shutters occur; all panel doors have been preserved. The kitchen floor of no. 120 has fine tiles with a bordered field of medallions. On the attic storey of no 120 and 124 a raking strut truss occurs. In the basement of no 124 a flue of the former kitchen is present.
Valuation
GENTLEMAN'S HOUSES built in 1881 by architect, urban planner and project developer Bert Brouwer.
- Of architectural historical significance as a good and intact example of a building block erected in a style related to neo-classicism. There is among other things a matter of a well-balanced facade design with particular detailing and material use. Of significance as part of the oeuvre of Bert Brouwer, the urban planner who designed the extension plan on the site of the demolished fortifications and subsequently purchased land to build gentleman's houses.
- Of urban planning significance because of its location on the Parkweg opposite Kronenburger park in the protected townscape. The voluminous building block is prominently present in the closed facade wall of the street.
- Of cultural historical significance as an early and good example of a row of gentleman's houses built on plots released by the dismantling of the fortification. Of significance as a recognizable element of a social development. The buildings were constructed as housing for the new and wealthy urban elite.
Nearby in the register
- Woonhuis, Parkweg 100Woonhuisunder 1 mi
- KronenburgertorenFort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Lange Hezelstraat 44Werk-woonhuisunder 1 mi
- GlashuisKapelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.