Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Oude Haven 86
Nijmegen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1871
- Address
- Oude Haven 86, Locatie: Benedenstad, 6511 XH Nijmegen (and others)
- Place
- Nijmegen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.84947, 5.86093
- Monument number
- 523022
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1863 map "Niederlande und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Groot dubbel HERENHUIS, gelegen aan de noordzijde van de Oude Haven. De panden zijn gebouwd in 1871 in neoclassicistische stijl, vermoedelijk in opdracht van P.F.I. Noorduijn, wiens naam voorkomt op de zogenaamde `eerste steen', geplaatst in de achtergevel van het pand nr 86.
Omschrijving
Het in kruisverband gemetselde, bakstenen pand is opgetrokken op rechthoekige grondslag en telt twee bouwlagen boven een hoog souterrain onder een met gesmoorde Hollandse pannen gedekt samengesteld dak. Het dak bestaat uit een schilddak aan de voorzijde en twee haaks daarop staande schilddaken aan de achterzijde. Deze laatste corresponderen met de twee woonhuizen.
Het pand bestaat in feite uit een breed woonhuis rechts met een symmetrische voorgevel en links een smaller woonhuis met een, iets terug gelegen asymmetrische voorgevel.
De VOORGEVEL bevat een hoge plint van hardsteen, die eindigt als onderdorpel van de vensters op de bel-etage, en heeft een cordonlijst onder de vensters van de verdieping. De gevel wordt afgesloten met een hoofdgestel met in het fries het centrelis-motief en met modillons onder de kroonlijst. De gevelopeningen hebben een getoogde bovenzijde, op de bel-etage voorzien van afgeronde hoeken. De gevelopeningen hebben, tenzij anders staat aangegeven, een omlijsting in plijsterwerk, op de bel-etage met een verzwaarde bovenzijde met breed kuifstuk. De vensters op de bel-etage hebben in het onderraam een horizontale middenroede en een enkelruits bovenlicht. De vensters op de verdieping hebben een 2-ruits stolpraam en een enkelruits bovenlicht. Onder de ramen bevindt zich een gepleisterd vak met paneelindeling. Voor het onderraam is een sierlijk bewerkt rooster van gietijzer aangebracht.
Het rechter deel van de voorgevel is vijf vensterassen breed en bevat in het midden een diep portiek, bereikbaar via een hoge hardstenen trap. De portiek bevat een paneeldeur met glaspanelen achter deurroosters van siersmeedwerk. Boven de deur een enkelruits getoogd bovenlicht. De entree is gevat in een gepleisterde omlijsting met breed kuifstuk. De voorzijde van de portiek kent een versmalling door middel van gepleisterde pilasters met blokmotief, die uitmonden in een gedrukte boog met centrelis-motief. Boven de portiek bevindt zich een balkon met sierlijk vormgegeven, opengewerkt gietijzeren balusters. De onderzijde van het balkon heeft een paneelindeling met in het centrum een lichtpunt. Het balkon is toegankelijk via een, enigszins terug gelegen 2-ruits stolpdeur met enkelruits bovenlicht. De opening in de gevel is voorzien van gepleisterde pilasters die eindigen in een segmentboog. De gevelopening bevat hier aan de bovenzijde een zware getoogde kroonlijst met daarop een brede kuif. De gevel heeft links en rechts van de middenas op beide bouwlagen twee vensters. Boven de middenas bevat het dakvlak een getoogde dakkapel met bewerkte voorzijde en twee halfrond gesloten vensters. De plint bevat brede vensters achter roosters van siersmeedwerk met daarboven terugliggende vakken. Geheel rechts bevindt zich een toegang tot het souterrain.
Het linker deel van de voorgevel is drie vensterassen breed en bevat in de linker as een iets minder diep portiek met entree, bestaande uit een eenvoudige paneeldeur met enkelruits bovenlicht. De entree is bereikbaar via een hardstenen trap. De gevel heeft verder op de bel-etage twee en op de verdieping drie vensters. Boven de middenas bevat het dakvlak een getoogde dakkapel met bewerkte voorzijde en twee halfrond gesloten vensters. De plint bevat smalle vensters achter roosters van smeedwerk met daarboven terugliggende vakken.
De ACHTERGEVEL is door lisenen verdeeld in twee vakken die zich verhouden als een staat tot twee. De lisenen zijn gepleisterd en bevatten op de bel-etage schijnvoegen en op de verdieping een spiegel. De gevelopeningen hebben een gepleisterde omlijsting, die op de bel-etage en de verdieping iets van elkaar verschilt. Het linker vak bevat op de bel-etage links een tweelicht met twee schuiframen met 2-ruits onderramen en enkelruits bovenlicht, in het midden een toegang met deur met 2-ruits glaspaneel en rechts een grote pui met 4-ruits stolpdeuren en 2-ruits bovenlicht. Rechts naast de deur bevindt zich de zogenaamde `eerste steen', gemaakt van zandsteen en met de inscriptie `P.F.I. NOORDUIJN / 10 AUG. 1871' De verdieping heeft links en rechts een tweelicht met schuiframen met 4-ruits onderramen en in het midden een schuifvenster met 4-ruits onderraam, allen met enkelruits bovenlicht.
Het rechter vak bevat op de bel-etage een venster en een toegang en op de verdieping twee tweelichten met schuiframen met 4-ruits onderramen en enkelruits bovenlichten.
Het rechter deel van het pand - het linker deel is niet bezocht - heeft een rijk INTERIEUR en bevat onder meer stucplafonds met rijk gedetailleerde midden- en hoekornamenten. Verder hebben ramen en deuren fraai vormgegeven hang- en sluitwerk. Tenminste één vertrek heeft een grijsbruin marmeren mantel. De vensters hebben binnenluiken. De trap heeft gietijzeren balusters en kardoezen onder de treden. Ter hoogte van het bordes bevindt zich in de rechter zijgevel een rond gietijzeren venster naar een lichtschacht. Het venster heeft een indeling in de vorm van een bloem.
Waardering
Groot dubbel herenhuis uit 1871 in de stijl van het neoclassicisme.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf bewaard voorbeeld van een groot dubbel herenhuis met ornamentiek beïnvloedt door het neoclassicisme. Het pand valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals het geavanceerde materiaalgebruik en de rijke ornamentiek. Karakteristiek zijn onder meer de ornamentiek in de voorgevel en de onderdelen in het interieur.
- Van stedebouwkundige waarde door de prominente situering aan de Oude Haven. Er is sprake van een ensemblewerking als onderdeel van de bebouwing langs de Oude Haven, waarbinnen het pand behoort tot nog resterende pakhuizen en herenhuizen, die verwijzen naar het verleden van deze straat.
- Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand is vermoedelijk gebouwd als huisvesting voor één van de ondernemers die rijk zijn geworden met de handelsactiviteiten aan de haven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Large double TOWNHOUSE, located on the north side of the Oude Haven. The buildings were constructed in 1871 in neoclassical style, presumably commissioned by P.F.I. Noorduijn, whose name appears on the so-called 'foundation stone', placed in the rear facade of property no. 86.
Description
The brick building, laid in running bond, is erected on a rectangular ground plan and comprises two storeys above a high basement beneath a roof covered with pantiles in a hipped configuration. The roof consists of a hipped roof to the front and two hipped roofs at right angles to it at the rear. These latter correspond to the two residential houses.
The building in fact consists of a wide residential house on the right with a symmetrical front facade and on the left a narrower residential house with a slightly recessed asymmetrical front facade.
The FRONT FACADE contains a high plinth of stone, which terminates as the undersill of the windows on the piano nobile, and has a cornice-line under the windows of the upper storey. The facade is finished with an entablature with a centre motif in the frieze and modillions under the cornice. The facade openings have a rounded top, on the piano nobile provided with rounded corners. The facade openings have, unless otherwise indicated, a plastered surround, on the piano nobile with a reinforced upper section with a broad ogee moulding. The windows on the piano nobile have in the lower frame a horizontal centre glazing bar and a single-light fanlight. The windows on the upper storey have a 2-light sash window and a single-light fanlight. Below the windows is a plastered panel with panelled divisions. In front of the lower window is an ornately worked cast-iron grille.
The right part of the front facade is five window bays wide and contains in the centre a deep portico, accessed via a high stone staircase. The portico contains a panelled door with glazed panels behind ornamental wrought-iron grilles. Above the door a single-light rounded fanlight. The entrance is set in a plastered surround with broad ogee moulding. The front of the portico is narrowed by means of plastered pilasters with block motif, which terminate in a depressed arch with centre motif. Above the portico is a balcony with ornately designed, open-worked cast-iron balusters. The underside of the balcony has a panelled division with a light-point in the centre. The balcony is accessed via a slightly recessed 2-light sash door with single-light fanlight. The opening in the facade is provided with plastered pilasters which terminate in a segmental arch. The facade opening here contains at the top a heavy rounded cornice with a broad ogee moulding above it. The facade has left and right of the central axis on both storeys two windows. Above the central axis the roof plane contains a rounded gabled dormer with worked front and two semi-circular enclosed windows. The plinth contains wide windows behind ornamental wrought-iron grilles with recessed sections above. At the far right is an entrance to the basement.
The left part of the front facade is three window bays wide and contains in the left bay a slightly less deep portico with entrance, consisting of a simple panelled door with single-light fanlight. The entrance is accessed via a stone staircase. The facade further has on the piano nobile two and on the upper storey three windows. Above the central axis the roof plane contains a rounded gabled dormer with worked front and two semi-circular enclosed windows. The plinth contains narrow windows behind wrought-iron grilles with recessed sections above.
The REAR FACADE is divided by pilasters into two sections which are proportioned as one to two. The pilasters are plastered and contain on the piano nobile false joints and on the upper storey a mirror panel. The facade openings have a plastered surround, which on the piano nobile and the upper storey differs slightly from each other. The left section contains on the piano nobile on the left a two-light window with two sash windows with 2-light lower frames and single-light fanlight, in the centre an entrance with a door with 2-light glazed panel and on the right a large window wall with 4-light sash doors and 2-light fanlight. To the right of the door is the so-called 'foundation stone', made of sandstone and bearing the inscription 'P.F.I. NOORDUIJN / 10 AUG. 1871'. The upper storey has on the left and right a two-light window with sash windows with 4-light lower frames and in the centre a sash window with 4-light lower frame, all with single-light fanlights.
The right section contains on the piano nobile a window and an entrance and on the upper storey two two-light windows with sash windows with 4-light lower frames and single-light fanlights.
The right part of the building - the left part was not visited - has a richly decorated INTERIOR and contains among other features stucco ceilings with richly detailed central and corner ornaments. Furthermore, windows and doors have finely designed hinges and closing fittings. At least one room has a greyish-brown marble fireplace. The windows have interior shutters. The staircase has cast-iron balusters and corbels under the treads. At the level of the landing is in the right side facade a round cast-iron window opening onto a light-shaft. The window has a division in the form of a flower.
Valuation
Large double townhouse from 1871 in the neoclassical style.
- Of architectural historical value as a well and faithfully preserved example of a large double townhouse with ornamental details influenced by neoclassicism. The building stands out for its high-quality aesthetic qualities, such as the sophisticated use of materials and the rich ornamental detailing. Characteristic are among other things the ornamental details in the front facade and the components in the interior.
- Of urban planning value due to its prominent situation on the Oude Haven. There is an ensemble effect as part of the built environment along the Oude Haven, within which the building is among the remaining warehouses and townhouses that refer to the past of this street.
- Of cultural-historical value as a recognizable element of a social development. The building was presumably constructed as accommodation for one of the entrepreneurs who became wealthy through trading activities at the harbour.
Nearby in the register
- Opslag, Oude Haven 102Opslagunder 1 mi
- Woonhuis, Begijnenstraat 33Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Oude Haven 104Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Lage Markt 30Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.