Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Oranjesingel 17
Nijmegen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1910 - 1915
- Address
- Oranjesingel 17, Locatie: Centrum, 6511 NL Nijmegen (and others)
- Place
- Nijmegen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.84171, 5.86368
- Monument number
- 523001
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1899 map "Composite: 327. Cleve." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Halfvrijstaand HERENHUIS met oorspronkelijk SMEEDIJZEREN HEKWERK rond de voortuin, gelegen aan de zuidzijde van de Oranjesingel. Het pand is vermoedelijk rond 1915 gebouwd door en naar ontwerp van het aannemersbedrijf Gebr. Haspels in een overgangsstijl, die invloeden vertoont van het rationalisme en het baksteenexpressionisme.
De begane grond (nr 17a) huisvest ten tijde van de aanwijzing een kantoor, de verdieping en de zolder (nr 17) zijn bewoond.
Omschrijving
Het in staand verband gemetselde, bakstenen pand is opgetrokken op een nagenoeg vierkant grondplan en telt twee bouwlagen onder een, met gesmoorde verbeterde Hollandse pannen gedekt mansardedak. Het pand is gedeeltelijk onderkelderd. In de voorgevel zijn versieringen aangebracht met deels zwarte kalkzandsteen. Een deel van de vensters hebben inpandige rolluiken en worden ontlast door een zandstenen latei.
Links bevat het pand een eenlaags uitbouw onder een plat dak. De uitbouw is later toegevoegd.
De asymmetrisch ingedeelde VOORGEVEL bevat links een risalerend gedeelte met op de begane grond een driezijdige erker met afgeschuinde zijden. Het voorvlak heeft een vensters met 12-ruits bovenlicht, de zijvlakken met 6-ruits bovenlicht. Alle bezet met geel kathedraalglas. De muurdammen van de erker hebben op de hoek siermetselwerk. De erker wordt beëindigd met een kunststenen latei. Boven de erker een balkon met balustrade van siersmeedwerk, toegankelijk via een pui met 2-ruits stolpdeur en smalle enkelruits zijlichten met een driehoekige beëindiging. Boven de zijlichten een 3-ruits bovenlicht, boven de deuren een 9-ruits bovenlicht bezet met geel kathedraalglas. De pui is gevat in een licht risalerend gedeelte dat zich naar boven toe voortzet en eindigt in een topgevel. De pui wordt ontlast door een kunststenen lijst. Ter weerszijden van de pui heeft de gevel een geknikte pilaster, uitgevoerd in siermetselwerk. De pilasters worden beëindigd met een bakgoot op klossen. In de topgevel bevinden zich speklagen ter hoogte van de onder- en bovendorpel van het 6-ruits stolpvenster. De horizontale roeden van het venster verdikken bij de stolpnaad. Het venster heeft een geknikte bovenzijde. Onder de lekdorpel bevindt zich siermetselwerk met geometrische figuren in zwarte kalkzandsteen. De top wordt afgesloten met een lijst, die de gekinkte vorm van de geveltop volgt. De horizontale delen rusten op consoles, de schuine delen op klossen.
Rechts heeft de voorgevel op de begane grond links een schuifvenster met 9-ruits bovenlicht bezet met geel kathedraalglas en rechts een rondboogportiek met de hoofdentree. De entree, bereikbaar via een hardstenen stoep, bestaat uit een paneeldeur met een smal glaspaneel achter siersmeedwerk en met een halfrond bovenlicht boven een in de hoeken gesneden kalf. De verdieping heeft een drielicht met in het midden een 2-ruits stolpraam en een 9-ruits bovenlicht. Links en rechts een smal zijlicht met 3-ruits bovenlicht. De bovenlichten zijn bezet met geel kathedraalglas. De gevel wordt afgesloten met een houten bakgoot op klossen boven een fries van siermetselwerk. Het dakvlak heeft hier een dakkapel met twee 4-ruits ramen.
De symmetrisch ingedeelde voorgevel van de uitbouw bevat in het midden een toegang met houten deur en een 8-ruits bovenlicht achter siersmeedwerk, waarin een dubbel(?) monogram is aangebracht. Links en rechts van de entree is een 10-ruits venster aangebracht, eveneens achter siersmeedwerk. Het siersmeedwerk heeft dezelfde indeling als de roedeverdeling van de vensters. De gevel wordt beëindigd met een lijst van siermetselwerk tussen twee hoger opgaande penanten met daartussen een hekwerk.
De LINKER ZIJGEVEL heeft links een ingehakt - en vermoedelijk verplaatst - venster met enkelruits onderraam en 12-ruits bovenlicht bezet met meerkleurig glas-in-lood. Boven de aanbouw heeft de gevel een venster met 2-ruits stolpraam en 12-ruits bovenlicht. De kelder is toegankelijk via een met staal beklede deur. Rechts van de deur zijn later glazen bouwstenen aangebracht.
De ACHTERGEVEL heeft op de begane grond rechts een driezijdige serre. Het voorvlak bevat een 2-ruits stolpdeur, de zijvlakken een enkelruits raam. De schuin geplaatste zijvlakken hebben een 6-ruits bovenlicht, de deuren een 12-ruits. Alle bezet met meerkleurig glas-in-lood. Links heeft de gevel twee 2-ruits stolpvensters en geheel links een paneeldeur met 4-ruits glaspaneel, alle met 6-ruits bovenlicht. Boven de serre bevindt zich een rechthoekig balkon met oorspronkelijke houten balustrade. Het balkon is toegankelijk via een 2-ruits stolpdeur met 12-ruits bovenlicht. Links heeft de gevel een drielicht met in het midden onder een 2-ruits stolpraam met 6-ruits bovenlicht. Links en rechts hiervan een enkelruits venster met 3-ruits bovenlicht. Het dakvlak bevat twee niet oorspronkelijke dakkapellen.
De gevel wordt afgesloten met een licht uitkragende band met vlak onder de houten bakgoot een muizetand.
De achtergevel van de aanbouw heeft links een toegang met paneeldeur met 4-ruits glaspaneel en 6-ruits bovenlicht en rechts een venster met enkelruits onderraam en gedeeld bovenlicht met meerruits ramen. De achtergevel van de aanbouw heeft een zigzaggend verloop en bevat geheel rechts een lagere eenlaags uitbouw.
Het pand heeft een rijk INTERIEUR. De entree, ruime hal en keuken hebben een tegelvloer, die per ruimte verschilt in kleur en motief. De entree heeft een lambris van geglazuurde tegels, evenals de keuken. De hal heeft een houten lambris. De trap heeft houten, gesneden balusters en een fraai gesneden trappaal. De trap wordt verlicht door een groot glas-in-loodvenster in de rechter zijgevel. Op de begane grond hebben de kamers stucplafonds met perklijst en middenornamenten met bloemenmotieven. Op de verdieping hebben deze plafonds eenvoudige cirkelvormige ornamenten. De grote voorkamer op de begane grond heeft een historiserende schouw met schuin naar boven toelopende boezem met schouwbalk, rustend op gesneden korbelen. De schouwbalk heeft aan de voorzijde gesneden figuren en wordt beëindigd met een bordenlijst. De haard zelf is uitgevoerd in schoon metselwerk, deels in visgraatverband. De serre wordt van de achterkamer gescheiden door een stelsel van een balk, consoles, pilasters en kolommen. Kolommen en pilasters zijn uitgevoerd in hout en rijk gesneden, balk en consoles zijn uitgevoerd in geornamenteerd stucwerk.
Rond de voortuin bevindt zich het oorspronkelijke smeedijzeren HEKWERK.
Waardering
Herenhuis met smeedijzeren hekwerk uit circa 1915 gebouwd in een overgangsstijl, die invloeden vertoont van het rationalisme en het baksteenexpressionisme
- Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf bewaard voorbeeld van een herenhuis met ornamentiek beïnvloed door het rationalisme en het baksteenexpressionisme. Het pand valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals het geavanceerde materiaalgebruik en de rijke ornamentiek. Karakteristiek zijn onder meer de ornamentiek in de voorgevel en de onderdelen in het interieur. Er is sprake van een ensemblewerking als onderdeel van de bebouwing langs de Oranjesingel, waarbinnen het pand behoort tot de omstreeks 1900 gangbare herenhuizen, welke samen met de oudere en latere typen en stijlen goed de ontwikkeling van de bouw van herenhuizen weergeven.
- Van stedebouwkundige waarde door de situering aan de Oranjesingel. De weg bezit nog een in vrij gave staat bewaard gebleven bestand aan historische huizen, die een aantrekkelijk en waardevol straatbeeld vormen.
- Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand is gebouwd als huisvesting voor de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale herenhuizen in de nieuw aangelegde straten rond de oude stad; een stadsuitbreiding die met het verwijderen van de vestingwerken aan het eind van de 19de eeuw mogelijk was geworden.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Semi-detached gentleman's house with original wrought-iron fencing around the front garden, situated on the south side of the Oranjesingel. The building is presumed to have been built around 1915 by and to the design of the contracting firm Gebr. Haspels in a transitional style, which shows influences from rationalism and brick expressionism.
The ground floor (no. 17a) housed an office at the time of designation, the first floor and attic (no. 17) are residential.
Description
The brick building, laid in running bond, is erected on an almost square ground plan and comprises two storeys under a mansard roof covered with suppressed improved Dutch tiles. The building is partially cellaried. The front facade is decorated in part with black calcium-silicate stone. Some of the windows have internal roller shutters and are relieved by a sandstone lintel.
On the left the building contains a single-storey extension under a flat roof. The extension was added later.
The asymmetrically arranged front facade contains on the left a projecting section with on the ground floor a three-sided bay window with bevelled sides. The front face has a window with 12-pane fanlight, the side faces with 6-pane fanlight. All filled with yellow cathedral glass. The wall piers of the bay window have decorative brickwork at the corner. The bay window is terminated with an artificial stone lintel. Above the bay window a balcony with balustrade of ornamental wrought-iron, accessible via a frame door with 2-pane casement door and narrow single-pane side lights with a triangular termination. Above the side lights a 3-pane fanlight, above the doors a 9-pane fanlight filled with yellow cathedral glass. The frame door is set in a slightly projecting section that continues upwards and ends in a stepped gable. The frame door is relieved by an artificial stone moulding. On either side of the frame door the facade has a bent pilaster, executed in decorative brickwork. The pilasters are terminated with a roof gutter on corbels. In the stepped gable are speckled courses at the height of the under- and upper sill of the 6-pane casement window. The horizontal glazing bars thicken at the casement level. The window has a bent upper edge. Below the drip sill is decorative brickwork with geometric figures in black calcium-silicate stone. The top is closed off with a moulding, which follows the bent form of the gable top. The horizontal parts rest on corbels, the angled parts on corbels.
On the right the front facade has on the ground floor on the left a sash window with 9-pane fanlight filled with yellow cathedral glass and on the right a semicircular archway portico with the main entrance. The entrance, accessible via a hardstone step, consists of a panel door with a narrow glass panel behind ornamental wrought-iron and with a semicircular fanlight above a calf cut at the corners. The first floor has a three-light window with in the centre a 2-pane casement window and a 9-pane fanlight. Left and right a narrow side light with 3-pane fanlight. The fanlights are filled with yellow cathedral glass. The facade is closed off with a wooden roof gutter on corbels above a frieze of decorative brickwork. The roof plane here has a dormer window with two 4-pane windows.
The symmetrically arranged front facade of the extension contains in the centre an entrance with wooden door and an 8-pane fanlight behind ornamental wrought-iron, in which a double(?) monogram is incorporated. Left and right of the entrance is a 10-pane window, likewise behind ornamental wrought-iron. The ornamental wrought-iron has the same division as the glazing bars of the windows. The facade is terminated with a moulding of decorative brickwork between two higher projecting pilasters with fencing between them.
The left side facade has on the left a rebated - and presumably relocated - window with single-pane bottom sash and 12-pane fanlight filled with multicoloured leaded glass. Above the extension the facade has a window with 2-pane casement window and 12-pane fanlight. The cellar is accessible via a steel-clad door. To the right of the door glass bricks were added later.
The rear facade has on the ground floor on the right a three-sided conservatory. The front face contains a 2-pane casement door, the side faces a single-pane window. The obliquely placed side faces have a 6-pane fanlight, the doors a 12-pane. All filled with multicoloured leaded glass. On the left the facade has two 2-pane casement windows and far left a panel door with 4-pane glass panel, all with 6-pane fanlight. Above the conservatory is a rectangular balcony with original wooden balustrade. The balcony is accessible via a 2-pane casement door with 12-pane fanlight. On the left the facade has a three-light window with in the centre below a 2-pane casement window with 6-pane fanlight. Left and right of this a single-pane window with 3-pane fanlight. The roof plane contains two non-original dormer windows.
The facade is closed off with a slightly projecting band with just below the wooden roof gutter a mouse-tooth moulding.
The rear facade of the extension has on the left an entrance with panel door with 4-pane glass panel and 6-pane fanlight and on the right a window with single-pane bottom sash and divided fanlight with multi-pane windows. The rear facade of the extension has a zigzagging course and contains far right a lower single-storey extension.
The building has a richly decorated interior. The entrance, spacious hall and kitchen have a tile floor, which differs in colour and pattern per room. The entrance has a wainscoting of glazed tiles, as does the kitchen. The hall has wooden wainscoting. The staircase has wooden, carved balusters and a finely carved newel post. The staircase is lit by a large leaded glass window in the right side facade. On the ground floor the rooms have stucco ceilings with skirting moulding and central ornaments with floral motifs. On the first floor these ceilings have simple circular ornaments. The large front room on the ground floor has a historicising fireplace with a chimney breast slanting upwards with chimneybreast beam, resting on carved corbels. The chimneybreast beam has carved figures on the front and is terminated with a plate rail. The fireplace itself is executed in fair-faced brickwork, partly in herringbone pattern. The conservatory is separated from the rear room by a system of a beam, corbels, pilasters and columns. Columns and pilasters are executed in wood and richly carved, beam and corbels are executed in ornamented stucco work.
Around the front garden is the original wrought-iron fencing.
Valuation
Gentleman's house with wrought-iron fencing from circa 1915 built in a transitional style, which shows influences from rationalism and brick expressionism
- Of architectural historical value as a good and well-preserved example of a gentleman's house with ornamentation influenced by rationalism and brick expressionism. The building stands out for high-quality aesthetic qualities, such as the advanced use of materials and the rich ornamentation. Characteristic are among others the ornamentation in the front facade and the components in the interior. There is an ensemble effect as part of the built environment along the Oranjesingel, within which the building belongs to the gentleman's houses common around 1900, which together with the older and later types and styles well represent the development of the construction of gentleman's houses.
- Of urban planning value through its situation on the Oranjesingel. The street retains a well-preserved stock of historic houses in relatively good condition, which form an attractive and valuable street scene.
- Of cultural historical value as a recognisable element from a social development. The building was constructed as accommodation for the new and capital-wealthy urban elite, which preferably settled in substantial gentleman's houses in the newly laid-out streets around the old town; an urban expansion that became possible with the removal of the fortifications at the end of the 19th century.
Nearby in the register
- Woonhuis, Oranjesingel 24Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Voormalig Oranjesingel 20 NijmegenWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Oranjesingel 26Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Oranjesingel 28Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.