Rijksmonumentenregister · Netherlands
Koninklijke Marechaussee
Bad Nieuweschans, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Militair verblijfsgebouw
- Function
- Kazerne
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1918
- Address
- Molenstraat 5, 9693 EJ Bad Nieuweschans (Oldambt 20)
- Place
- Bad Nieuweschans
- Municipality
- Oldambt
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.18092, 7.20594
- Monument number
- 522570
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Composite: 203. Bunde. (Germany)" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige MARECHAUSSEEKAZERNE, bestaande uit een kantoor met twee woningen en drie aangebouwde BERGINGEN, gebouwd in 1918. Het in Interbellum-architectuur opgetrokken pand is in 1969 intern verbouwd. De berging midden aan de achtergevel is toen gewijzigd in een garage. Tevens werden er in 1970 nog een vrijstaande garage en een dienstwoning bijgebouwd, die buiten de bescherming van rijkswege vallen. In de loop der tijd zijn de gemetselde schoorstenen en de houten vensterluiken van het pand verdwenen.
Sinds 1992, na het openstellen van de Nederlands-Duitse grens, is de marechaussee vertrokken en is het pand als kantoor in gebruik en aangepast aan deze functie. Ondanks al deze wijzigingen is het aanzien van het gebouw nauwelijks aangetast.
Het pand is beeldbepalend gelegen aan de Molenstraat, net binnen het beschermde gezicht van Nieuweschans. Een in rood-bruine baksteen gemetselde, in hoogte verspringende ERFSCHEIDING, gedekt met een ezelsrug scheidt de ondiepe voortuin van de openbare weg. Twee gemetselde pijlers op vierkante grondslag en gedekt met een ezelsrug, markeren de doorgang naar de hoofdentree van het gebouw.
Omschrijving
Voormalige MARECHAUSSEEKAZERNE opgetrokken in staand verband in een rood-bruine baksteen op een trasraam van gesinterde klinkers afgezet met een rollaag. Het pand bestaat uit een twee bouwlagen hoog gedeelte met aan beide zijden een één bouwlaag hoge zijvleugel. Het samengestelde dak, gedekt met een rode opnieuw verbeterde Hollandse pan, heeft een goot op klossen. Onder de goot een fries van decoratief metselwerk. In het dakvlak van beide zijvleugels aan iedere zijde een dakkapel bekleed met schubvormige leien onder een lessenaarsdak. De vier kapellen aan de oost-, noord- en zuidzijde hebben een dubbel venster met roedenverdeling; de twee aan de westzijde een (vernieuwd) venster. De gevels worden geleed door enkelvoudige of samengestelde staande vensters met bovenlicht met roedenverdeling en natuurstenen onderdorpel.
In de voorgevel (oost) van iets risalerende twee bouwlagen hoge deel met wolfdak met strakke windveren, de hoofdentree. De hoofdentree bevindt zich in een gemetselde portiek onder een latei van natuursteen met twee aanzetstenen, en bestaat uit een (vernieuwde) deur onder een bovenlicht. Voor de deur een gemetselde stoep met geel betegeld bordes. Aan weerszijden van de entree een driedelig staand venster met vierruits bovenlichten onder een strek. Op de verdieping twee driedelige vensters met vierruits bovenlichten en een H-venster met achtruits bovenlicht, alle met strek. In de topgevel een vierdelig staand venster met roedenverdeling en strek; aan weerszijde een natuurstenen gevelsteen met in de linker: Koninklijke en in de rechter: Marechaussee.
In de voorgevel (oost) van elk van beide zijvleugels twee dubbele staande vensters met vierruits bovenlichten en strek, en een hoekportiek met gemetselde hoekpijler onder twee natuurstenen lateien met aanzetstenen. In de portiek een (vernieuwde) deur onder een bovenlicht met roedenverdeling en strek, en een gemetselde stoep met geel betegeld bordes en zijmuurtje met ezelsrug.
In de beide zijgevels (noord en zuid) drie staande zesruitsvensters en een dubbel H-venster met vierruits bovenlichten, alle met strek. In de noordgevel tevens een tweeruits keldervenster met rollaag in een koekoek met ijzeren rooster.
In de achtergevel (west) van elk van beide zijvleugels een driedelig venster met vierruits bovenlichten onder een strek en een liggend venster (niet origineel).
In de achtergevel van het twee bouwlagen hoge deel drie dubbele H-vensters met vierruits bovenlichten, een dubbel liggend venster met diefijzers, een liggend venster met roedenverdeling en in de topgevel een (vernieuwd) staand venster tussen twee zijlichten (oorspronkelijke met roedenverdeling), alle onder een strek.
Aan de achtergevel van beide zijvleugels een aangebouwde BERGING onder een aangekapt dak met wolfeind, strakke windveren en goot op klossen. In de berging links achter, aan de noordzijde een wc venster met rollaag en een vierruits schuurvenster met rollaag; aan de westzijde een vierruits schuurvenster met rollaag; aan de zuidzijde twee (vernieuwde) deuren met rollaag. In berging rechts achter, aan de zuidzijde een wc venster met rollaag en een later dichtgezet schuurvenster met rollaag; aan de westzijde een (vernieuwd) schuurvenster met rollaag; aan de noordzijde twee (vernieuwde) deuren met rollaag.
De aan de achtergevel van het twee bouwlagen hoge deel later in een garage gewijzigde berging is van ondergeschikt belang.
Waardering
Voormalige marechaussekazerne met erfscheiding van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een klein type marechausseekazerne uit 1918
- vanwege de sobere, doch verzorgde Interbellum vormgeving
- vanwege de redelijke mate van gaafheid van het exterieur
- als herinnering aan Nieuweschans als grensplaats
- vanwege de beeldbepalende ligging aan de Molenstraat
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former GENDARMERIE BARRACKS, consisting of an office with two dwellings and three attached STORAGE BUILDINGS, built in 1918. The building, constructed in Interwar architecture, was internally renovated in 1969. The storage building in the middle of the rear facade was then converted into a garage. In addition, in 1970 a detached garage and a service dwelling were added, which fall outside the scope of national heritage protection. Over time, the mortared chimneys and wooden shutters of the building have disappeared.
Since 1992, following the opening of the Dutch-German border, the gendarmerie departed and the building has been in use as an office and adapted to this function. Despite all these modifications, the appearance of the building has scarcely been affected.
The building is prominently located on the Molenstraat, just within the protected townscape of Nieuweschans. A boundary wall built in red-brown brick, stepping up in height, covered with a saddle coping, separates the shallow front garden from the public road. Two mortared pillars on a square ground plan and covered with a saddle coping, mark the passage to the main entrance of the building.
Description
Former GENDARMERIE BARRACKS built in stretcher bond in red-brown brick on a substructure of sintered clinkers finished with a roll moulding. The building consists of a two-storey section with a one-storey side wing on each side. The complex roof, covered with red re-improved Dutch tiles, has a gutter on corbels. Below the gutter a frieze of decorative brickwork. In the roof plane of both side wings on each side a roof dormer clad with scale-like slate under a lean-to roof. The four dormers on the east, north and south sides have a double window with glazing bars; the two on the west side a (renewed) window. The facades are articulated by simple or composite tall windows with fanlights with glazing bars and natural stone sills.
In the front facade (east) of a slightly projecting two-storey section with half-hipped roof with tight wind braces, the main entrance. The main entrance is located in a mortared porch beneath a lintel of natural stone with two setting stones, and consists of a (renewed) door beneath a fanlight. Before the door a mortared step with yellow tiled platform. On either side of the entrance a three-part tall window with four-pane fanlights under a string course. On the upper floor two three-part windows with four-pane fanlights and an H-window with six-pane fanlight, all with string course. In the gable a four-part tall window with glazing bars and string course; on either side a natural stone facing stone with on the left: Royal and on the right: Gendarmerie.
In the front facade (east) of each of both side wings two double tall windows with four-pane fanlights and string course, and a corner porch with mortared corner pillar beneath two natural stone lintels with setting stones. In the porch a (renewed) door beneath a fanlight with glazing bars and string course, and a mortared step with yellow tiled platform and side wall with saddle coping.
In both side facades (north and south) three tall six-pane windows and a double H-window with four-pane fanlights, all with string course. In the north facade also a two-pane cellar window with roll moulding in a recessed frame with iron grille.
In the rear facade (west) of each of both side wings a three-part window with four-pane fanlights under a string course and a horizontal window (not original).
In the rear facade of the two-storey section three double H-windows with four-pane fanlights, a double horizontal window with iron bars, a horizontal window with glazing bars and in the gable a (renewed) tall window between two side lights (original with glazing bars), all under a string course.
On the rear facade of both side wings an attached STORAGE BUILDING beneath a half-hipped lean-to roof with tight wind braces and gutter on corbels. In the left rear storage building, on the north side a w.c. window with roll moulding and a four-pane shed window with roll moulding; on the west side a four-pane shed window with roll moulding; on the south side two (renewed) doors with roll moulding. In the right rear storage building, on the south side a w.c. window with roll moulding and a later blocked shed window with roll moulding; on the west side a (renewed) shed window with roll moulding; on the north side two (renewed) doors with roll moulding.
The storage building later converted into a garage on the rear facade of the two-storey section is of minor importance.
Valuation
Former gendarmerie barracks with boundary wall of general importance for reasons of cultural and architectural-historical value
- as an example of a small type of gendarmerie barracks from 1918
- for its austere yet well-maintained Interwar design
- for the reasonable degree of integrity of the exterior
- as a reminder of Nieuweschans as a border town
- for its prominent location on the Molenstraat
Nearby in the register
- Woonhuis, Voorstraat 13Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Voorstraat 11Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Voorstraat 15Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Voorstraat 17Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.