Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kantoorgebouw, Wijnstraat 168 A
Dordrecht, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Handel en kantoor
- Function
- Kantoorgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1896
- Address
- Wijnstraat 168 A, 3311 BZ Dordrecht (and others)
- Place
- Dordrecht
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.81566, 4.66793
- Monument number
- 522346
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1890 map "16. Dordrecht (Tweede uitgave, 1890)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
KANTOORGEBOUW met conciërgewoning gebouwd in 1896 naar een ontwerp van de Dordtse architect H.A. Reus (1872-1935), in opdracht van de Brandverzekeringsmaatschappij De Holland, die het kantoor in 1907 uitbreidde met de linker vleugel en nog iets later de rechter vleugel toevoegde in dezelfde bouwtrant. De bouwstijl van het pand wijkt nogal af van de aan het eind van de negentiende eeuw gangbare Neo-Hollandse Renaissance en de hier en daar al aarzelend toegepaste Art Nouveau, waardoor de stijlbenaming Overgangsarchitectuur in deze het meest toepasselijk is. Het (inwendig verbouwde) pand bevat nog enkele beschermenswaardige interieurdelen. Het heeft niet meer de oorspronkelijke functie en maakt deel uit van een gesloten gevelwand in het beschermde stadsgezicht van Dordrecht.
Omschrijving
Vanuit een rechthoekige plattegrond, in baksteen en morleysteen boven een hardstenen plint opgetrokken kantoorgebouw met drie bouwlagen onder zadeldak en aan weerszijden een twee bouwlagen tellende toevoeging onder plat dak. Het uit drie, op elkaar aansluitende bouwdelen samengestelde pand heeft een hoger opgaande middenpartij en lagere vleugels die rechtgesloten en getoogde gevelopeningen bevatten met terugliggende ramen en voordeur. De voorgevel wordt geleed door lisenen en een cordonlijst die samenvalt met de onderdorpels van de vensters op de eerste verdieping. Alle ramen in de vensterpartijen worden van elkaar gescheiden door natuurstenen penanten. De middenpartij bevat links op de begane grond de oorspronkelijke, tussen een hardstenen drempel en geprofileerde neggen staande getoogde deur, die onder meer is voorzien van ramen. De deur staat onder zwikken, waarin de vermelding van het bouwjaar (anno 1896), en een samengesteld bovenlicht met glas-in-lood. De tweedelige vensterpartij rechts van de deur staat onder een vierdelig, met glas-in-lood ingevuld bovenlicht. De bovenramen van drie getoogde vensters op de verdieping staan tussen de met de met de wapens van Dordrecht verlevendigde aanzetten van het in overstand staande bovenste deel van de middenpartij. Deze bevat in de borstwering van de zolder een serie blinde rondboogvensters en wordt beëindigd door een een uitkragende hardstenen lijst met decoraties in reliëf aan een bronzen dakgoot. Aan weerszijden hiervan staat een iets hoger opgaand gevelaccent met een bolbekroning. Uit het voorste dakschild van het evenwijdig aan de straat staande, met leien gedekte zadeldak (maasdekking) steekt een houten dakkapel. Deze bezit een aan de voorzijde een op houten consoles rustend luifeltje aan een met zink gedekt en bekleed schilddakje met samengesteld venster. De boven de zijvleugels uitstekende kopgevels van de middenpartij zijn van schone baksteen en hebben een bekroning in de vorm van een tuit. De linker zijvleugel bevat op de bel étage een grote, samengestelde vensterpartij met glas-in-lood in de bovenlichten. De getoogde bovenlichten van de verdiepingsvensters zijn eveneens ingevuld met glas-in-lood. De gevel wordt afgesloten door decoratieve smeedijzeren hekken tussen natuurstenen balusters. De rechter zijvleugel is vergelijkbaar met de linker, maar de rechter gevelpartij is minder breed en bevat derhalve minder ramen. De achtergevel is voorzien van diverse rechtgesloten gevelopeningen en bevat geen bijzonderheden.
Het interieur is voor een deel in de oorspronkelijke staat bewaard gebleven. Het ingangsportaal en de gang zijn nog voorzien van marmeren vloeren en lambrizeringen. Van belang is vooral de voormalige directeurskamer op de bel-etage van de linker vleugel. De bovenramen met gebrandschilderd glas-in-lood in deze ruimte zijn waarschijnlijk vervaardigd door het Prinsenhof te Delft. De kamer bevat tevens een balkenplafond, paneellambrizeringen, omlijste schuifdeuren naar een achterliggende ruimte, met roedenverdeling in de deurramen, een van hout, geglazuurde baksteen en natuursteen vervaardigde schouw met een reliëf, waarin een wapenschild met heraldische leeuw geflankeerd door salamanders. Een hier links tegenaanstaande kast met paneel- en glasdeuren. Ook elders in het pand zijn incidenteel paneelambrizeringen, een schouw van geglazuurde baksteen en natuursteen, en een plafond met stucdecoratie bewaard gebleven.
Waardering
Het pand is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, de architectuurhistorische en de stedenbouwkundige waarde.
- Het kantoorgebouw heeft cultuurhistorische waarde als een bijzondere uitdrukking van een in opkomst zijnde branche en economische ontwikkeling. Het gebouw is tevens van belang als een bijzondere uitdrukking van een typologische ontwikkeling.
- Het pand heeft architectuurhistorische waarde als een bijzonder voorbeeld van laat negentiende-eeuwse Overgangsarchitectuur met voor de bouwtijd uitzonderlijke architectonische kwaliteiten en vanwege het materiaalgebruik. Het pand is tevens van belang als een representatief werk uit het oeuvre van architect Reus.
- Het pand heeft stedenbouwkundige en ensemblewaarde als een bijzonder onderdeel van een gesloten gevelwand in het historische stadshart van Dordrecht.
- Het pand is tevens van belang vanwege de grote mate van gaafheid van het exterieur en delen van het interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
OFFICE BUILDING with caretaker's residence built in 1896 to a design by Dordrecht architect H.A. Reus (1872-1935), commissioned by the Fire Insurance Company De Holland, which extended the office in 1907 with the left wing and added the right wing somewhat later in the same building style. The architectural style of the building deviates considerably from the Neo-Dutch Renaissance common at the end of the nineteenth century and the hesitantly applied Art Nouveau here and there, whereby the style designation Transitional Architecture is most applicable here. The (internally remodelled) building still contains some interior parts worthy of protection. It no longer has its original function and forms part of a closed facade wall in the protected townscape of Dordrecht.
Description
From a rectangular ground plan, an office building constructed in brick and Morley stone above a hard stone plinth with three storeys under a gabled roof and on both sides a two-storey addition under a flat roof. The building, composed of three adjoining structural elements, has a higher rising central section and lower wings that contain right-angled and arched facade openings with recessed windows and front door. The front facade is articulated by pilasters and a cornice coinciding with the bottom edges of the windows on the first floor. All windows in the window sections are separated from each other by natural stone pilasters. The central section contains on the ground floor the original arched door standing between a hard stone threshold and moulded reveals, which among other things is fitted with windows. The door stands under skewbacks, in which the reference to the year of construction (anno 1896), and a composite fanlight with leaded glass. The two-part window section to the right of the door stands under a four-part fanlight filled with leaded glass. The upper windows of three arched windows on the floor stand between the abutments of the projecting upper part of the central section enlivened with the arms of Dordrecht. This contains in the breast of the attic storey a series of blind round-arched windows and is terminated by a projecting hard stone moulding with relief decorations at a bronze rain gutter. On either side stands a slightly higher rising facade accent with a bulbous crown. From the front slope of the slate-covered gabled roof (slate laying) running parallel to the street protrudes a wooden dormer. This has on the front a canopy resting on wooden consoles at a zinc-covered and clad hipped roof with composite window. The front gables of the central section projecting above the side wings are of fine brick and have a crown in the form of a spout gable. The left side wing contains on the piano nobile a large, composite window section with leaded glass in the fanlights. The arched fanlights of the floor windows are also filled with leaded glass. The facade is closed off by decorative wrought iron fences between natural stone balusters. The right side wing is comparable to the left, but the right facade section is narrower and therefore contains fewer windows. The rear facade is provided with various right-angled facade openings and contains no special features.
The interior has been partly preserved in its original state. The entrance hall and corridor are still provided with marble floors and wainscoting. Of particular importance is especially the former director's room on the piano nobile of the left wing. The upper windows with stained leaded glass in this room were probably made by the Prinsenhof in Delft. The room also contains a beam ceiling, panelled wainscoting, framed sliding doors to a room behind, with glazing bar division in the door windows, a fireplace made of wood, glazed brick and natural stone with a relief in which a heraldic shield with heraldic lion flanked by salamanders. A cabinet with panel and glass doors standing to the left of it. Elsewhere in the building, panelled wainscoting, a fireplace of glazed brick and natural stone, and a ceiling with stucco decoration have been preserved incidentally.
Valuation
The building is of general interest because of its cultural historical, architectural historical and urban planning value.
- The office building has cultural historical value as a particular expression of an emerging branch and economic development. The building is also of importance as a particular expression of a typological development.
- The building has architectural historical value as a particularly fine example of late nineteenth-century Transitional Architecture with exceptional architectural qualities for the period of construction and because of its use of materials. The building is also of importance as a representative work from the oeuvre of architect Reus.
- The building has urban planning and ensemble value as a particularly important component of a closed facade wall in the historic city centre of Dordrecht.
- The building is also of importance because of the high degree of integrity of the exterior and parts of the interior.
Nearby in the register
- Werk-woonhuis, Wijnstraat 170Werk-woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Wijnstraat 166Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Wijnstraat 172Woonhuisunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Wijnstraat 219Werk-woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.