Rijksmonumentenregister · Netherlands
Winkel (G2), Voorstraat 180
Dordrecht, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Winkel
- Function
- Winkel (G2)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1902
- Address
- Voorstraat 180, 3311 ES Dordrecht
- Place
- Dordrecht
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.81646, 4.66934
- Monument number
- 522339
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1890 map "16. Dordrecht (Tweede uitgave, 1890)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Vroeg twintigste-eeuwse WINKEL met TOONZAAL. Het pand is gebouwd voor de meubileerinrichting firma Zwijsen en Co., van de uit Tiel afkomstige beddenverkoper A.J Zwijsen. De architect van het in 1902, in de stijl van de internationale Art Nouveau gebouwde pand was de in Dordrecht woonachtige architect Carel Tenenti jr. Het pand staat op de plaats waar voorheen twee panden stonden, die bij de zeer ingrijpende verbouwing tot één geheel met winkel, toonzalen, magazijn en wonig werden getransformeerd. De tableaus van geglazuurde tegels onder de verdiepingvensters en de bovenste gevelrand zijn afkomstig van de Delftse plateelbakkerij De Porceleyne Fles (Joost Thooft & Labouchère). Het pand is gerenoveerd en inwendig verbouwd in 1993, waarbij de essentiële kenmerken van het sindsdien als huisvesting van het Centrum Beeldende Kunst fungerende gebouw bewaard zijn gebleven. Verloren geraakt is de betimmering van Amerikaans grenen, evenals de oorspronkelijke, luie ijzeren trap en de kantoorruimte met de facet geslepen ruiten, met rechtstreeks zicht in de winkel.
Het pand maakt deel uit van een gesloten gevelwand in het beschermde stadsgezicht van Dordrecht.
Omschrijving
Aan de voorzijde drie bouwlagen tellende winkelpand met een symmetrische voorgevel, opgetrokken in deels geglazuurde gele verblendsteen, met hardsteen voor details en teakhout en glas voor de puien. De niet dragende, tussen hoekpenanten van hardsteen en metselwerk staande, geveldelen van de eerste en de tweede bouwlaag zijn transparante vliesgevels, waarachter zich oorspronkelijk de winkel en de toonzaal (eerste verdieping) bevonden. De pui heeft een deur in de middenpartij, die oorspronkelijk van een portiek was voorzien. Aan weerszijden hiervan een groot, boven een hardstenen plint staand etalageraam met roedenverdeling in de gewelfde bovenramen, waarboven een brede houten cordonlijst ligt. De brede vensterpartij van de verdieping, bestaande uit drie brede gescheiden door twee smalle ramen, beslaat vrijwel de gehele gevelbreedte en is eveneens voorzien van een roedenverdeling in de gewelfde bovenramen. Deze vensterpartij wordt grotendeels geflankeerd door grote hardstenen kraagstukken met onder meer zweepslag- en florale motieven in reliëf. Tussen de kraagstukken ligt een brede, geklinknagelde puibalk waarboven een dunne profiellijst, die voortkomt uit de reliëfversiering van het kraagstuk. De tweede verdieping bevat drie getoogde vensters met hardstenen sluit- en aanzetstenen in de hanekammen. De vensters zijn voorzien van schuiframen met getoogde wisseldorpels en drieruits bovenramen en staan boven tegeltableaus met in pâte-sur-pâte techniek uitgevoerde Art Nouveau decors. De brede muurdammen worden geaccentueerd door lisenen en pilasters. De pilasters tussen de vensters zijn samengesteld uit hardstenen en gemetselde onderdelen en worden beëindigd door een hardstenen bekroning met lineaire motieven. Deze maken deel uit van een driedelige kroonlijst met op geprofileerde hardstenen segmentbogen liggende, geglazuurde tegeltableaus. Deze staan tussen de hardstenen bekroningen, die door middel van een hardstenen deklijst met elkaar worden verbonden en zijn voorzien van decors als op de tableaus onder de vensters. De hoeklisenen worden bekroond door hardstenen opstaande dakstukken in de vorm van voluten.
Het twee bouwlagen tellende achterste deel van pand en de bijbehorende gevels zijn oudere restanten en voorzien van rechtgesloten gevelopeningen.
Van de vroeg-twintigste delen van het inwendige zijn enkele essentiële onderdelen, zoals de vide met gaanderij en de in de langsrichting van het pand geplaatste lichtkap, bewaard gebleven. De gaanderij is omheind door middel van balustrades die bestaan uit gietijzeren spijlen, balusters en handlijsten van hout en bevestigd zijn aan doorlopende stalen balken. De balken rusten op gietijzeren kolommen met ronde doorsnede. Deze dragen op hun beurt de ijzeren kolommen waarop de glazen lichtkap rust. De in een plat dak geplaatste lichtkap is een zadeldakvormige lantaarn die is samengesteld uit een reeks spanten en zorgt voor de ruime toetreding van daglicht in de voormalige toonzaal.
Waardering
De voormalige winkel met toonzaal is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, de architectuurhistorische en de stedenbouwkundige waarde.
- Het pand heeft cultuurhistorische waarde als een bijzondere schakel in de typologische ontwikkeling van de winkelarchitectuur.
- Het pand heeft architectuurhistorische waarde als een goed voorbeeld van winkelarchitectuur, waarbij de gevel en het interieur als een functionele en stilistische eenheid zijn opgevat en als een mooi voorbeeld van een "gedematerialiseerde" vliesgevel .
- Het pand heeft stedenbouwkundige en ensemblewaarde als een bijzonder onderdeel van een gesloten gevelwand in het historische stadshart van Dordrecht.
- Het pand is tevens van belang vanwege de herkenbaarheid en de grote mate van gaafheid van het exterieur en belangrijke delen van het interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Early twentieth-century SHOP with SHOWROOM. The building was constructed for the furniture-outfitting firm Zwijsen and Co., of the bed-seller A.J. Zwijsen, who came from Tiel. The architect of the building, erected in 1902 in the style of international Art Nouveau, was the architect Carel Tenenti jr., who lived in Dordrecht. The building stands on the site where two buildings previously stood, which during a very extensive renovation were transformed into one entity with shop, showrooms, warehouse and residence. The tableaux of glazed tiles beneath the storey windows and the uppermost facade edge are from the Delft pottery works De Porceleyne Fles (Joost Thooft & Labouchère). The building was renovated and internally rebuilt in 1993, whereby the essential characteristics of the building, which has since housed the Centrum Beeldende Kunst, have been preserved. Lost were the American pine joinery, as well as the original spiral cast-iron stair and the office space with the facet-ground glass, with direct sight into the shop.
The building forms part of a closed facade wall within the protected townscape of Dordrecht.
Description
On the front side a three-storey shop building with a symmetrical front facade, constructed in partly glazed yellow facing brick, with hard stone for details and teak wood and glass for the storefront. The non-load-bearing facade sections, set between hard-stone and brickwork corner pilasters, of the first and second storeys are transparent curtain walls, behind which were originally the shop and the showroom (first floor). The shopfront has a door in the central section, which was originally provided with a portico. On either side of this a large display window standing above a hard-stone plinth with glazing bars in the arched upper windows, above which lies a broad wooden cornice. The broad window arrangement of the storey, consisting of three broad [windows] separated by two narrow windows, spans almost the entire facade width and is likewise provided with glazing bars in the arched upper windows. This window arrangement is largely flanked by large hard-stone corbels with, among other things, whiplash and floral motifs in relief. Between the corbels lies a broad, riveted shopfront beam above which a thin moulding, which derives from the relief ornamentation of the corbel. The second storey contains three arched windows with hard-stone jambs and impost stones in the coping. The windows are provided with sash frames with arched alternating transom bars and three-light upper windows and stand above tile tableaux with Art Nouveau decoration executed in pâte-sur-pâte technique. The broad wall sections are accentuated by pilaster strips and pilasters. The pilasters between the windows are composed of hard-stone and brickwork sections and are terminated by a hard-stone coping with linear motifs. These form part of a three-part cornice with glazed tile tableaux lying on profiled hard-stone segmental arches. These stand between the hard-stone copings, which are connected to one another by means of a hard-stone capping moulding and are provided with decoration as on the tableaux beneath the windows. The corner pilaster strips are crowned by hard-stone projecting roof pieces in the form of volutes.
The two-storey rear part of the building and the associated facades are older remnants and provided with flush-topped facade openings.
Of the early twentieth-century interior parts, some essential components, such as the void with gallery and the skylight placed in the longitudinal direction of the building, have been preserved. The gallery is enclosed by means of balustrades consisting of cast-iron railings, balusters and wooden handrails and are attached to continuous steel beams. The beams rest on cast-iron columns with round cross-section. These in turn support the iron columns upon which the glazed skylight rests. The skylight placed in a flat roof is a gabled lantern composed of a series of roof trusses and provides for the ample admission of daylight into the former showroom.
Valuation
The former shop with showroom is of general importance on account of its cultural-historical, architectural-historical and townplanning value.
- The building has cultural-historical value as a noteworthy link in the typological development of shop architecture.
- The building has architectural-historical value as a good example of shop architecture, in which the facade and interior are conceived as a functional and stylistic unity and as a fine example of a "dematerialised" curtain wall.
- The building has townplanning and ensemble value as a noteworthy part of a closed facade wall in the historic city centre of Dordrecht.
- The building is furthermore of importance on account of the recognisability and the high degree of intactness of the exterior and important parts of the interior.
Nearby in the register
- Woonhuis, Voorstraat 178Woonhuisunder 1 mi
- Coninck van EnghelantWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Voorstraat 205Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Voorstraat 207Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.