Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bedrijfsruimte, J.A. Slempkesstraat 2
Rozendaal, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Bedrijfsruimte
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1920 - 1925
- Address
- J.A. Slempkesstraat 2, 6891 DH Rozendaal (and others)
- Place
- Rozendaal
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.00731, 5.96502
- Monument number
- 522249
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1918 map "Bl. 19 Arnhem, 1918" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding:
Zeer breed, ondiep BEDRIJFSGEBOUW uit ca 1920, van één bouwlaag onder een zadeldak. Het bevat een kleermakerij met gaaf bewaarde inrichting, bergingen voor de woningen aan de straat en bergruimte in relatie tot de moestuin van het kasteel. Aan de Rosendaalselaan ligt een rij woningen, met tuinen, waarachter dit gebouw schuil gaat. De sobere zijde, gelegen aan een smal achterom, bevat ingangen voor bergingen; de andere kant bestaat uit opslagruimte met koetsdeuren. De kopse kant, die naar de J.A. Slempkesstraat gericht is, bevat geen ingang.
Het geheel kwam tot stand op initiatief van de kasteelheer, die voor de behoefte aan werkruimte van zijn ondergeschikten een strook van de grote moestuin afnam. De schuren werden gebouwd ten dienste van de moestuinen, de aanleiding tot de bouw van het geheel was de ruimtebehoefte van de kleermakerij. De rij Rosendaalselaan 2 t.m. 8, de Vierslag (reeds van rijkswege beschermd), is ontstaan als schuur van het kasteel. Nadat deze tot vier woningen verbouwd was, werd op Rosendaalselaan 2 de kleermakerij gevestigd, dat daartoe van een aanbouw werd voorzien. In 1917 werd het beroep overgenomen door de vader van de huidige kleermaker. Deze woonde in Rosendaalselaan 4 en ook dat pand kreeg een forse uitbouw voor het naaiatelier. Al rond 1920 voldeed deze niet meer en werd het huidige atelier gebouwd, met, omwille van het licht, aan drie zijden grote vensters. De gekozen architectuur was in opdracht van de kasteelheer zeer traditioneel Het pand is, met uitzondering van één houten raam, volledig gaaf bewaard. De schuren en bergingen in de rest van het gebouw hebben verschillende gebruikers. Het kleermakersatelier is sporadisch nog in bedrijf en is als monument van bedrijf en techniek uniek te noemen doordat de oude inrichting nog compleet bewaard is. Alle benodigdheden voor het traditionele kleermakerswerk zijn aanwezig: kasten met stoffen en garens, werktafel, pas-pop, gereedschappen.
Omschrijving:
Het vrijstaande bouwwerk ligt achter de tuinen van en evenwijdig aan de rij woningen Rosendaalselaan 2 tot en met 8. Het staat haaks op de J.A. Slempkesstraat en is van daaruit het best bereikbaar.
De lange bouwmassa heeft een zadeldak met windveren, gedekt met hoofdzakelijk rode oud-hollandse pannen. Gezien vanaf de Rosendaalselaan staat rechts een iets hoger deel met een haaks zadeldak over de volle diepte van het pand. De kleermakerij is een wat hoger opgetrokken bouwdeel links. Rechts ervan bevindt zich de ingang met een topgevel met zadeldakje, echter alleen aan de kant van de Rosendaalselaan. Dergelijke topgeveltjes werden door de opdrachtgever, de baron, bij alle bouwprojecten voorgeschreven, al koste het zijn werknemers een wat hogere huur.
Functioneel bestaat het pand dus uit geheel links het naaiatelier en verder uit schuren en bergruimte. Aan de kant van de Rosendaalselaan heeft het middendeel voor ieder van de vier woningen aan de straat een berging met een deur en een raam, ruggelings gelegen tegen de open bergruimte van de moestuin.
De extra toegevoegde topgevels hebben vlechtingen en windveren, de bijbehorende steekkappen sluiten aan op de nok. Het linker deel, met naaiatelier, is verzorgder uitgevoerd.
De KLEERMAKERIJ heeft in de VOOR- EN ACHTERGEVEL drie vensters onder segmentboog, voorzien van stalen ramen met 4 x 3 ruiten. De bovenste drie ruitjes kunnen samen naar binnen klappen als bovenlicht. Rechts van dit bouwdeel volgt de genoemde ingang van het naaiatelier onder een topgevel. De ingang, met een paneeldeur en bovenlicht, ligt achter een gemetselde bloktrede. De KOPGEVEL LINKS is opgezet met één venster, zoals elders aan de kleermakerij toegepast, maar dat is sinds de oorlog voorzien van een houten raam. De geveltop, zonder vlechtingen, heeft van een vierruits zolderraampje. De brede VOORGEVEL van het middendeel bevat verder de vier ingangen en vensters onder segmentboog met zesruits stalen ramen van de bergingen van de woningen. Ook hier kunnen de bovenste ruitjes om het midden horizontaal draaien. Het blinde rechter deel heeft boven een plint een rollaag. De ACHTERGEVEL is naast het atelier grotendeels uitgevoerd als overkapte, ondiepe bergruimte met een houten spijlenhek op een bakstenen borstwering. Het geveldeel geheel links, aan deze zijde, hoort bij het koetshuis en bezit een topgevel boven de grote ingang onder segmentboog, afgesloten met openslaande spijlenhekken in plaats van met de gebruikelijke deuren. Tussen het atelier en de bergruimte bevindt zich, achter de ingang van de kleermakerij, een diepe nis, waarop links een plee aansluit.
Waardering:
BEDRIJFSGEBOUW uit ca 1920 met een gaaf bewaarde kleermakerij.
- Van architectuurhistorische waarde is het gehele gebouw als gaaf bewaard voorbeeld van een traditioneel vorm gegeven verzamelgebouw voor verschillende functies. Als zodanig is het ook typologisch van belang.
- Het pand is tevens van stedenbouwkundig belang voor het historische karakter van de kern van het dorp, mede door zijn verwijzing naar de vroeger naastgelegen moestuin van het kasteel.
- Het gebouw is cultuurhistorisch van belang als laat voorbeeld van door een kasteelheer voor zijn personeel gekozen architectuur. Het naaiatelier is als kleinschalig monument van bedrijf en techniek, mede door de bewaard gebleven inrichting, zeer zeldzaam.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction:
A very broad, shallow COMMERCIAL BUILDING from circa 1920, of one storey under a gabled roof. It contains a tailor's shop with well-preserved interior fittings, storage rooms for the dwellings on the street and storage space in relation to the castle's vegetable garden. On the Rosendaalselaan there is a row of dwellings, with gardens, behind which this building is concealed. The sober side, situated on a narrow back lane, contains entrances to storage rooms; the other side consists of storage space with coach doors. The gable end, which faces the J.A. Slempkesstraat, contains no entrance.
The whole came about on the initiative of the castle owner, who took a strip of the large vegetable garden to meet the need for workspace of his subordinates. The sheds were built to serve the vegetable gardens; the reason for the construction of the whole was the space requirement of the tailor's shop. The row Rosendaalselaan 2 to 8, the Vierslag (already protected by the national government), originated as a shed of the castle. After this was converted into four dwellings, the tailor's shop was established at Rosendaalselaan 2, for which purpose it was provided with an extension. In 1917 the trade was taken over by the father of the current tailor. He lived at Rosendaalselaan 4 and that property also received a substantial extension for the sewing workshop. Around 1920 this was no longer sufficient and the current workshop was built, with large windows on three sides for the sake of light. The chosen architecture was, on the orders of the castle owner, very traditional. The property has been preserved completely intact, with the exception of one wooden window frame. The sheds and storage rooms in the rest of the building have various users. The tailor's workshop is still operating sporadically and is unique as a monument of business and craft because the old interior is completely preserved. All necessities for traditional tailoring work are present: cupboards with fabrics and threads, work table, dress form, tools.
Description:
The detached building stands behind the gardens of and parallel to the row of dwellings Rosendaalselaan 2 to 8. It stands at right angles to the J.A. Slempkesstraat and is best accessible from there.
The long building mass has a gabled roof with wind braces, covered mainly with red old-Dutch roof tiles. Viewed from the Rosendaalselaan, on the right stands a slightly higher section with a perpendicular gabled roof spanning the full depth of the property. The tailor's shop is a somewhat higher built section on the left. To its right is the entrance with a stepped gable with a small gabled roof, but only on the Rosendaalselaan side. Such small stepped gables were prescribed by the client, the baron, in all building projects, even if it cost his employees a somewhat higher rent.
Functionally the property thus consists of the sewing workshop on the far left and further of sheds and storage space. On the Rosendaalselaan side, the middle section has for each of the four dwellings on the street a storage room with a door and a window, set back against the open storage space of the vegetable garden.
The additionally added stepped gables have infill panels and wind braces; the associated roof tiles abut the ridge. The left part, with the sewing workshop, is executed more carefully.
The TAILOR'S SHOP has in the FRONT AND REAR FACADES three windows under segmental arch, provided with steel frames with 4 x 3 panes. The top three panes can together fold inward as a fanlight. To the right of this section follows the aforementioned entrance to the sewing workshop under a stepped gable. The entrance, with a panelled door and fanlight, lies behind a built-up block step. The LEFT GABLE END is constructed with one window, as elsewhere applied on the tailor's shop, but since the war it has been provided with a wooden frame. The gable top, without infill panels, has a four-pane attic window. The broad FRONT FACADE of the middle section further contains the four entrances and windows under segmental arch with six-pane steel frames of the storage rooms of the dwellings. Here too the top panes can rotate horizontally around the middle. The blind right section has above a plinth a roller shutter. The REAR FACADE is next to the workshop largely executed as a covered, shallow storage space with a wooden spindled fence on a brick plinth. The gable section on the far left, on this side, belongs to the coach house and has a stepped gable above the large entrance under segmental arch, closed with hinged spindled fences instead of the usual doors. Between the workshop and the storage space is, behind the entrance of the tailor's shop, a deep recess, to which a toilet adjoins on the left.
Valuation:
COMMERCIAL BUILDING from circa 1920 with a well-preserved tailor's shop.
- Of architectural-historical value is the entire building as a well-preserved example of a traditional multi-purpose collection building for various functions. As such it is also of typological importance.
- The property is also of urban planning importance for the historic character of the village centre, also through its reference to the formerly adjacent vegetable garden of the castle.
- The building is of cultural-historical importance as a late example of architecture chosen by a castle owner for his staff. The sewing workshop is, as a small-scale monument of business and craft, also through the preserved interior, very rare.
Nearby in the register
- Woonhuis, Rosendaalselaan 6Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Rosendaalselaan 2Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Rosendaalselaan 4Woonhuisunder 1 mi
- Industrie- en poldermolen, Rosendaalselaan 3 aIndustrie- en poldermolenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.