Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Hoofdweg West 25
Nieuwolda, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1905
- Address
- Hoofdweg West 25, 9944 EA Nieuwolda (Oldambt 20)
- Place
- Nieuwolda
- Municipality
- Oldambt
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.23019, 6.96124
- Part of complex
- 522096
- Monument number
- 522097
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Composite: 203. Bunde. (Germany)" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
DWARSHUISBOERDERIJ waarvan het VOORHUIS (1905) is opgetrokken in een doorgebakken bruine baksteen op een gepleisterd trasraam, gedecoreerd met gebouchardeerde gepleisterde panelen. Het schilddak, gedekt met leien in maasdekking, heeft twee gemetselde schoorstenen, en een kroonlijst bestaande uit een zinken goot met fries van decoratieve panelen van kunstgraniet. De gevels hebben gemetselde hoekpilasters en worden geleed door H-vensters onder een segmentboog met sluit- en aanzetstenen van kunstgraniet en boogtrommel met gedecoreerd kunstgraniet, en houten onderdorpels. De bovendorpels worden met elkaar verbonden door gevelbanden van gedecoreerd kunstgraniet, de onderdorpels door een cordonlijst van kunstgraniet.
De hoofdentree bevindt zich in de voorgevel (zuidoost) in een iets doorgetrokken middenrisaliet onder een steekkap met kroonlijst met consoles. De entree bestaat uit een dubbele paneeldeur met deurlichten met smeedwerk en halfrond bovenlicht binnen een gepleisterde rondboogportiek met gepleisterde omlijsting, bestaande uit pilasters met fantasiekapiteel en gepleisterde sluit- en aanzetstenen. Voor de entree een natuurstenen stoep (vier treden) tussen twee zijwanden waarin de initialen van de opdrachtgevers en het bouwjaar: "19 B.M.B." en "I.E.O. 05". Aan weerszijden van de entreepartij in blokken gepleisterde pilasters met fantasiekapiteel; boven de entreepartij een balkon met houten balustrade met balusters en handlijst, en twee ijzeren vazen, steunend op twee decoratieve consoles met leeuwenkop. Het balkon is toegankelijk via openslaande deuren met deurlichten en licht getoogd bovenlicht, binnen een gepleisterde omlijsting met sluitsteen. Aan weerszijden van de openslaande deuren gepleisterde pilasters met fantasiekapiteel. In de steekkap een dakkapel met gebogen gepleisterde beëindiging, waarop twee gepleisterde siervazen; gepleisterde hoekpilasters, en openslaand venster met halfrond bovenlicht met rondboog met gepleisterde sluit- en aanzetstenen; gepleisterde klauwstukken.
Links en rechts van het middenrisaliet twee H-vensters met bovenlicht met glas-in-lood strips onder een segmentboog met sluit- en aanzetstenen van kunstgraniet en boogtrommel met gedecoreerd kunstgraniet. In de mezzanino vier vierruits vensters.
In de noordoostgevel twee H-vensters onder een segmentboog met sluit- en aanzetstenen van kunstgraniet en boogtrommel met gedecoreerd kunstgraniet, een dubbel H-venster en drie getoogd zaadvensters onder een segmentboog met sluit- en aanzetstenen van kunstgraniet.
In de zuidwestgevel twee H-vensters onder een segmentboog met sluit- en aanzetstenen van kunstgraniet en boogtrommel met gedecoreerd kunstgraniet, een groot venster (niet origineel), drie getoogde keldervensters en in de mezzanino vier vierruits vensters en een getoogd w.c. venster.
De aangekapte HOOFDSCHUUR (omstreeks 1750) heeft aan beide zijden twee krimpen en is opgetrokken in een rood-bruine baksteen onder een aangekapt schilddak met wolfeind met houten piron en een gemetselde schoorsteen. Het dak is deels gedekt met een rode Hollandse pan, deels met een grijze muldenpan. In de eerste krimp van de zuidwestgevel, aan de in doorgebakken bruine baksteen opgetrokken zuidoostkant een H-venster; aan de zuidwestzijde een kroonlijst, vier H-vensters, een vierruits venster en twee keldervensters, alle onder een rollaag van gesinterde baksteen. In de tweede krimp, in de zuidoostkant een deur (niet origineel); aan de zuidwestzijde met bakgoot op gemetselde klossen vier getoogde ijzeren schuurvensters met roedenverdeling en segmentboog van donkere baksteen, een getoogde deur, en een inham met deuren (niet origineel).
In de eerste krimp van de noordoostgevel, aan de in doorgebakken bruine baksteen opgetrokken zuidoostkant een ijzeren roosvenster; aan de noordoostkant (jongere) dubbele schuurdeuren met latei. In de tweede krimp aan de noordoostkant een venster (niet origineel) en zes houten uitspringende "bakken" (niet-origineel).
In de achtergevel (noordwest) met goot op gemetselde klossen, hoge deeldeuren (schuifdeuren), drie houten drieruits vensters (niet origineel), drie zaadvensters, lage schuifdeuren.
De ten zuidwesten van de hoofdschuur aangebouwde kleine schuur (uit 1930), is voor bescherming van ondergeschikt belang vanwege verbouw. Dit geldt ook voor de andere aangebouwde schuurtjes aan zuidwestgevel van de hoofdschuur.
In het INTERIEUR van het woongedeelte zijn onder meer van belang: in de hoofdgang het plafond met stucornamenten; de in marmermotief geverfde lambrizering met erboven een rand met sjabloonschilderingen; de paneeldeuren met erboven een stucornament (vaas met fruit); de gepleisterde rondboog met gedecoreerde vierkante vlakken. In de voorkamer (oost) het rijk gedecoreerde plafond van linnen, papier-maché, en stuc; de houten vensterbanken met panelen; de zwart marmeren schouw met rood marmeren accenten, en schacht met gepleisterde pilasters met fantasiekapiteel, rijk bewerkte kroonlijst en stucornament waarop akkerbouwattributen. In de voorkamer (zuid) de zwart marmeren schouw met bruin-crème geaderde marmeren accenten; de suitedeuren met deurlichten van geslepen glas met roedenverdeling; de houten vensterbanken met panelen. In de eetkamer het stucplafond met rozet. In de slaapkamer het stucplafond met florale motieven (onder andere margrieten). In de badkamer de tegellambrizering; de tegelvloer. In het achterhuis de tegelvloer met decoratieve patronen. In de kelder de plavuizenvloer.
Waardering
Dwarshuisboerderij van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een dwarshuisboerderij uit 1905 met oudere schuur
- vanwege het opvallende materiaalgebruik en de detaillering van het voorhuis
- vanwege de rijk gedecoreerde interieuronderdelen
- vanwege de ruimtelijk-visuele en functionele relatie met de vrijstaande bijschuur
- vanwege de beeldbepalende ligging aan de doorgaande weg van 't Waar naar Nieuwolda
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
CROSS-PASSAGE FARMHOUSE of which the MAIN HOUSE (1905) is constructed in a hard-fired brown brick on a rendered bedding course, decorated with dressed rendered panels. The hipped roof, covered with slate in overlapping courses, has two rendered chimneys, and a cornice consisting of a zinc gutter with frieze of decorative panels of artificial granite. The facades have rendered corner pilasters and are articulated by H-windows under a segmental arch with voussoirs and springers of artificial granite and arch ring with decorated artificial granite, and wooden sub-sills. The upper sills are connected to each other by bands of decorated artificial granite, the lower sills by a string course of artificial granite.
The main entrance is located in the front facade (southeast) in a slightly projecting central risalit under a pent roof with cornice with consoles. The entrance consists of a double panelled door with glazed panels with wrought iron and semicircular fanlight within a rendered semicircular porch with rendered surround, consisting of pilasters with fantasy capitals and rendered voussoirs and springers. In front of the entrance a natural stone step (four treads) between two side walls bearing the initials of the patrons and the building year: "19 B.M.B." and "I.E.O. 05". On either side of the entrance feature block-rendered pilasters with fantasy capitals; above the entrance feature a balcony with wooden balustrade with balusters and handrail, and two iron urns, supported on two decorative consoles with lion head. The balcony is accessible via French doors with glazed panels and slightly arched fanlight, within a rendered surround with voussoir. On either side of the French doors rendered pilasters with fantasy capitals. In the pent roof a roof dormer with curved rendered termination, on which two rendered ornamental urns; rendered corner pilasters, and French window with semicircular fanlight with semicircular arch with rendered voussoirs and springers; rendered klauwstukken.
Left and right of the central risalit two H-windows with fanlight with glass-in-lead strips under a segmental arch with voussoirs and springers of artificial granite and arch ring with decorated artificial granite. In the mezzanine four four-light windows.
In the northeast facade two H-windows under a segmental arch with voussoirs and springers of artificial granite and arch ring with decorated artificial granite, a double H-window and three arched seed windows under a segmental arch with voussoirs and springers of artificial granite.
In the southwest facade two H-windows under a segmental arch with voussoirs and springers of artificial granite and arch ring with decorated artificial granite, a large window (non-original), three arched cellar windows and in the mezzanine four four-light windows and an arched w.c. window.
The attached MAIN BARN (circa 1750) has two outshots on either side and is constructed in red-brown brick under an attached hipped roof with half-hipped end with wooden gutter board and a rendered chimney. The roof is partly covered with a red Dutch tile, partly with a grey pantile. In the first outshot of the southwest facade, on the southeast side constructed of hard-fired brown brick an H-window; on the southwest side a cornice, four H-windows, a four-light window and two cellar windows, all under a roll course of sintered brick. In the second outshot, on the southeast side a door (non-original); on the southwest side with back gutter on rendered stone blocks four arched iron barn windows with glazing bars and segmental arch of dark brick, an arched door, and a recess with doors (non-original).
In the first outshot of the northeast facade, on the southeast side constructed of hard-fired brown brick an iron grille window; on the northeast side (newer) double barn doors with lintel. In the second outshot on the northeast side a window (non-original) and six wooden projecting "bins" (non-original).
In the rear facade (northwest) with gutter on rendered stone blocks, tall half-doors (sliding doors), three wooden three-light windows (non-original), three seed windows, low sliding doors.
The small barn built on to the southwest of the main barn (from 1930) is of subordinate importance for protection due to alteration. This also applies to the other small barns built on to the southwest facade of the main barn.
In the INTERIOR of the residential section are of importance among others: in the main passage the ceiling with stucco ornaments; the marbled painted dado panelling with above it a band with stencilled decoration; the panelled doors with above them a stucco ornament (vase with fruit); the rendered semicircular arch with decorated square panels. In the front room (east) the richly decorated ceiling of linen, papier-mâché and stucco; the wooden window sills with panels; the black marble chimney breast with red marble accents, and shaft with rendered pilasters with fantasy capitals, richly worked cornice and stucco ornament bearing agricultural attributes. In the front room (south) the black marble chimney breast with brown-cream veined marble accents; the suite doors with glazed panels of cut glass with glazing bars; the wooden window sills with panels. In the dining room the stucco ceiling with rosette. In the bedroom the stucco ceiling with floral motifs (among others daisies). In the bathroom the tile dado; the decorative tile floor. In the rear house the tile floor with decorative patterns. In the cellar the paving tile floor.
Valuation
Cross-passage farmhouse of general importance due to cultural and architectural-historical value
- as an example of a cross-passage farmhouse from 1905 with older barn
- due to the striking material use and detailing of the main house
- due to the richly decorated interior components
- due to the spatial-visual and functional relationship with the detached outbuilding
- due to the visually determining location on the through road from 't Waar to Nieuwolda
Nearby in the register
- Bijschuur, Hoofdweg West bij 25Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Hoofdweg West 27Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Hoofdweg West 21Boerderijunder 1 mi
- Boerderij(M1), Pastorieweg 14Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.