Rijksmonumentenregister · Netherlands
Groot Emmer
Steenderen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1875
- Address
- Emmerweg 8, 7221 LA Steenderen (Bronckhorst 25)
- Place
- Steenderen
- Municipality
- Bronckhorst
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.06022, 6.16144
- Monument number
- 521995
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Op een terp aan de noordzijde van de Emmerweg bevindt zich de monumentale T-BOERDERIJ genaamd "Groot Emmer", die bestaat uit een breed L-vormig voorhuis met twee gekoppelde schuren. Het pand valt op door de afmetingen, het rijke materiaalgebruik en de gedeeltelijk bewaarde erfstructuur. Tegenover het voorhuis bevindt zich de oorspronkelijke waterpomp. Oorspronkelijk bevond zich dwarsgeplaatst achter de schuren nog een derde losstaande schuur. Deze is in 1991 afgebroken en vervangen door een nieuwe. Het complex werd waarschijnlijk rond 1875 gebouwd nadat de hier eerder gebouwde hoeve was afgebrand. De oudste vermelding van het goed "De Em(m)er" stamt uit 1358. Het goed is in bezit geweest van de bewoners van het huis Middachten. De huidige boerderij bevindt zich dan ook zeer waarschijnlijk op een veel oudere terp. Behoudens enkele wijzigingen in de gevels is de boerderij gaaf bewaard. De boerderij draagt samen met de overige boerderijen aan de Emmerweg bij aan het fraaie aanzicht van dit historisch gegroeide gebied.
Omschrijving
De T-BOERDERIJ had oorspronkelijk een T-vormige plattegrond, welke door een latere uitbreiding van het linkerdeel van het voorhuis veranderde in een L-vormige plattegrond. De boerderij heeft één bouwlaag onder een samengestelde kap, gedekt door gesmoorde Hollandse pannen. Het voorhuis wordt afgesloten door een schilddak. Het achterhuis en de L-vormige aanbouw zijn op gelijke nokhoogte voorzien van aangekapte zadeldaken. De bijschuur is voorzien van een aan de voorzijde afgewolfd zadeldak. De gevels van voor- en achterhuis en aangebouwde schuur zijn gemetseld in kruisverband. Oorspronkelijk waren de gevels van het voorhuis voorzien van een omlopende gecementeerde plint, welke thans alleen nog aanwezig is in de voorgevel. De vensters van het voorhuis zijn voorzien van opgeklampte groen geverfde luiken (tenzij anders vermeld) en gecementeerde lekdorpels. De schuiframen van het voorhuis zijn voorzien van bovenlichten met imitatie glas-in-lood. Het voorhuis is boven de gevels voorzien van een omlopende houten geprofileerde bakgoot op klossen.
De a-symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL telt zeven vensterassen met in het midden een deurkozijn. De voorgevel heeft aan beide uiteinden een risalerende hoekpartij. Tevens heeft de gevel aan de bovenzijde een witgepleisterde fries, afgesloten door een gecorniste kroonlijst. Onder het fries heeft de gevel 13 muurankers. Tussen de risalerende geveldelen is het fries voorzien van vijf dwarsgeplaatste kozijnen, voorzien van 2-ruits ramen. Het kozijn boven de deur bevat thans een enkelruits raam. Het deurkozijn in het midden van de gevel is voorzien van een rijk uitgevoerde paneeldeur met daarboven een 2-ruits bovenlicht, afgesloten door een anderhalfsteens strek. De ingang wordt voorafgegaan door een betegeld stoepje. Het deurkozijn wordt aan beide zijden geflankeerd door twee 6-ruits schuiframen met 2-ruits bovenlichten, afgesloten door een anderhalfsteens strek. Het risalerende geveldeel aan de linkerzijde is voorzien van een soortgelijk schuifraam. Aan de rechterzijde heeft het risalerende geveldeel naast elkaar twee 4-ruits schuiframen met 2-ruits bovenlichten voor de opkamer. Hieronder bevinden zich naast elkaar twee 2-ruits kelderlichten, voorzien van 2-ruits ramen met daarvoor diefijzers. Ter hoogte van de daknok is het dakschild aan beide zijden voorzien van een gemetselde schoorsteen met afdekplaat.
De LINKER ZIJGEVEL heeft aan de rechterzijde een 6-ruits schuifraam met 2-ruits bovenlicht, afgesloten door een anderhalfsteens strek. Hierboven bevindt zich een dwarsgeplaatst kozijn, voorzien van een 2-ruits raam. Het kozijn wordt aan beide zijde afgesloten door een halfsteens rollaag. Links van dit kozijn heeft de gevel boven een rond gemetseld trapje van twee treden een recent deurkozijn op hardstenen dorpel en neuten, voorzien van een deur met 2-ruits bovenlicht. Hierboven bevindt zich nog een 2-ruits bovenlicht van het oorspronkelijk op deze plaats aangebrachte raamkozijn. Links van de deur heeft de gevel boven elkaar twee 2-ruits schuiframen met 2-ruits bovenlichten, afgesloten door anderhalfsteens strekken. Links van deze ramen heeft de gevel naast elkaar twee kleine ijzeren stalramen welke zijn voorzien van ruitvormige traceringen. Boven de kozijnen is de gevel voorzien van 8 muurankers. De terugspringende gevel van de L-vormige bouwmassa heeft aan de achterzijde op de begane grond een dubbele deeldeur, afgesloten door een steense segmentboog. De deeldeur wordt aan beide zijden geflankeerd door ijzeren stalramen met ruitvormige traceringen, afgesloten door een halfsteens segmentboog. De linkerzijde van de gevel heeft een klein enkelruits raam, voorzien van een diefijzer. Boven vier muurankers wordt de gevel beëindigd door een topgevel, welke is voorzien van twee moderne kozijnen. Boven de kozijnen bevindt zich een muuranker. Aan de bovenzijde wordt de topgevel beëindigd door een geprofileerde houten windveer. De L-vormige aanbouw wordt afgesloten door een aangekapt zadeldak met een aan de linkerzijde doorgetrokken dakschild. De belendende gevel van het achterhuis is aan de rechterzijde voorzien van een enkele opgeklampte deur. Links hiervan heeft de gevel een 6-ruits ijzeren stalraam, afgesloten door een halfsteens segmentboog. Dit raam wordt aan beide zijden geflankeerd door twee vierkante kozijnen, voorzien van een 2-ruits raam. De gevel is aan de bovenzijde voorzien van drie muurankers.
De RECHTER ZIJGEVEL heeft aan de linkerzijde een dichtgemetseld venster. Hieronder bevindt zich een vierkant kozijn, voorzien van een 4-ruits raam met diefijzers voor de kelder. Rechts hiervan bevinden zich twee opgeklampte luiken, afgesloten door een halfsteens segmentboog ter hoogte van de kelder. Hierboven bevindt zich naast een dichtgemetseld venster een 4-ruits schuifraam met 2-ruits bovenlicht, afgesloten door een halfsteens rollaag. Onder de bakgoot bevinden zich vijf muurankers. De belendende voorgevel van de tweede schuur heeft op de begane grond een dichtgemetselde deeldeuropening, afgesloten door een anderhalfsteens segmentboog. De dagkanten van de muuropening zijn voorzien van gecementeerde sierblokken. Thans bevat het recente muurwerk van deze muuropening een betonraam en enkele opgeklampte deur. Rechts van de muuropening bevindt zich een ijzeren stalraam met ruitvormige traceringen, afgesloten door een halfsteens segmentboog. Onder het afgewolfde dakschild bevindt zich een geprofileerde houten bakgoot op klossen. De zijgevel van de bijschuur is aan de linkerzijde voorzien van een 6-ruits stalraam, afgesloten door een halfsteens segmentboog. Rechts hiervan heeft de gevel drie opgeklampte staldeuren, afgesloten door een steense segmentboog. Tussen de deuren bevinden zich drie vierkante kozijnen met enkelruits ramen, afgesloten door een steense strek. Aan de bovenzijde heeft de gevel zeven muurankers.
De ACHTERGEVEL van het achterhuis en de bijschuur zijn identiek. In het midden heeft de gevel een muuropening, die wordt afgesloten door een anderhalfsteens segmentboog. De dagkanten van de muuropening zijn voorzien van witgepleisterde sierblokken. De muuropening is voorzien van een dubbele opgeklampte deeldeur, waarvan de rechterdeur tweedelig is. De dubbele deeldeur wordt aan beide zijden geflankeerd door twee naast elkaar aangebrachte ijzeren stalramen met ruitvormige traceringen, afgesloten door een halfsteens segmentboog. Naast de buitenste ramen bevindt zich een muuranker. De uiteinden van de gevel zijn voorzien van enkele opgeklampte staldeuren, afgesloten door een steense segmentboog. Boven vijf muurankers bevindt zich een dubbel opgeklampt zolderluik, afgesloten door een steense segmentboog. In de punt van de topgevel bevindt zich een klein spitsbogig raam. Boven de topgevel bevindt zich een geprofileerde houten windveer.
Het INTERIEUR van de boerderij heeft nog een deel van de oorspronkelijke indeling met een centrale hal, die aan de linkerzijde wordt geflankeerd door een keuken en aangrenzend woonvertrek en aan de rechterzijde door een woonkamer, slaapvertrek en opkamer. Ondanks wijzigingen ten behoeve van het wooncomfort heeft het voorhuis nog een aantal oorspronkelijke interieurelementen behouden zoals onder andere paneeldeuren en een bedsteeruimte met zicht op de voormalige deel. De kelder onder de opkamer is voorzien van twee witgepleisterde kruisgewelven. Beide schuren hebben een centrale deel van cement, geflankeerd door grupstallen met daarboven hilden. De schuren hebben ieder zeven ankerbalkgebinten met slieten.
Waardering
T-BOERDERIJ met aangebouwde bijschuur, gebouwd rond 1875.
- van architectuurhistorische waarde als gaaf bewaard typologisch voorbeeld van een L-vormig uitgebouwde T- boerderij van aanzienlijke afmetingen. De boerderij valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten zoals onder andere zichtbaar in de gave verhoudingen en de rijk uitgevoerde gevels en ramen. Naast het redelijk goed bewaard gebleven interieur bevindt zich voor de boerderij nog de waterpomp.
- van stedebouwkundige waarde door de markante situering op een terp. Het object is samen met andere boerderijen aan de Emmerweg een eminent belang voor het aanzicht van dit historisch gegroeide landschap.
- van cultuurhistorische waarde als goed bewaard voorbeeld van een boerderij voorzien van een rijk uitgevoerd voorhuis met invloeden van de stedelijke bouwkunst.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
On a terp on the north side of the Emmerweg stands the monumental T-FARMHOUSE called "Groot Emmer", which consists of a broad L-shaped front house with two adjoining barns. The building stands out because of its dimensions, the rich use of materials and the partially preserved plot structure. Opposite the front house stands the original water pump. Originally a third detached barn was placed transversely behind the barns. This was demolished in 1991 and replaced by a new one. The complex was probably built around 1875 after the farmstead that had previously been built here was destroyed by fire. The oldest mention of the property "De Em(m)er" dates from 1358. The property was owned by the residents of the house Middachten. The current farmhouse is therefore very likely located on a much older terp. Apart from some changes to the facades, the farmhouse has been well preserved. The farmhouse contributes together with the other farmhouses on the Emmerweg to the fine appearance of this historically developed area.
Description
The T-FARMHOUSE originally had a T-shaped floor plan, which changed to an L-shaped floor plan due to a later extension of the left part of the front house. The farmhouse has one storey under a composite roof truss structure, covered with smothered Dutch tiles. The front house is closed off by a hipped roof. The rear house and the L-shaped extension are provided with adjoining gabled roofs at equal ridge height. The auxiliary barn is provided with an arched gabled roof on the front side. The facades of the front and rear house and adjoining barn are laid in cross bond. Originally the facades of the front house were provided with a continuous cemented plinth, which is now only present in the front facade. The windows of the front house are provided with clamped green painted shutters (unless otherwise stated) and cemented drip mouldings. The sash windows of the front house are provided with fanlights with imitation leaded glass. Above the facades, the front house is provided with a continuous wooden profiled gutter on supports.
The asymmetrically arranged FRONT FACADE has seven window bays with a door frame in the middle. The front facade has a projecting corner section at both ends. The facade also has a whitewashed frieze at the top, closed off by a corniced cornice. Below the frieze, the facade has 13 ornamental wall anchors. Between the projecting facade sections, the frieze is provided with five transversely placed frames, provided with 2-light windows. The frame above the door now contains a single-light window. The door frame in the middle of the facade is provided with a richly executed panelled door with above it a 2-light fanlight, closed off by a one-and-a-half-brick course. The entrance is preceded by a tiled step. The door frame is flanked on both sides by two 6-light sash windows with 2-light fanlights, closed off by a one-and-a-half-brick course. The projecting facade section on the left side is provided with a similar sash window. On the right side, the projecting facade section has next to each other two 4-light sash windows with 2-light fanlights for the upstairs room. Below these are two 2-light basement lights next to each other, provided with 2-light windows with theft bars in front. At the level of the roof ridge, the roof gable is provided on both sides with a brick chimney with capping plate.
The LEFT SIDE FACADE has on the right side a 6-light sash window with 2-light fanlight, closed off by a one-and-a-half-brick course. Above this is a transversely placed frame, provided with a 2-light window. The frame is closed off on both sides by a half-brick course. To the left of this frame, the facade above a round brick step of two treads has a recent door frame on a hard stone threshold and stone angles, provided with a door with 2-light fanlight. Above this is still a 2-light fanlight of the originally applied window frame at this location. To the left of the door, the facade has above each other two 2-light sash windows with 2-light fanlights, closed off by one-and-a-half-brick courses. To the left of these windows, the facade has next to each other two small iron stable windows which are provided with diamond-shaped tracery. Above the frames, the facade is provided with 8 ornamental wall anchors. The recessed facade of the L-shaped building mass has at the rear on the ground floor a double half-door, closed off by a brick segmental arch. The half-door is flanked on both sides by iron stable windows with diamond-shaped tracery, closed off by a half-brick segmental arch. The left side of the facade has a small single-light window, provided with a theft bar. Above four ornamental wall anchors, the facade is terminated by a stepped gable, which is provided with two modern frames. Above the frames is an ornamental wall anchor. At the top, the stepped gable is terminated by a profiled wooden roof frame. The L-shaped extension is closed off by an adjoining gabled roof with a roof gable drawn through on the left side. The adjacent facade of the rear house is provided on the right side with a single clamped door. To the left of this, the facade has a 6-light iron stable window, closed off by a half-brick segmental arch. This window is flanked on both sides by two square frames, provided with a 2-light window. The facade is provided at the top with three ornamental wall anchors.
The RIGHT SIDE FACADE has a bricked-up window on the left side. Below this is a square frame, provided with a 4-light window with theft bars for the basement. To the right of this are two clamped shutters, closed off by a half-brick segmental arch at the level of the basement. Above this is a 4-light sash window next to a bricked-up window with 2-light fanlight, closed off by a half-brick course. Below the gutter are five ornamental wall anchors. The adjacent front facade of the second barn has on the ground floor a bricked-up half-door opening, closed off by a one-and-a-half-brick segmental arch. The edges of the wall opening are provided with cemented decorative blocks. The recent masonry of this wall opening now contains a concrete frame and some clamped doors. To the right of the wall opening is an iron stable window with diamond-shaped tracery, closed off by a half-brick segmental arch. Below the arched roof gable is a profiled wooden gutter on supports. The side facade of the auxiliary barn is provided on the left side with a 6-light stable window, closed off by a half-brick segmental arch. To the right of this, the facade has three clamped stable doors, closed off by a brick segmental arch. Between the doors are three square frames with single-light windows, closed off by a brick course. At the top, the facade has seven ornamental wall anchors.
The REAR FACADE of the rear house and the auxiliary barn are identical. In the middle, the facade has a wall opening, which is closed off by a one-and-a-half-brick segmental arch. The edges of the wall opening are provided with whitewashed decorative blocks. The wall opening is provided with a double clamped half-door, of which the right-hand door is divided into two parts. The double half-door is flanked on both sides by two iron stable windows placed next to each other with diamond-shaped tracery, closed off by a half-brick segmental arch. Next to the outer windows is an ornamental wall anchor. The ends of the facade are provided with individual clamped stable doors, closed off by a brick segmental arch. Above five ornamental wall anchors is a double clamped hatch, closed off by a brick segmental arch. In the point of the stepped gable is a small pointed arch window. Above the stepped gable is a profiled wooden roof frame.
The INTERIOR of the farmhouse still has part of the original layout with a central hall, which is flanked on the left side by a kitchen and adjoining living room and on the right side by a living room, bedroom and upstairs room. Despite changes for the sake of comfort, the front house has retained a number of original interior elements such as panelled doors and a bed alcove with a view of the former threshing floor. The basement under the upstairs room is provided with two whitewashed cross vaults. Both barns have a central threshing floor of cement, flanked by cattle stalls with above them haylofts. The barns each have seven anchor beam trusses with splints.
Valuation
T-FARMHOUSE with adjoining auxiliary barn, built around 1875.
- of architectural-historical value as a well-preserved typological example of an L-shaped extended T-farmhouse of considerable dimensions. The farmhouse stands out because of high-quality aesthetic qualities such as are visible in the sound proportions and the richly executed facades and windows. Besides the reasonably well-preserved interior, there is still the water pump in front of the farmhouse.
- of urban planning value because of the striking location on a terp. The object is, together with other farmhouses on the Emmerweg, of eminent importance for the appearance of this historically developed landscape.
- of cultural-historical value as a well-preserved example of a farmhouse provided with a richly executed front house with influences of urban architecture.
Nearby in the register
- Groot BeuvinkBoerderijunder 1 mi
- Groot BeuvinkBoerderijunder 1 mi
- Molen, Rhabergseweg 12Industrie- en poldermolenunder 1 mi
- Boerderij, Spaensweertweg 2Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.