Rijksmonumentenregister · Netherlands
Gemeentehuis, Hovenstraat 140
Landgraaf, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bestuursgebouw en onderdl
- Function
- Gemeentehuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1931
- Address
- Hovenstraat 140, 6374 HG Landgraaf
- Place
- Landgraaf
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.91565, 6.05163
- Monument number
- 521665
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1898 map "Composite: 428. Aachen." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalig GEMEENTEHUIS annex POLITIEBUREAU te Ubach over Worms, 1931, in traditionele stijl. Gebouwd in opdracht van het bestuur van de voormalige gemeente Ubach-over-Worms, naar een ontwerp van architect ir. J. Beersma te Eygelshoven. Deze architect is met name bekend vanwege zijn ontwerpen voor de particuliere mijnonderneming Laura & Vereeniging te Eygelshoven. Zijn ontwerp voor het gemeentehuis te Ubach over Worms is in enigszins versoberde vorm gerealiseerd.
Het pand is vrijstaand gesitueerd en wordt omgeven door de Kerkstraat (oostzijde), Hovenstraat (noordzijde) en Schoolstraat (westzijde).
De werkruimten in het souterrain hebben tot aan de Tweede Wereldoorlog dienst gedaan als politiebureau.
Omschrijving
Het voormalige gemeentehuis annex politiebureau te Ubach over Worms heeft een in hoofdvorm rechthoekige PLATTEGROND. Aan de zuidzijde een uitgebouwd trappenhuisvolume, geflankeerd door bergings- en toiletruimten; aan de noordzijde een trappartij met entreebordes. Het pand heeft een volledige souterrainverdieping, telt twee BOUWLAGEN alsmede een zolderverdieping. Het geheel wordt gedekt door een SCHILDDAK met geglazuurde blauwe Hollandse pannen. De dakconstructie heeft een zeer korte nokbalk, waarop de in 1996 gerestaureerde dakruiter met windveer is geplaatst. Het uitgebouwde trappenhuis aan de zuidzijde is onder een schilddak op de hoofdconstructie ingestoken. Een hoge bakstenen schoorsteen op het oostelijke dakvlak. Dakkapellen onder platte daken op het noordelijke en westelijke dakvlak. Bakgoten annex overstek. De aan weerszijden van het aan de zuidzijde uitgebouwde trappenhuis aanwezige toilet- en bergingsruimten hebben PLATTE DAKEN.
Rechthoekige stalen VENSTERS met kleine roedenverdeling, deels met glas-in-lood en deels voorzien van traliewerken. Rechthoekige, zowel stalen als houten buitenDEUREN. De buitengevels zijn opgetrokken in BAKSTEEN, op een hoge plint van Kunrader steen met gesneden voegen. De bakstenen zijn gemetseld in kettingverband. Kunststenen vensteromlijstingen, lateien en balkonconsoles. Keramische venstersdorpels. De VOORGEVEL van het gemeentehuis aan de Hovenstraat (noordzijde) is symmetrisch ingedeeld over drie assen. In de hoge plint, aan weerszijden van het entreebordes met traptreden, twee rechthoekige stalen souterrainvensters. De traptreden en het entreebordes worden geflankeerd door een borstwering in Kunrader steen. Centraal in de eerste bouwlaag een dubbele, rechthoekige houten entreedeur met glaspanelen, verdiept geplaatst in een getrapte kunststenen omlijsting. Boven deze deur een klein bovenlicht. Aan weerszijden een rechthoekig stalen kruiskozijn onder een kunststenen latei. Boven deze vensters respectievelijk de Nederlandse en Limburgse wapenschilden.
Centraal in de tweede bouwlaag, ter plaatse van de raadzaal, een reeks van drie hoge stalen balkondeuren met boven- en zijlichten, voorzien van glas-in-lood. Deze deuren, geplaatst in een kunststenen omlijsting, geven toegang tot een balkon op consoles met een gesmede, uit een reeks horizontale delen samengestelde borstwering. De middenas loopt uit in een kleine topgevel voorzien van het opschrift 'Ubach over Worms', waarboven een vlaggenmasthouder. Op de topgevel een kleine metalen balustrade. In de eerste en derde vensteras van de tweede bouwlaag een vierkant stalen venster in een kunststenen omlijsting.
De ZIJGEVEL aan de Kerkstraat (oostzijde) is nagenoeg symmetrisch ingedeeld over drie vensterassen. Een licht risalerende middenas. In de hoge plint bevindt zich de rechthoekige houten deur van de zij-ingang onder een betonnen luifel. Boven deze luifel een bovenlicht in een kunststenen omlijsting. Aan weerszijden van het bovenlicht een rechthoekig stalen zijlicht. Hoog in de tweede laag van de middenas, ter plaatse van de toiletruimte, een rechthoekig stalen vensterkozijn. In de beide vensterassen aan weerszijden is de eerste bouwlaag voorzien van een rechthoekig stalen kruiskozijn onder een kunstenen latei, in de tweede laag van een rechthoekig stalen vensterkozijn met bovenlicht in een kunststenen omlijsting. In de hoge plint zijn rechthoekige stalen souterrainvensters geplaatst, aan de zuidzijde twee en aan de noordzijde één. Bloktandornamenten naast de hemelwaterafvoeren en in de kroonlijst.
De ZIJGEVEL aan de Schoolstraat (westzijde) wordt gekenmerkt door een keermuur die de souterrainverdieping grotendeels aan het oog onttrekt. Tussen keermuur en buitengevel bevindt zich een hellingbaan. Zowel de keermuur als de buitengevel van de souterrainverdieping zijn uitgevoerd in Kunrader steen. In de middenas van het souterrain een reeks van drie rechthoekige, gekoppelde stalen vensters. In de vensteras aan de noordzijde een verticaal ingedeeld stalen vensterkozijn. Tussen de vensters van de noordelijke en de middenas is de rechthoekige entreedeur van het voormalige politiebureau geplaatst. In de vensteras aan de zuidzijde bevinden zich twee rechthoekige stalen vensters.
In de eerste bouwlaag een reeks van vijf rechthoekige stalen kruiskozijnen onder kunststenen latei, in de tweede laag drie rechthoekige stalen vensters met bovenlicht met een kunststenen omlijsting. Bloktandornamenten aan weerszijden van de hemelwaterafvoeren en in de kroonlijst. De ACHTERGEVEL aan de zuidzijde is symmetrisch ingedeeld. De in Kunrader steen uitgevoerde plint wordt hier verlaagd voortgezet vanwege het overwegend in baksteen uitgebouwde trappenhuisrisaliet, geflankeerd door nog verder vooruitspringende toileteenheden cq. bergruimten onder platte daken. Het trappenhuisrisaliet heeft in het souterrain alsmede in de eerste bouwlaag een reeks van drie rechthoekige stalen vensters. De identieke uitbouwen aan weerszijden van het trappenhuis hebben in de korte oost- respectievelijk westgevel twee rechthoekige stalen bovenlichten. In de tweede laag van het uitgebouwd trappenhuis een aanzienlijk rechthoekig stalen vensterkozijn met glas-in-lood onder een kunststenen latei. De terugliggende delen van de achtergevel hebben in de tweede laag een rechthoekig stalen venster met bovenlicht in een kunststenen omlijsting.
Het INTERIEUR van het gemeentehuis annex politiebureau is wat betreft de indeling van het interieur in hoge mate gaaf bewaard gebleven. Nagenoeg alleen de indeling van de celruimten in het souterrain is gewijzigd. In de voormalige loketten in de meerkleurig betegelde hal zijn vitrines geplaatst. In dit interieur zijn onder meer van belang de oorspronkelijke trappenhuizen met tegellambriseringen; de raadzaal met oorspronkelijke meubilering, verlichtingsarmaturen, houten lambrisering en paneeldeuren, rozetten en kooflijsten in stuc; de burgemeesterskamer met houten lambrisering en een plafond met gestucte kaderlijsten.
Waardering
Het voormalige gemeentehuis annex politiebureau van Ubach over Worms is van cultuurhistorische waarde en bezit nationaal belang als exponent van de bestuurlijke c.q. sociaal-economische historie van de mijnstreek in het algemeen en Ubach over Worms in het bijzonder.
De architectuurhistorische waarden worden bepaald door de toegepaste bouwstijl, de betrokkenheid van architect J. Beersma, de esthetische kwaliteiten van diens ontwerp, het ten dele streekgebonden materiaalgebruik en de bijzondere samenhang tussen de vormgeving van het exterieur en de indeling van het interieur.
Het pand is vanwege de situering verbonden met de ontwikkeling cq. uitbreiding van Ubach over Worms in de eerste helft van de twintigste eeuw en is van belang voor het aanzien van zowel deze plaats als van de huidige gemeente Landgraaf.
Het gemeentehuis beschikt over een zeer hoge mate van architectonische gaafheid van zowel exterieur als interieur. Ook is het gebouw van belang voor de visuele gaafheid van de bebouwde omgeving. Bovendien is een dergelijk gaaf bewaard gebleven voormalig gemeentehuis in regionaal opzicht redelijk zeldzaam te noemen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former TOWN HALL with adjoining POLICE STATION in Ubach over Worms, 1931, in traditional style. Built on the instructions of the administration of the former municipality of Ubach-over-Worms, following a design by architect ir. J. Beersma of Eygelshoven. This architect is particularly known for his designs for the private mining enterprise Laura & Vereeniging in Eygelshoven. His design for the town hall in Ubach over Worms was realised in a somewhat simplified form.
The building is situated freestanding and is surrounded by Kerkstraat (east side), Hovenstraat (north side) and Schoolstraat (west side).
The work areas in the basement served as a police station until the Second World War.
Description
The former town hall with adjoining police station in Ubach over Worms has a rectangular FLOOR PLAN in its main form. On the south side a projecting staircase volume, flanked by storage and toilet facilities; on the north side a flight of stairs with entrance landing. The building has a complete basement storey, comprises two STOREYS and also a loft storey. The whole is covered by a HIPPED ROOF with glazed blue Dutch tiles. The roof structure has a very short ridge beam, onto which the roof lantern with weather vane, restored in 1996, is placed. The projecting staircase on the south side is inserted under a hipped roof into the main structure. A tall brick chimney on the eastern roof slope. Roof dormers under flat roofs on the northern and western roof slopes. Box gutters and eaves. The toilet and storage facilities present on either side of the projecting staircase on the south side have FLAT ROOFS.
Rectangular steel WINDOWS with small glazing bars, partly with leaded glass and partly fitted with grilles. Rectangular, both steel and wooden exterior DOORS. The outer facades are constructed in BRICK, on a high plinth of Kunrader stone with cut mortar joints. The bricks are laid in chain bond. Artificial stone window surrounds, lintels and balcony consoles. Ceramic window sills. The FRONT FACADE of the town hall on Hovenstraat (north side) is symmetrically arranged over three axes. In the high plinth, on either side of the entrance landing with steps, two rectangular steel basement windows. The steps and the entrance landing are flanked by a parapet wall in Kunrader stone. Centrally in the first storey a double, rectangular wooden entrance door with glass panels, set back in a stepped artificial stone surround. Above this door a small fanlight. On either side a rectangular steel cross window under an artificial stone lintel. Above these windows respectively the Dutch and Limburgian coats of arms.
Centrally in the second storey, at the location of the council chamber, a series of three tall steel balcony doors with upper and side lights, fitted with leaded glass. These doors, set in an artificial stone surround, give access to a balcony on consoles with a wrought iron parapet composed of a series of horizontal elements. The central axis terminates in a small gable with the inscription 'Ubach over Worms', above which a flagpole holder. On the gable a small metal balustrade. In the first and third window axes of the second storey a square steel window in an artificial stone surround.
The SIDE FACADE on Kerkstraat (east side) is arranged almost symmetrically over three window axes. A slightly projecting central axis. In the high plinth is located the rectangular wooden door of the side entrance under a concrete canopy. Above this canopy a fanlight in an artificial stone surround. On either side of the fanlight a rectangular steel side light. High in the second storey of the central axis, at the location of the toilet facility, a rectangular steel window frame. In both window axes on either side the first storey is fitted with a rectangular steel cross window under an artificial stone lintel, in the second storey a rectangular steel window frame with fanlight in an artificial stone surround. In the high plinth rectangular steel basement windows are placed, two on the south side and one on the north side. Block-tooth ornaments beside the roof gutters and in the cornice.
The SIDE FACADE on Schoolstraat (west side) is characterised by a retaining wall which largely conceals the basement storey from view. Between retaining wall and outer facade is located a ramp. Both the retaining wall and the outer facade of the basement storey are constructed in Kunrader stone. In the central axis of the basement a series of three rectangular, coupled steel windows. In the window axis on the north side a vertically divided steel window frame. Between the windows of the northern and the central axis is placed the rectangular entrance door of the former police station. In the window axis on the south side are located two rectangular steel windows.
In the first storey a series of five rectangular steel cross windows under artificial stone lintels, in the second storey three rectangular steel windows with fanlight with an artificial stone surround. Block-tooth ornaments on either side of the roof gutters and in the cornice. The REAR FACADE on the south side is arranged symmetrically. The plinth constructed in Kunrader stone is here continued lowered because of the staircase projection built predominantly in brick, flanked by even further projecting toilet units and storage spaces under flat roofs. The staircase projection has in the basement as well as in the first storey a series of three rectangular steel windows. The identical projections on either side of the staircase have in the short east and west facades respectively two rectangular steel fanlights. In the second storey of the projecting staircase a considerable rectangular steel window frame with leaded glass under an artificial stone lintel. The recessed parts of the rear facade have in the second storey a rectangular steel window with fanlight in an artificial stone surround.
The INTERIOR of the town hall with adjoining police station has remained in a high degree intact as regards the arrangement of the interior. Only the arrangement of the cell spaces in the basement has been altered. In the former counters in the multi-coloured tiled hall vitrines have been placed. In this interior are notably important the original staircases with tile wainscoting; the council chamber with original furnishings, lighting fixtures, wooden wainscoting and panel doors, rosettes and cornice mouldings in stucco; the mayor's office with wooden wainscoting and a ceiling with stuccoed frame mouldings.
Valuation
The former town hall with adjoining police station of Ubach over Worms is of cultural-historical value and possesses national significance as an exponent of the administrative and socio-economic history of the mining region in general and Ubach over Worms in particular.
The architectural-historical values are determined by the applied building style, the involvement of architect J. Beersma, the aesthetic qualities of his design, the partly region-specific use of materials and the special coherence between the design of the exterior and the arrangement of the interior.
The building is connected through its location with the development and expansion of Ubach over Worms in the first half of the twentieth century and is significant for the appearance of both this place and the current municipality of Landgraaf.
The town hall possesses a very high degree of architectural integrity of both exterior and interior. The building is also significant for the visual integrity of the built environment. Moreover, such an intact preserved former town hall is comparatively rare from a regional perspective.
Nearby in the register
- Kerk, Kerkstraat 31Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Charles Frehenstraat 2Woonhuisunder 1 mi
- Onderwijs en wetenschap, Kerkberg 7Onderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Kerk en kerkonderdeel, Kerkberg 4Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.