Rijksmonumentenregister · Netherlands
Schoolgebouw, Kapittelstraat 6
Sittard, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Schoolgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1863
- Address
- Kapittelstraat 6, 6131 ER Sittard (Sittard-Geleen 31)
- Place
- Sittard
- Municipality
- Sittard-Geleen
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.99930, 5.86824
- Monument number
- 521639
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamIGN France — GéoportailDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1843 map "Carte de l'Etat-Major 1:40,000 (1820-1866)" (IGN France — Géoportail).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige STADSSCHOOL met ONDERWIJZERSWONING, 1863, in traditioneel-ambachtelijke stijl met classicistische elementen. Het gebouw, ontworpen door de Akense architect Ch. Weber, is gesitueerd in het noordwestelijke deel van Sittards historische binnenstad, op een perceel dat aan de westzijde wordt beëindigd door de Begijnenhofstraat, aan de noordzijde door de Deken Thijssenstraat en aan de oostzijde door de Kapittelstraat. In 1911 werd een gedeelte van de speelplaats voorzien van een OVERKAPPING, ontworpen door architect Jos. Wielders te Sittard. In 1994-1995 werden school, onderwijzerswoning en speelplaatsoverkapping gerestaureerd in het kader van de herbestemming tot museum. De tochtsluis voor de huidige entree en de onder de speelplaatsoverkapping ingerichte ruimten zijn UITGESLOTEN van bescherming.
Omschrijving
De voormalige stadsschool heeft een T-vormige PLATTEGROND. Parallel aan de Deken Thijssenstraat een langgerekt volume van één BOUWLAAG plus zolderverdieping onder ZADEL- EN LESSENAARSDAK, aan de zijde van de Kapittelstraat uitlopend in de onderwijzerswoning met souterrain en twee bouwlagen onder zadeldak. Dwars op dit volume is, halverwege de zuidgevel, een dwarsvolume van één laag plus zolderverdieping onder een schilddak met ingestoken kappen geplaatst. Rode muldenpannen. Bakgoten. Enkele recente tuimelvensters.
Het geheel is opgetrokken in hardsteen, mergel, hout en baksteen. Metselwerk in kruisverband. De langgerekte vleugel aan de Deken Thijssenstraat is opgebouwd uit drie volumes van achtereenvolgens acht, negen en twee traveeën met scheimuren. Het volume van acht plus negen traveeën kenmerkt zich aan de noordzijde door een traveegewijze indeling met lisenen, een geprofileerde plint met hardstenen afdekking, uitkragende scheidingsmuiren met hardstenen afdekking en kroonlijsten met profiellijsten en muizentanddecoraties. In elke travee een rondboogvormig houten venster met verticaal ingedeeld bovenlicht, achtruits roedeverdeling per glaspaneel en hardstenen dorpel. De westelijke kopgevel aan de Begijnenhofstraat is tuitvormig en voorzien van een hardstenen afdekking, lisenen en vleilagen. In de eerste laag drie, in de topgevel één rondboogvormig houten venster met verticaal ingedeeld bovenlicht en achtruits roedeverdeling per glaspaneel. In de afgeschuinde hoekpartij een nis met Mariabeeld, waarin een hardstenen gevelsteen met de inscriptie 'Regina Pacis OPN 15 Aug 1940'.
Het volume van acht traveeën heeft aan de zuidelijke binnenplaatszijde een uitbouw van één laag onder lessenaarsdak. De gevel van deze uitbouw is onregelmatig ingedeeld, telt zeven venstertraveeën waarvan er twee zijn uitgebroken tot deuropening. Drie rondboogvormige houten vensters met verticaal ingedeeld bovenlicht en achtruits roedeverdeling per glaspaneel, drie rondboogvormige dubbele houten deuren met verticaal ingedeeld bovenlicht en achtruits roedeverdeling in de glaspanelen van de deuren. De verhoogde ONDERWIJZERSWONING aan de oostzijde beëindigt de langgerekte schoolgevel. Het pand telt een souterrainverdieping, twee bouwlagen en een zolderverdieping. Een geprofileerde plint met hardstenen lijst, verspringend boven de souterrainvensters met traliewerk. Alle traveeën worden van elkaar gescheiden door lisenen. Ter hoogte van de tweede bouwlaag kragen deze lisenen uit en lopen uit in de kopgevels annex scheimuren. Tussen de bouwlagen, tussen een dubbele mergellijst, muizentanddecoraties. Een trapsgewijs uitgemetselde kroonlijst ondersteunt de bakgoot. De traveeën van de onderwijzerswoning hebben in de zuid- en noordgevel een rechthoekig souterrainvenster met traliewerk en in alle gevels een rondboogvormig houten venster met verticaal ingedeeld bovenlicht inclusief achtruits roedeverdeling per glaspaneel en tweegewijs gekoppelde houten rondboogvensters met bovenlicht en drievoudige verticale indeling van de glaspanelen. De voorgevel aan de oostzijde wordt bekroond door een uitkragende, tuitvormige kopgevel met vleilagen en hardstenen consoles. Boven de vensters van de tweede laag een vierpasvenster in een ronde lijst en twee blinde oeil-de-boeuf-vensters met ornamentering.
De vier zuidelijke traveeën van de schoolvleugel, aan de oostelijke binnenplaatszijde tussen onderwijzerswoning en dwarsvolume, zijn op dezelfde wijze ingedeeld als de traveeën in de noordgevel.
Het korte DWARSVOLUME aan de zuidzijde telt aan de oostzijde zes traveeën, aan de westzijde vijf. In de oostgevel risaleert de tweede en de vijfde as. Deze risalieten lopen uit in een topgevel en hebben een ingestoken kap. Rijk geornamenteerde mergel kroonlijsten, waaronder in hoogte klimmende boogfriezen op mergelconsoles. In de westgevel een aanzienlijk risaliet over drie assen, uitlopend in een tuitgevel met mergelconsoles en schouderstukken. Mergel vazen op de schouderstukken. Mergel vierpasvenster in ronde lijst, twee blinde en geornamenteerde oeil-de-boeufvensters. De lisenen lopen uit in vleilagen.
De gevels van het dwarsvolume zijn voor het overige identiek ingedeeld en vormgegeven als de gevel van het schoolvolume aan de noordzijde.
Het dwarsvolume scheidt de oostelijke binnenplaats en de westelijke speelplaats van elkaar. De oostelijke binnenplaats, waarop drie lindenbomen, wordt afgesloten door een smeedijzeren HEKWERK op bakstenen basement. Dit hekwerk heeft pijlpuntmotieven, de bouwjaaraanduiding 1863 en een centraal geplaatste, dubbele smeedijzeren zwenkpoort. De westelijke speelplaats wordt aan de zijde van de Begijnenhofstraat afgesloten door een bakstenen muur met ezelsrug, lisenen, bloktanddecoraties en een recent hekwerk. In de zuidwestelijke hoek van de speelplaats bevindt zich de houten OVERKAPPING van architect Jos Wielders uit 1911. De bewerkte houten kolommen van de overkapping rusten op hardstenen basementen. Tussen de kolommen en de daklijst bevinden zich decoratieve zwikken. De indeling van het INTERIEUR is aangepast aan de museumfunctie.
Waardering
De voormalige stadsschool met onderwijzerswoning uit 1863 valt binnen de termen van het algemeen belang wegens de ouderdom; wegens de toegepaste bouwstijl die als Traditioneel-Ambachtelijk kan worden aangemerkt en in herkenbare elementen (o.a. in metselwerk, geleding, volumes, detaillering) alsook in de gave uitwendige staat van het object waarneembaar is; wegens de opmerkelijke combinatie van school en onderwijzerswoning, waarin een typologische en zeldzame historische twee-eenheid tot uitdrukking komt met betekenis voor zowel de geschiedenis van het onderwijs als de geschiedenis van de bouwkunst; wegens de substantiële en geledende stedenbouwkundige betekenis van het object voor het beschermde stadsgezicht Sittard en wegens de welhaast archetypische beleving van het begrip "schoolgebouw" die in het object besloten ligt en die in de contemporaine literatuur wordt beschreven en kenbaar gemaakt.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former MUNICIPAL SCHOOL with SCHOOLMASTER'S DWELLING, 1863, in traditional craft style with classical elements. The building, designed by the Aachen architect Ch. Weber, is situated in the northwestern part of Sittard's historic city centre, on a plot bounded on the west side by the Begijnenhofstraat, on the north side by the Deken Thijssenstraat and on the east side by the Kapittelstraat. In 1911 part of the playground was provided with a CANOPY, designed by architect Jos. Wielders of Sittard. In 1994-1995 the school, schoolmaster's dwelling and playground canopy were restored as part of conversion to a museum. The draught lobby for the current entrance and the spaces arranged beneath the playground canopy are EXCLUDED from protection.
Description
The former municipal school has a T-shaped FLOOR PLAN. Parallel to the Deken Thijssenstraat an elongated volume of one STOREY plus attic floor under a GABLED ROOF and mansard roof, extending at the side of the Kapittelstraat into the schoolmaster's dwelling with basement and two storeys under a gabled roof. Perpendicular to this volume, halfway along the south facade, a transverse volume of one storey plus attic floor under a hipped roof with recessed dormers is placed. Red curved tiles. Gutters. Some recent tilt windows.
The whole is constructed in hardstone, marl, wood and brick. Brickwork in English bond. The elongated wing at the Deken Thijssenstraat is built up from three volumes of successively eight, nine and two bays with party walls. The volume of eight plus nine bays is characterised on the north side by a bay-wise division with pilasters, a profiled plinth with hardstone coping, projecting party walls with hardstone coping and cornices with moulded profiles and dentil decoration. In each bay a round-arched wooden window with vertically divided fanlight, true divided glazing bars per pane and hardstone sill. The western end gable at the Begijnenhofstraat is spout-shaped and provided with hardstone coping, pilasters and coursing. In the first storey three, in the top gable one round-arched wooden window with vertically divided fanlight and true divided glazing bars per pane. In the chamfered corner section a niche with an image of Mary, containing a hardstone facade stone with the inscription 'Regina Pacis OPN 15 Aug 1940'.
The volume of eight bays has, on the southern courtyard side, an extension of one storey under a catslide roof. The facade of this extension is irregularly arranged, comprises seven window bays of which two have been broken through to form door openings. Three round-arched wooden windows with vertically subdivided fanlight and rear-pane glazing bars per glass panel, three round-arched double wooden doors with vertically subdivided fanlight and rear-pane glazing bars in the glass panels of the doors. The raised SCHOOLMASTER'S HOUSE on the eastern side terminates the elongated school facade. The building comprises a basement storey, two storeys and an attic storey. A moulded plinth with ashlar list, stepping out above the basement windows with ironwork grilles. All bays are separated from one another by pilasters. At the height of the second storey these pilasters project and terminate in the gable ends and party walls. Between the storeys, between a double mergelstone list, dentil moulding. A stepped-out ashlar cornice supports the gutter. The bays of the schoolmaster's house have in the south and north facades a rectangular basement window with ironwork grille and in all facades a round-arched wooden window with vertically subdivided fanlight including rear-pane glazing bars per glass panel and paired wooden round-arched windows with fanlight and threefold vertical subdivision of the glass panels. The front facade on the eastern side is crowned by a projecting, spout-shaped gable with brick courses and ashlar consoles. Above the windows of the second storey a quatrefoil window in a round frame and two blind oeil-de-boeuf windows with ornamentation.
The four southern bays of the school wing, on the eastern courtyard side between schoolmaster's house and transverse volume, are arranged in the same manner as the bays in the north facade.
The short TRANSVERSE VOLUME on the south side comprises six bays on the eastern side, five on the western side. In the east facade the second and fifth axis project. These projections terminate in a gable and have a recessed roof truss. Richly ornamented mergelstone cornices, including bow friezes rising in height on mergelstone consoles. In the west facade a considerable projection over three axes, terminating in a spout gable with mergelstone consoles and shoulder pieces. Mergelstone vases on the shoulder pieces. Mergelstone quatrefoil window in round frame, two blind and ornamented oeil-de-boeuf windows. The pilasters terminate in brick courses.
The facades of the transverse volume are otherwise identically arranged and designed as the facade of the school volume on the north side.
The transverse volume separates the eastern courtyard and the western playground from one another. The eastern courtyard, on which stand three lime trees, is enclosed by wrought-iron IRONWORK on a brick basement. This ironwork features arrowhead motifs, the construction date 1863 and a centrally placed double wrought-iron swing gate. The western playground is enclosed on the Begijnenhofstraat side by a brick wall with saddle back, pilasters, block dentil moulding and recent ironwork. In the southwestern corner of the playground is located the wooden CANOPY by architect Jos Wielders from 1911. The worked wooden columns of the canopy rest on ashlar basements. Between the columns and the roof line are decorative pendentives. The arrangement of the INTERIOR has been adapted to its museum function.
Valuation
The former city school with teacher's residence from 1863 falls within the terms of general interest on account of its age; on account of the building style applied, which can be classified as Traditional-Craftsman and is perceptible in recognisable elements (including in brickwork, articulation, volumes, detailing) as well as in the well-preserved external condition of the object; on account of the remarkable combination of school and teacher's residence, in which a typological and rare historical unity of two parts is expressed with significance for both the history of education and the history of architecture; on account of the substantial and articulated urban planning significance of the object for the protected townscape of Sittard and on account of the almost archetypal perception of the concept of "school building" that is contained in the object and that is described and made known in contemporary literature.
Nearby in the register
- Klooster, kloosteronderdl, Kapittelstraat 4Klooster, kloosteronderdlunder 1 mi
- Woonhuis, Kerkplein 14Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Begijnenhofstraat 23Woonhuisunder 1 mi
- Kerkelijke dienstwoning, Kloosterplein 10Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.