Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Agricolastraat 124
Sittard, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1921
- Address
- Agricolastraat 124, 6131 JX Sittard (Sittard-Geleen 31) (and others)
- Place
- Sittard
- Municipality
- Sittard-Geleen
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.99371, 5.86454
- Part of complex
- 521578
- Monument number
- 521592
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1910 map "60 Sittard" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Zes HERENHUIZEN onder één kap, 1924, gebouwd voor de huisvesting van de middenstand, als onderdeel van het villaparkje rondom het Julianaplein. Gebouwd in een traditionele, door het Expressionisme beïnvloede stijl naar een ontwerp van architect N. Ramakers te Sittard, in opdracht van de vereniging Woningzorg. De herenhuizen van deze vereniging zijn, in vergelijking met de voor rekening van architect Ramakers gebouwde panden aan de Emmastraat, Jubileumstraat, Schuttestraat en het Jubileumplein, relatief sober van uitvoering.
UITGESLOTEN van bescherming zijn de in 1970 aangebouwde garage, de voorgevelzonwering en de aan de achtergevel gebouwde serre van Agricolastraat 124; de voorgevelzonwering van Agricolastraat 128; de bijgebouwde betonschuur, de voorgevelzonwering en de aangebouwde veranda van Agricolastraat 130; de bijgebouwde garage, de aangebouwde veranda en de voorgevelzonwering van Agricolastraat 134.
Omschrijving
Een in het westelijke deel van het complex Julianaplein e.o. gesitueerde blok met zes herenhuizen onder één kap van het gecombineerde type ABBBBA. Elk pand heeft twee bouwlagen alsmede een gedeeltelijke souterrainverdieping. De hoekpanden van het type A hebben een in hoofdvorm rechthoekige plattegrond, die aan de vrije gevelzijden is voorzien van een uitbouw van één laag. De tussenpanden van het type B hebben een in hoofdvorm rechthoekige plattegrond, met tweegewijs een gezamenlijke uitbouw aan de achtergevel.
Het geheel wordt gedekt door een schilddak, waarvan de noklijn evenwijdig aan het Julianaplein loopt. Aanzienlijke overstekken annex luifelgoten. Zes nokschoorstenen.
De oorspronkelijk per twee panden gecombineerde smalle dakkapellen met overstek op het voor- en achterdakvlak zijn nog aanwezig. De horizontale vensterindeling van de dakkapelvensters op het voordakvlak is bij Agricolastraat 130 verloren gegaan, op het achterdakvlak zijn alle dakkapellen inclusief de horizontale vensterindeling bewaard gebleven. De oorspronkelijke rode Tuile du Nord-pannen zijn vervangen door rode Hollandse pannen, rode betonpannen en rood genuanceerde betonpannen. De herenhuizen hebben een gewapend betonnen fundering en zijn opgetrokken in rode en gele baksteen, gemetseld in halfsteens verband. Een rode bakstenen plint met rollaag. De in gele baksteen opgetrokken eerste bouwlaag met geprofileerde rollaag loopt door tot onder de vensters van de tweede bouwlaag. Deze tweede laag is enigszins ingesnoerd ten opzichte van de eerste laag en wordt gekenmerkt door verdiept gelegen horizontale lijsten en kleine pilasters aan weerszijden van de vensters. De gevel wordt onder de luifelgoot beëindigd door een betonnen band. Doorlopende betonlatei boven de erkers.
De VOORGEVEL is symmetrisch ingedeeld. De herenhuizen hebben tweegewijs een tot aan de vensters van de tweede laag risalerend geveldeel, dat boven de erkerlatei smaller wordt en aan weerszijden over de gehele hoogte trapsgewijs is uitgemetseld. In dit risaliet zijn onder een doorlopende latei de erkers geplaatst. Deze erkers hebben rechthoekige, oorspronkelijk houten vensterkozijnen, aan weerszijden voorzien van onder een schuine hoek geplaatste zijlichten. De oorspronkelijke horizontale roedeverdeling van deze zijlichten is bij geen van de panden meer aanwezig. Boven het risaliet heeft elk van de panden twee rechthoekige, oorspronkelijk houten, verticaal ingedeelde vensters. Agricolastraat 134 heeft in de voorgevel een klein rechthoekig trappenhuisvenster.
De tweegewijs toegepaste risalerende voorgeveldelen worden afgewisseld door de bij de tussenpanden van het type B behorende gecombineerde portieken. Deze portieken hebben, onder een doorlopende betonlatei, twee verdiept geplaatste rechthoekige voordeuren. De portiekbordessen hebben oorspronkelijk een rood-witte betegeling. In de traptrede voor het bordes zijn de roosters van de souterrainopeningen geplaatst. In de tweede laag boven dit portiek, hoog onder het dakoverstek, heeft elk tussenpand een van oorsprong houten, rechthoekig verticaal ingedeeld venster. De ZIJGEVELS van de hoekpanden van het type A zijn herkenbaar aan een uitbouw van één laag onder plat met balkon. Deze uitbouwen hebben een oorspronkelijk aan de voor- en achterzijde opengewerkt portiek, waarbij een hoekkolom de betonplaat van het balkon ondersteunt. In deze portieken waren, in de zijgevel van het hoofdvolume, oorspronkelijk de rechthoekige houten paneelvoordeur en de rechthoekige houten keukendeur met horizontale indeling van het glaspaneel geplaatst. Naast de voordeuren een rechthoekig houten toiletvenstertje. De uitbouwen zijn onder de betonplaat van het balkon voorzien van horizontale profiellijsten, die tot in het metselwerk van de portiekkolommen worden voortgezet. Centraal in dit geveldeel een reeks van drie smalle houten vensters, oorspronkelijk met horizontale roedeverdeling. De balkonbalustraden hebben getrapt verticaal metselwerk op de hoeken. Hoog onder het dakoverstek is in de zijgevel van de tweede laag een rechthoekig houten drieruits trappenhuisvenster geplaatst, aan elke zijde geflankeerd door een rechthoekige, van oorsprong dubbele houten balkondeur. Bij Agricolastraat 124 is het portiek aan de voorzijde ongewijzigd. De zijgevel van de uitbouw wordt tot aan de balkonbalustrade aan het oog onttrokken door de aangebouwde garage. In de portiekopening aan de achterzijde is een rechthoekige houten deur geplaatst.
Bij Agricolastraat 134 is het portiek aan de achterzijde gedicht met een ongedeeld vensterkozijn en een rechthoekige houten deur. In de zijgevel van de uitbouw twee rechthoekige kunststof kozijnen in plaats van een reeks van drie smalle houten vensters. Het trappenhuisvenster in de tweede laag boven het balkon is vergroot.
De ACHTERGEVELS van de vier tussenpanden van het TYPE B hebben van origine een tweegewijs gecombineerde keukenuitbouw met balkon, waarvan de balustrade doorloopt tot onder de vensters van de tweede laag. In de eerste bouwlaag is dit uitgebouwde geveldeel per pand voorzien van een rechthoekig houten keukenvenster, oorspronkelijk verticaal ingedeeld, met een drievoudige horizontale indeling van de glaspanelen. Onder dit venster een rode strek. In het afgeschuinde gevelvlak van de keukenuitbouw een rechthoekige keukendeur, oorspronkelijk uitgevoerd in hout en voorzien van een vijfvoudige horizontale indeling van het glaspaneel. Aan weerszijden van deze keukenuitbouwen een uit vier panelen bestaande tuindeur, waarin de zijpanelen oorspronkelijk een vijfvoudige horizontale indeling hebben. Boven de eerste laag, steunend op de erfscheidingen en een kolom, een terrasoverkapping. De erfscheidingen en draagkolommen zijn opgetrokken in rode en gele baksteen en voorzien van horizontale profiellijsten.
In de tweede laag een aan weerszijden trapsgewijs uitgemetselde balkonbalustrade. De gecombineerde balkons zijn voorzien van een bakstenen scheidingswand en toegankelijk via rechthoekige houten balkondeuren. Daarnaast een reeks van vier gekoppelde rechthoekige houten vensters.
Van de achtergevel van Agricolastraat 126 is de eerste laag wit gesausd. Uit het keukenraam, het keukenvenster en de tuindeuren zijn de horizontale roedeverdelingen verdwenen. Het balkonkozijn heeft glas-in-lood. Bij Agricolastraat 128 is de eerste laag wit gesausd, zijn de tuindeuren vervangen door een schuifpui en is de indeling en geleding van het keukenvenster verdwenen. De rechthoekige houten tuindeur heeft nog de authentieke horizontale indeling van het glaspaneel. Bij Agricolastraat 130 is ter hoogte van en met behoud van de tuindeuren een veranda aangebouwd. De afgeschuinde zijde van de keukengevel is rechtgetrokken door de plaatsing van de keukendeur tussen de veranda en de keukenuitbouw. De horizontale roedeverdeling van keukenvenster en keukendeur zijn niet bewaard gebleven. De achtergevel van Agricolastraat 132 verkeert met uitzondering van de horizontale roedeverdeling in de zijpanelen van de tuindeuren in volledig authentieke staat.
De hoekpanden van het TYPE A hebben in de eerste laag van de achtergevel een van origine rechthoekig houten keukenvenster onder een betonlatei, met verticale indeling en drievoudige horizontale indeling van de glaspanelen. Onder dit venster, in aansluiting op de rode bakstenen plint, een rode bakstenen strek. Naast dit venster een aanzienlijke, rechthoekige houten tuindeur van vier panelen, waarvan de zijpanelen waren voorzien van een vijfvoudige horizontale indeling. Boven deze tuindeur een houten overkapping, rustend op de scheidingsmuur en een baksteen kolom, beiden met horizontale profielranden. In de tweede laag, hoog onder het dakoverstek, een aaneengesloten reeks van vier rechthoekige houten vensters.
Tegen de achtergevel van Agricolastraat 124 is tegen de achtergevel een serre gebouwd, waarbij de oorspronkelijke tuindeuren zijn verwijderd. Het keukenvenster heeft geen indeling of roedeverdeling meer. Tegen de achtergevel van Agricolastraat 134 is een veranda gebouwd, het ongelede keukenvenster is vergroot.
De voortuinen worden nog ten dele omgeven door de oorspronkelijke bakstenen erfscheiding met smeedijzeren profiellijst.
De INTERIEURindeling van deze panden is in verschillende mate, maar beperkt gewijzigd. Agricolastraat 124, 126, 128 en 130 hebben geen schuifdeuren meer tussen de kamers-en-suite. Bij Agricolastraat 132 zijn de schuifdeuren bewaard gebleven.
Waardering
De herenhuizen van het complex rondom het Julianaplein zijn van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een sociaal-maatschappelijke en typologische ontwikkeling. De architectuurhistorische waarden worden bepaald door de bouwstijl en de funderingstechniek. De panden zijn van groot belang voor het oeuvre van architect N. Ramakers, beschikken over aanzienlijke esthetische kwaliteiten en zijn van belang vanwege de expressieve ornamentiek. Beide herenhuizen vormen een essentieel onderdeel van het complex rondom het Julianaplein, zijn vanwege de situering ten zeerste verbonden met de uitbreiding en ontwikkeling van Sittard, zijn van betekenis voor het aanzien van de stad en beschikken over een historisch-ruimtelijke relatie met de parkachtige omgeving en de bodemgesteldheid ter plaatse. De panden beschikken over een redelijke mate van architectonische gaafheid en zijn van belang in relatie tot de structurele en visuele gaafheid van de bebouwde omgeving. Bovendien beschikken beide herenhuizen in bovenregionaal perspectief over een redelijke architectuurhistorische en een hoge typologische en functionele zeldzaamheidswaarde.
De herenhuizen vertegenwoordigen een algemeen belang vanwege het geheel van voornoemde waarden.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Six townhouses under one roof, 1924, built for the housing of the middle class, as part of the villa park surrounding the Julianaplein. Built in a traditional style influenced by Expressionism according to a design by architect N. Ramakers of Sittard, commissioned by the association Woningzorg. The townhouses of this association are, in comparison with the properties built at the expense of architect Ramakers on the Emmastraat, Jubileumstraat, Schuttestraat and the Jubileumplein, relatively sober in execution.
EXCLUDED from protection are the garage built in 1970, the front façade sun blind and the conservatory built on the rear façade of Agricolastraat 124; the front façade sun blind of Agricolastraat 128; the adjoining concrete shed, the front façade sun blind and the attached veranda of Agricolastraat 130; the adjoining garage, the attached veranda and the front façade sun blind of Agricolastraat 134.
Description
A block situated in the western part of the complex Julianaplein e.o. containing six townhouses under one roof of the combined type ABBBBA. Each property has two storeys as well as a partial basement storey. The corner properties of type A have a mainly rectangular floor plan, which on the free façade sides is provided with a single-storey extension. The intermediate properties of type B have a mainly rectangular floor plan, with two each having a shared extension on the rear façade.
The whole is covered by a hipped roof, of which the ridge line runs parallel to the Julianaplein. Considerable overhangs including soffit gutters. Six roof ridge chimneys.
The originally per two properties combined narrow roof dormers with overhang on the front and rear roof slopes are still present. The horizontal glazing bar arrangement of the dormer windows on the front roof slope has been lost at Agricolastraat 130, on the rear roof slope all dormers including the horizontal glazing bar arrangement have been retained. The original red Tuile du Nord tiles have been replaced by red Dutch tiles, red concrete tiles and red-toned concrete tiles. The townhouses have a reinforced concrete foundation and are built of red and yellow brick, laid in half-brick bond. A red brick plinth with a roll moulding. The first storey built of yellow brick with profiled roll moulding continues through below the windows of the second storey. This second storey is somewhat pinched in relation to the first storey and is characterised by inset horizontal mouldings and small pilasters on either side of the windows. The façade is terminated below the soffit gutter by a concrete band. Continuous concrete lintel above the oriels.
The FRONT FAÇADE is symmetrically arranged. The townhouses have two each a façade projection rising to the windows of the second storey, which becomes narrower above the oriel lintel and is stepped out on either side over the full height. In this projection are placed the oriels beneath a continuous lintel. These oriels have rectangular, originally wooden window frames, provided on either side with side lights placed at an angle. The original horizontal glazing bars of these side lights are no longer present in any of the properties. Above the projection each property has two rectangular, originally wooden, vertically divided windows. Agricolastraat 134 has in the front façade a small rectangular staircase window.
The two-way applied projecting front facade sections are alternated by the combined porches belonging to the intermediate buildings of type B. These porches have, under a continuous concrete lintel, two recessed rectangular front doors. The porch landings originally had red and white tiling. In the step in front of the landing are the grilles of the basement openings placed. In the second storey above this porch, high under the roof overhang, each intermediate building has an originally wooden, rectangular vertically divided window. The SIDE FACADES of the corner buildings of type A are recognisable by an extension of one storey under a flat roof with balcony. These extensions have an originally open-worked porch on the front and rear sides, whereby a corner column supports the concrete slab of the balcony. In these porches, in the side facade of the main volume, originally the rectangular wooden panelled front door and the rectangular wooden kitchen door with horizontal division of the glass panel were placed. Beside the front doors a rectangular wooden toilet window. The extensions are provided under the concrete slab of the balcony with horizontal mouldings, which are continued into the brickwork of the porch columns. Centrally in this facade section a series of three narrow wooden windows, originally with horizontal glazing bars. The balcony balustrades have stepped vertical brickwork at the corners. High under the roof overhang is in the side facade of the second storey a rectangular wooden three-light staircase window placed, flanked on each side by a rectangular, originally double wooden balcony door. At Agricolastraat 124 the porch on the front side is unaltered. The side facade of the extension is hidden from view up to the balcony balustrade by the adjoining garage. In the porch opening on the rear side a rectangular wooden door is placed.
At Agricolastraat 134 the porch on the rear side is sealed with an undivided window frame and a rectangular wooden door. In the side facade of the extension two rectangular plastic frames instead of a series of three narrow wooden windows. The staircase window in the second storey above the balcony is enlarged.
The REAR FACADES of the four intermediate buildings of TYPE B originally have a two-storey combined kitchen extension with balcony, the balustrade of which runs down to below the windows of the second storey. In the first storey this extended facade section is provided per building with a rectangular wooden kitchen window, originally vertically divided, with a threefold horizontal division of the glass panels. Below this window a red stripe. In the chamfered facade section of the kitchen extension a rectangular kitchen door, originally executed in wood and provided with a fivefold horizontal division of the glass panel. On either side of these kitchen extensions a garden door consisting of four panels, in which the side panels originally have a fivefold horizontal division. Above the first storey, supported on the boundary walls and a column, a terrace covering. The boundary walls and supporting columns are built up in red and yellow brick and provided with horizontal mouldings.
On the second storey a balcony balustrade built up in steps on both sides. The combined balconies are provided with a brick partition wall and accessible via rectangular wooden balcony doors. Alongside this a series of four coupled rectangular wooden windows.
On the rear facade of Agricolastraat 126 the first storey is whitewashed. From the kitchen window, the kitchen window and the garden doors the horizontal glazing bars have disappeared. The balcony frame has leaded glass. At Agricolastraat 128 the first storey is whitewashed, the garden doors have been replaced by a sliding facade and the layout and articulation of the kitchen window have disappeared. The rectangular wooden garden door still has the authentic horizontal subdivision of the glass panel. At Agricolastraat 130 at the level of and with retention of the garden doors a veranda has been built on. The bevelled side of the kitchen facade has been straightened by the placement of the kitchen door between the veranda and the kitchen extension. The horizontal glazing bars of the kitchen window and kitchen door have not been preserved. The rear facade of Agricolastraat 132 except for the horizontal glazing bars in the side panels of the garden doors is in completely authentic condition.
The corner properties of TYPE A have on the first storey of the rear facade an originally rectangular wooden kitchen window under a concrete lintel, with vertical subdivision and threefold horizontal subdivision of the glass panels. Below this window, in connection with the red brick plinth, a red brick course. Next to this window a considerable, rectangular wooden garden door of four panels, of which the side panels were provided with a fivefold horizontal subdivision. Above this garden door a wooden canopy, resting on the party wall and a brick column, both with horizontal profile edges. On the second storey, high under the eaves overhang, a continuous series of four rectangular wooden windows.
Against the rear facade of Agricolastraat 124 a conservatory has been built against the rear facade, whereby the original garden doors have been removed. The kitchen window has no subdivision or glazing bars anymore. Against the rear facade of Agricolastraat 134 a veranda has been built, the unglazed kitchen window has been enlarged.
The front gardens are still in part surrounded by the original brick boundary wall with wrought-iron profile moulding.
The INTERIOR layout of these properties has been altered to varying degrees, but limited in extent. Agricolastraat 124, 126, 128 and 130 no longer have sliding doors between the interconnected rooms. At Agricolastraat 132 the sliding doors have been retained.
Valuation
The townhouses of the complex around Julianaplein are of cultural-historical value as a distinctive expression of social-societal and typological development. The architectural-historical values are determined by the architectural style and the foundation technique. The properties are of great importance for the oeuvre of architect N. Ramakers, possess considerable aesthetic qualities and are significant because of the expressive ornamentation. Both townhouses form an essential part of the complex around Julianaplein, are by virtue of their location intimately connected with the expansion and development of Sittard, are of significance for the appearance of the city and possess a historical-spatial relationship with the park-like surroundings and the soil conditions at the location. The properties possess a reasonable degree of architectural integrity and are important in relation to the structural and visual integrity of the built environment. Moreover, both townhouses possess from a supraregional perspective a reasonable architectural-historical and a high typological and functional rarity value.
The townhouses represent a matter of public interest by virtue of the entirety of the aforementioned values.
Nearby in the register
- Woonhuis, Agricolastraat 136Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Agricolastraat 120Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Julianaplein 20Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Emmastraat 1Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.