Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Raadhuisstraat 31
Terheijden, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1878
- Address
- Raadhuisstraat 31, 4844 AA Terheijden (Drimmelen 30)
- Place
- Terheijden
- Municipality
- Drimmelen
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.64373, 4.75211
- Monument number
- 521504
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Aan de oostelijke zijde van de Raadhuisstraat gelegen WOONHUIS met naast gelegen KOETSHUIS ("remise"), gesitueerd in het centrum van het dorp Terheijden. Het woonhuis werd gebouwd in 1878 en omstreeks 1890 aan de achterzijde met een grote tuinkamer en serre uitgebreid. Voorgevel in rijke Eclectische stijl, met Neo-Classicistische, Neo-Barokke en Neo-Renaissance elementen. Vrij gaaf interieur uit de bouwtijd. Het pand staat met de voorgevel direkt aan de openbare weg, op de hoek met het straatje Garsdries.
Het herenhuis werd in 1878 gebouwd door een herenboer, die in de omgeving van Terheijden zijn bedrijf had. Oorspronkelijk was er sprake van een zeer diepe achtertuin. In een gedeelte hiervan zijn ± 1995 woningen gebouwd. In de Tweede Wereldoorlog liep het pand schade op, waarbij vooral een deel van de kap en waarschijnlijk een aantal stucplafonds werden beschadigd. Deze plafonds zijn niet hersteld maar vervangen door eenvoudige vlakke (board)plafonds met lijsten. Overigens bleef het huis in vrij authentieke staat bewaard. Bij de renovatie omstreeks 1990 is de serre gedeeltelijk vernieuwd en werden dakramen aangebracht in de kap van het achterhuis.
Omschrijving.
Het woonhuis heeft een samengestelde plattegrond en bestaat uit een tweelaags voorhuis met schilddak, een anderhalflaags achterhuis met zadeldak en wolfeind boven de achtergevel, een hierop aansluitende rechthoekige serre. Links sluit op de woning een éénlaags koetshuis aan, voorzien van een zadeldak met de nokrichting haaks op de voorgevel. Het dak van het woonhuis is gedekt met rode verbeterde Hollandse pannen en wordt op het voorste nokeinde bekroond door een bakstenen schoorsteen. In de dakschilden eenvoudige dakramen. Het dak van het achterhuis is gedekt met oud-Hollandse pannen. Alle gevels zijn gepleisterd. De voorgevel is drie traveeën breed en asymmetrisch van indeling. De gevel heeft een rijke gepleisterde detaillering. Ze wordt in horizontale zin geleed door een hardstenen plint, een waterlijst onder de vensters, die tevens dienst doet als lekdorpel, voorts in het pleisterwerk aangebrachte horizontale groeven, water- en cordonlijsten en tenslotte een hoofdgestel met geprofileerde architraaflijst, een fries met opgelegde panelen en een forse geprofileerde houten kroonlijst met bloktandlijst en zeer rijk gedecoreerde gepleisterde consoles. De linker travee, waarin de hoofdingang, wordt geaccentueerd door een risaliet met aan weerszijden pilasters, die in de eerste bouwlaag van gebosseerde blokken en hardstenen plinten zijn voorzien, in de tweede bouwlaag van kasementen met ruitvormige ornamenten. Ook geheel rechts bevindt zich een vergelijkbare pilaster. De vensters en ingang zijn voorzien van geprofileerde gepleisterde geornamenteerde omlijstingen met rijk geprofileerde sluitstenen. Onder de vensters geornamenteerde panelen. De ingangspartij heeft een hardstenen stoeptrede, een kozijn met kraalprofiel en een rijk gedecoreerde dubbele paneeldeur met gecanneleerde naald en grote ramen met gietijzeren roosters, waarin medaillons zijn opgenomen. Oorspronkelijke koperen knoppen en brievenbus. Boven het geprofileerde kalf een enkelruits bovenlicht. Boven de ingang een balkon op rijk gedecoreerde consoles, met smeedijzeren balustrade en een dubbele enkelruits balkondeur met 2-ruits bovenlicht. In de eerste en tweede bouwlaag voorts vensters met stolpramen en enkelruits bovenlichten. De rechter zijgevel heeft in de eerste bouwlaag rechts een venster met stolpraam en enkelruits bovenlicht. De tweede bouwlaag heeft rechts twee vensters met enkelruits schuiframen, de rechter met een hardstenen lekdorpel.
De linker zijgevel heeft in de tweede bouwlaag links een eenvoudig venster met schuifraam en 2-ruits bovenlicht. Op de achtergevel van het achterhuis sluit een rechthoekige houten serre aan, voorzien van een plat dak met gezaagde houten druiplijst, voorts vernieuwde ramen met bovenlichten en deuren. Aan weerszijden van de serre bezit de achtergevel een venster met hardstenen lekdorpel, stolpraam en enkelruits bovenlicht. In de zolderverdieping twee vensters met vernieuwde ramen. De gevel sluit af met een houten kroonlijst. Het koetshuis heeft een zadeldak met gesmoorde opnieuw verbeterde Hollandse pannen. Aan de voorzijde een in een verdiept veld geplaatst breed kozijn met afgeronde bovenhoeken, een geheel gemoderniseerde deurinvulling en boven het kalf een vierdelig bovenlicht. De topgevel heeft een rond venster met roosraam, deels opgenomen binnen een sierpaneel met geprofileerde lijsten, gebosseerd veld en sluitsteenvormig ornament. De gevel sluit af eenvoudige houten windveren. Blinde linker zijgevel, waarvoor twee gepleisterde koekoeken met houten luiken en tweeruits raampjes. In de achtergevel een modern venster met kruiskozijn. Eénlaags toiletuitbouw met houten druiplijst en met in zijgevel kozijn met enkelruits paneeldeur en een klein venster met enkelruits raampje. Stoep met originele tegelvloer van zwarte en gele tegels.
Achtertuin aan de linker zijde afgesloten door een door klimop overgroeide tuinmuur. Voorts twee forse tamme kastanjebomen. Het herenhuis bevat inwendig nog vele oorspronkelijke elementen. Brede gang met vloer van witte en zwarte marmeren tegels, marmeren plinten, stucplafond met geprofileerde lijsten en rijk middenrozet met bloemenvazen.
In de zijwand een gepleisterde korfboognis met houten omlijsting met pilasters en lijstkapitelen. Diverse geprofileerde deurkozijnen en paneeldeuren. Houten trappenhuis met fraai gesneden houten trappaal, geprofileerde leuningen en gietijzeren spijlen. Voorkamer met houten binnenluiken met panelen en glas-in-loodpaneeltjes bij de vensters; schouw met zwart marmeren schoorsteenmantel. Het plafond is vernieuwd. Tussenkamer met eenvoudig stucplafond met middenring. Grote achterkamer (tuinkamer) met zeer rijk bewerkt stucplafond met kooflijsten, sierlijsten, hoekrozetten en middenrozet met fruit- en bloemmotieven; schouw met zwart marmeren schoorsteenmantel; dubbele enkelruits deur naar serre. De voorkamer in de tweede bouwlaag heeft een schouw met zwart marmeren schoorsteenmantel. Eenvoudige houten kapconstructie; kleine kelder met troggewelfjes op ijzeren balken, gepleisterde wijnrekken en vloer van rode plavuizen.
Waardering.
Het object is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde als voorbeeld van de sociaal-economische ontwikkeling van West-Brabant. Het heeft architectuurhistorische waarde als goed en gaaf voorbeeld van een voornaam herenhuis in eclectische stijl uit het laatste kwart van de 19de eeuw, opvallend door de brede lijstgevel, de zeer gave en rijk uitgevoerde detaillering van de voorgevel, alsmede door de aanwezigheid van een koetshuis. In het interieur diverse waardevolle elementen uit de bouwtijd. Het object heeft voorts ensemblewaarde vanwege de prominente ligging aan de belangrijkste hoofdas van het dorp Terheijden, waar het tot de gaafst bewaard historische woningen kan worden gerekend. Het pand vormt een karakteristiek onderdeel van de historische bebouwing langs deze hoofdas.
Het heeft gaafheids- en herkenbaarsheidswaarde, daar het object van belang is vanwege de kwaliteit van de samenstellende onderdelen, bestaande uit het hoofdgebouw, het aangebouwde koetshuis en de achtertuin met tuinmuur en tamme kastanjes.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
RESIDENTIAL HOUSE situated on the eastern side of the Raadhuisstraat with adjacent CARRIAGE HOUSE ("remise"), located in the centre of the village of Terheijden. The residential house was built in 1878 and around 1890 was extended at the rear with a large garden room and conservatory. Front facade in rich Eclectic style, with Neo-Classical, Neo-Baroque and Neo-Renaissance elements. Reasonably intact interior from the period of construction. The building stands with its front facade directly on the public road, at the corner with the lane Garsdries.
The mansion was built in 1878 by a gentleman farmer, who operated his business in the Terheijden area. Originally there was a very deep back garden. In part of this, approximately 1995 houses were built. During the Second World War the building sustained damage, particularly to part of the roof structure and probably a number of stucco ceilings. These ceilings were not repaired but replaced with simple flat (board) ceilings with mouldings. Otherwise the house remained in fairly authentic condition. During renovation around 1990 the conservatory was partially renewed and roof windows were installed in the roof of the rear house.
Description.
The residential house has a composite floor plan and consists of a two-storey front house with hipped roof, a one-and-a-half storey rear house with gabled roof and half-hipped roof above the rear facade, a rectangular conservatory adjoining it. To the left, a one-storey carriage house adjoins the dwelling, provided with a gabled roof with ridge direction perpendicular to the front facade. The roof of the residential house is covered with red improved Dutch tiles and is crowned at the front ridge end by a brick chimney. In the roof panels simple roof windows. The roof of the rear house is covered with old Dutch tiles. All facades are plastered. The front facade is three bays wide and asymmetrical in layout. The facade has rich plastered detailing. It is articulated horizontally by a sandstone plinth, a drip moulding below the windows, which also serves as a water drip edge, furthermore horizontal grooves applied in the plasterwork, drip mouldings and cornice mouldings and finally a main entablature with profiled architrave moulding, a frieze with applied panels and a substantial profiled wooden cornice with block-tooth moulding and very richly decorated plastered corbels. The left bay, containing the main entrance, is accentuated by a risalit with pilasters on either side, which in the first storey are fitted with rusticated blocks and sandstone plinths, in the second storey with casements with diamond-shaped ornaments. Also at the far right there is a similar pilaster. The windows and entrance are provided with profiled plastered ornamented surrounds with richly profiled keystones. Below the windows ornamented panels. The entrance section has a sandstone step, a frame with bead moulding and a richly decorated double panel door with fluted needlework and large windows with cast-iron grilles, in which medallions are incorporated. Original copper knobs and letterbox. Above the profiled moulding a single-rune fanlight. Above the entrance a balcony on richly decorated corbels, with wrought-iron balustrade and a double single-rune glazed balcony door with 2-rune fanlight. In the first and second storeys also windows with pivot sash windows and single-rune fanlights. The right side facade has in the first storey on the right a window with pivot sash window and single-rune fanlight. The second storey has on the right two windows with single-rune sash windows, the right one with a sandstone water drip edge.
The left side facade has in the second storey on the left a simple window with sash window and 2-rune fanlight. On the rear facade of the rear house a rectangular wooden conservatory adjoins, provided with a flat roof with sawn wooden drip moulding, furthermore renewed windows with fanlights and doors. On either side of the conservatory the rear facade has a window with sandstone water drip edge, pivot sash window and single-rune fanlight. In the attic storey two windows with renewed windows. The facade is concluded with a wooden cornice. The carriage house has a gabled roof with stifled newly improved Dutch tiles. At the front a broad frame set in a recessed field with rounded top corners, a completely modernised door infill and above the moulding a four-part fanlight. The apex gable has a round window with decorative grille, partly incorporated within an ornamental panel with profiled mouldings, rusticated field and keystone-shaped ornament. The facade is concluded with simple wooden wind braces. Blind left side facade, for which two plastered ventilation openings with wooden shutters and two-rune windows. In the rear facade a modern window with cross window. One-storey toilet extension with wooden drip moulding and with in side facade frame with single-rune panel door and a small window with single-rune window. Step with original tile floor of black and yellow tiles.
Back garden on the left side enclosed by a garden wall overgrown with ivy. Furthermore two substantial horse chestnut trees. The mansion contains internally many original elements. Wide hallway with floor of white and black marble tiles, marble plinths, stucco ceiling with profiled mouldings and rich central rosette with flower vases.
In the side wall a plastered basket arch with wooden surround with pilasters and moulded capitals. Various profiled door frames and panel doors. Wooden staircase with finely carved wooden newel, profiled railings and cast-iron balusters. Front room with wooden internal shutters with panels and leaded glass panes at the windows; chimney breast with black marble mantelpiece. The ceiling has been renewed. Intermediate room with simple stucco ceiling with central ring. Large back room (garden room) with very richly worked stucco ceiling with cove mouldings, decorative mouldings, corner rosettes and central rosette with fruit and flower motifs; chimney breast with black marble mantelpiece; double single-rune door to conservatory. The front room in the second storey has a chimney breast with black marble mantelpiece. Simple wooden roof truss structure; small cellar with barrel vaults on iron beams, plastered wine racks and floor of red tiles.
Valuation.
The object is of general importance. It has cultural-historical value as an example of the socio-economic development of West-Brabant. It has architectural-historical value as a good and intact example of a distinguished mansion in eclectic style from the last quarter of the 19th century, notable for the broad cornice-topped facade, the very intact and richly executed detailing of the front facade, as well as for the presence of a carriage house. In the interior various valuable elements from the period of construction. The object furthermore has group value due to its prominent location on the most important main axis of the village of Terheijden, where it can be counted among the best preserved historic dwellings. The building forms a characteristic component of the historic building stock along this main axis.
It has integrity and recognisability value, as the object is important due to the quality of its constituent components, consisting of the main building, the attached carriage house and the back garden with garden wall and horse chestnut trees.
Nearby in the register
- Woonhuis, Raadhuisstraat 45Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Raadhuisstraat 26Woonhuisunder 1 mi
- Kerk, Markstraat 2Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerk, Hoofdstraat 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.