Rijksmonumentenregister · Netherlands
Gemeentehuis, Kleibergsestraat 26
Eethen, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bestuursgebouw en onderdl
- Function
- Gemeentehuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1938
- Address
- Kleibergsestraat 26, 4266 GC Eethen (Altena 30)
- Place
- Eethen
- Municipality
- Altena
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.73406, 5.05218
- Monument number
- 521009
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1930 map "Handelskaart van Nederland / naar de nieuwste officiëele gegevens bewerkt" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Aan de noordelijke zijde van de Kleibergsestraat gelegen voormalige GEMEENTEHUIS van Eethen, in 1938 ontworpen door architect S.J. van Embden (1904-) in zuivere Delftse Schoolstijl. De representatieve functie van het gebouw wordt benadrukt door de hoge, voorname bouwmassa, de aan de traditionele Hollandse huizenbouw ontleende elementen als het zadeldak tussen tuitgevels, de ingang met bordestrap en de kruiskozijnen, alsmede door diverse bijzondere decoratieve onderdelen, zoals de bordesbalustrade, de sluitsteen met gemeentewapen boven de hoofdingang en de windkap op de schoorsteen. Ir. Samuel Josua van Embden behoort tot de bekendere architecten van de Delftse School. Zijn ontwerp voor het gemeentehuis van Eethen genoot bekendheid omdat het in 1941 werd opgenomen in de tentoonstelling "Nederland bouwt in baksteen 1800-1940", gehouden in het Museum Boymans te Rotterdam (26 juli - 15 november 1941), catalogus blz.26, afb. 152.
Het gemeentehuis van Eethen functioneerde tot 1973. Thans wordt het particulier bewoond. Het pand is in vrij gave staat bewaard gebleven.
Omschrijving
Het voormalige gemeentehuis heeft een samengestelde plattegrond en bestaat uit twee rechthoekige bouwdelen. Links bevindt zich een drielaags rechthoekig bouwdeel met een zadeldak met de nokrichting evenwijdig aan de voorgevel. De onderverdieping is door het oplopende niveau aan de voorzijde slechts als souterrainverdieping herkenbaar. Op de rechter zijgevel sluit een smaller rechthoekig bouwdeel aan, dat twee bouwlagen telt en een zadeldak heeft, dat haaks op de zijgevel van de hoofdbouw aansluit. De onderverdieping van dit bouwdeel bevat een garage. De daken zijn gedekt met gesmoorde oud Hollandse pannen. Op het hoofddak een bakstenen schoorstenen met forse windkap, bekroond door een ijzeren rad en de beeltenis van Sint Martinus. De gevels zijn gemetseld in baksteen in Vlaams verband. De zijtopgevels hebben naar opzij uitkragende bakstenen schouders met natuurstenen dekplaten en worden bekroond door een bakstenen hals met dekplaat. Voorts bakstenen vlechtingen. De vensters hebben merendeels halfsteens segmentbogen, in de eerste bouwlaag bakstenen lekdorpels en in de tweede bouwlaag kunststenen lekdorpels. De voorgevel van de hoofdbouw sluit aan de bovenzijde af met een geprofileerde segmentbooglijst. De gevel is asymmetrisch van indeling en bevat in het linker gedeelte de hoofdingang met bakstenen bordestrap, waarop een smeedijzeren balustrade is geplaatst, waarin het jaartal 1939 is verwerkt. In de voorzijde van de bordestrap een getoogd keldervenster. De hoofdentree bestaat uit een getoogd kozijn met dubbele houten deur met ruitvormige panelen, gevat binnen geblokte bakstenen pilasters en een tweesteens segmentboog met forse gebeeldhouwde sluitsteen, waarop het gemeentewapen is afgebeeld (in twee kwartieren een rad, in de andere twee Sint Martinus). Aan weerszijden van de ingang een klein getoogd venster. Boven de ingang bevindt zich in de bovenste bouwlaag een sterk uitspringend getoogd kruiskozijn. Oorspronkelijk was onder dit venster een vlaggenstok bevestigd. Het rechter deel van de gevel bevat in de onderverdieping vier kleine getoogde keldervensters. In de bouwlaag hierboven bevinden zich twee getoogde vensters met zesruits valramen en in de bovenste bouwlaag twee vensters met kruiskozijnen, dubbele vierruits beneden- en bovenramen. In de voorgevel van de aanbouw bevinden zich drie hoog geplaatste rechthoekige vensters met vierruits ramen en ijzeren raambeschermers. In de plint een getoogd venster. De rechter zijgevel van de hoofdbouw is grotendeels blind uitgevoerd. In de rechter zijgevel van de aanbouw beneden een dubbele houten garagedeur onder een steens segmentboog. In de zolderverdieping een oculusvenster met 6-ruits raam. Op deze gevel sluiten twee muren aan, die de oprit naar de garage flankeren.
De linker zijgevel van de hoofdbouw heeft in de onderverdieping links een kozijn met deur. In de bouwlaag daarboven een viertal kleine getoogde vensters en in de bovenste bouwlaag twee grote vensters met 9-ruits ramen.
Het voormalige raadhuis is gesitueerd in een ruime tuin met diverse markante groenelementen, waaronder aan de straatzijde een meidoornhaag. Ten westen van het gebouw bevindt zich in de tuin een oorlogsmonument.
Waardering
Het object is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde vanwege de oorspronkelijke functie als gemeentehuis van Eethen, die het tot 1973 heeft gehad. Het herinnert hiermee aan een belangrijke periode in de geschiedenis van het dorp Eethen. Het pand heeft architectuurhistorische waarde als zeer goed en gaaf voorbeeld van een klein overheidsgebouw uit het tweede kwart van de 20ste eeuw, vormgegeven volgens de stijlprincipes van de Delftse School, die in het ontwerp op zeer overtuigende wijze tot uitdrukking komen. Voorts van belang als goed en reeds in het verleden gewaardeerd voorbeeld van het oeuvre van de bekende architect S.J. van Embden, die voor de verspreiding van de Delftse School-vormentaal in de regio van betekenis is geweest. Voorts kunsthistorische waarde vanwege de stijlzuiverheid in de toegepaste Delftse Schoolvormgeving en vanwege de verschillende decoratieve elementen (onder meer ijzeren ornamentiek). Het object met omringende groenelementen heeft ensemblewaarden wegens de situering, een karakteristiek onderdeel vormende van de bebouwing aan de Kleibergsestraat en de aansluiting van de Raadhuisstraat. Het gebouw is op monumentale en prominente wijze in de zichtas van laatstgenoemde straat geplaatst en heeft aldus een hoge situationele waarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former TOWN HALL of Eethen, located on the northern side of Kleibergsestraat, designed in 1938 by architect S.J. van Embden (1904-) in pure Delft School style. The representative function of the building is emphasised by the high, distinguished building mass, elements borrowed from traditional Dutch house building such as the gabled roof between spout gables, the entrance with front steps and cross windows, as well as by various special decorative components, such as the steps balustrade, the keystone with municipal coat of arms above the main entrance and the wind cap on the chimney. Ir. Samuel Josua van Embden is among the better-known architects of the Delft School. His design for the town hall of Eethen gained recognition because it was included in 1941 in the exhibition "Nederland bouwt in baksteen 1800-1940", held in the Museum Boymans in Rotterdam (26 July - 15 November 1941), catalogue page 26, fig. 152.
The town hall of Eethen functioned until 1973. It is now privately inhabited. The building has been preserved in fairly good condition.
Description
The former town hall has a composite ground plan and consists of two rectangular building sections. On the left is a three-storey rectangular building section with a gabled roof with the ridge direction parallel to the front facade. The basement storey is recognisable only as a basement storey due to the rising ground level at the front. On the right side gable a narrower rectangular building section adjoins, which has two storeys and a gabled roof set perpendicular to the side gable of the main building. The basement storey of this building section contains a garage. The roofs are covered with smoked old Dutch tiles. On the main roof brick chimneys with a substantial wind cap, crowned by an iron wheel and the effigy of Saint Martin. The gables are built in brick in Flemish bond. The side gables have brick shoulders projecting outward with natural stone coping plates and are crowned by a brick neck with coping plate. Furthermore brick lattice work. The windows mostly have halfstone segmental arches, lekdorpels in brick in the first storey and in natural stone in the second storey. The front facade of the main building terminates at the top with a moulded segmental arch cornice. The facade has an asymmetrical layout and contains in the left section the main entrance with brick front steps, on which a wrought-iron balustrade is placed, in which the year 1939 is incorporated. In front of the steps an arched basement window. The main entrance consists of an arched frame with double wooden door with diamond-shaped panels, set within blocked brick pilasters and a two-stone segmental arch with a substantial carved keystone, on which the municipal coat of arms is depicted (in two quarters a wheel, in the other two Saint Martin). On either side of the entrance a small arched window. Above the entrance is in the top storey a strongly projecting arched cross window. Originally a flagpole was attached below this window. The right section of the facade contains in the basement storey four small arched basement windows. In the storey above are two arched windows with six-pane sash windows and in the top storey two windows with cross windows, double four-pane lower and upper frames. In the front facade of the extension are three high-placed rectangular windows with four-pane frames and iron window guards. In the plinth a arched window. The right side gable of the main building is largely blank. In the right side gable of the extension below a double wooden garage door under a stone segmental arch. In the loft storey an oculus window with 6-pane frame. Two walls adjoin this gable, flanking the ramp to the garage.
The left side gable of the main building has in the basement storey on the left a frame with door. In the storey above a set of four small arched windows and in the top storey two large windows with 9-pane frames.
The former town hall is situated in a spacious garden with various distinctive green elements, including on the street side a hawthorn hedge. To the west of the building is a war monument in the garden.
Valuation
The object is of general interest. It has cultural-historical value due to its original function as town hall of Eethen, which it held until 1973. It thus recalls an important period in the history of the village of Eethen. The building has architectural-historical value as a very good and well-preserved example of a small government building from the second quarter of the 20th century, designed according to the style principles of the Delft School, which are expressed in the design in a very convincing manner. Furthermore important as a good and previously valued example of the oeuvre of the well-known architect S.J. van Embden, who was significant in the dissemination of the Delft School formal language in the region. Furthermore art-historical value due to the stylistic purity in the applied Delft School formal design and due to the various decorative elements (including iron ornament work). The object with surrounding green elements has ensemble value due to its setting, forming a characteristic part of the development on Kleibergsestraat and the connection of Raadhuisstraat. The building is placed in a monumental and prominent manner in the sight line of the latter street and thus has a high situational value.
Nearby in the register
- Boerderij(M1), Raadhuisstraat 21Boerderijunder 1 mi
- Kerk, C.Branderhorststraat 5Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Boerderij, Broeksestraat 77Boerderij1 mi
- Boerderij, Broeksestraat 75Boerderij1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.