Rijksmonumentenregister · Netherlands
Sluiswachterswoning(K), Munnekemoer Oost 4
Ter Apel, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Dienstwoning
- Function
- Sluiswachterswoning(K)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1860 - 1870
- Address
- Munnekemoer Oost 4, 9561 NN Ter Apel (Westerwolde 20)
- Place
- Ter Apel
- Municipality
- Westerwolde
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.85035, 7.08237
- Monument number
- 520956
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1825 map "V.1:1-5: V:1. Niederlande: Prov: 16. Groningen. 17. Drenthe" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige SLUISWACHTERSWONING bij schutsluis (8e Verlaat) in het Ter Apelkanaal. De sluis is dusdanig op onderdelen vernieuwd dat hij buiten de bescherming van rijkswege valt. Evenals de ophaalbrug over de sluis, die geheel vernieuwd is. De sluiswachterswoning is vermoedelijk gebouwd omstreeks 1860-1870 in opdracht van de Stad Groningen in een Eclectische bouwtrant. Sinds de sluis automatisch wordt bediend, is de woning in particulier bezit en gebruik. Aan de woning is in de loop der jaren weinig veranderd, met uitzondering van het interieur en de achtergevel, waarin eind jaren tachtig van de twintigste eeuw onder meer een schuurdeur is dichtgemetseld en waaruit de hoge deeldeuren zijn verwijderd. De sluiswachterswoning is markant gelegen aan het Ter Apelkanaal tegenover de sluis. Ten noordwesten van de woning vertakt het Ter Apelkanaal zich in het Rütenbrockkanaal, waarin de op onderdelen vernieuwde Duitse sluis ligt.
Omschrijving
Voormalige SLUISWACHTERSWONING met aan beide zijden twee krimpen, bestaande uit een woongedeelte met schuur. Het pand is opgetrokken in een bruine bezande baksteen met gesneden voeg op een trasraam van bruine klinkers. Het zadeldak, gedekt met een (vernieuwde) dakpan, heeft decoratieve windveren, twee gemetselde schoorstenen, en een (vernieuwde) mastgoot met decoratieve gootlijst. Een gepleisterde cordonlijst markeert bij het woongedeelte de scheiding tussen begane grond en verdieping.
Het WOONGEDEELTE heeft aan de voorzijde (west) twee staande zesruits keperboogvensters met onderin extra roedenverdeling, onder een gepleisterde keperboog, en een blind keperboogvenster met gepleisterde keperboog. In de topgevel twee tweeruits zaadvensters onder een gepleisterde keperboog; een gepleisterde wapen van de Stad Groningen; een decoratief ijzeren drielichtvenster, waarvan de zijlichten keperboogvormig zijn met kruisroeden, en waarvan het getoogd vierruits middenvenster zich boven een gemetseld gedeelte tussen rollagen van gele baksteen bevindt. Het drielichtvenster is samengevat onder een decoratief gepleisterde boog.
In de noordgevel van het woongedeelte een zesruits keperboogvenster met onderin extra roedenverdeling, onder een gepleisterde keperboog; een blind keperboogvenster met gepleisterde keperboog; een tweeruits zaadvenster met gepleisterde keperboog.
In de zuidgevel van het woongedeelte een zesruits keperboogvenster met onderin extra roedenverdeling, onder een gepleisterde keperboog; een tweeruits zaadvenster met gepleisterde keperboog.
Aan de westzijde van de eerste krimp van de noordgevel de hoofdentree, bestaande uit een decoratieve paneeldeur onder een keperboogvormig bovenlicht met getoogde strek; een zesruits keperboogvenster onder een getoogde strek. Aan de noordzijde van de eerste krimp gemetselde lisenen, een H-venster (niet origineel, was een deur), en een getoogd ijzeren tweeruits schuurvenster met segmentboog van gele baksteen.
Aan de westzijde van de eerste krimp van de zuidgevel twee zesruits keperboogvensters onder een getoogde strek. Aan de zuidzijde van de krimp gemetselde lisenen en een H-venster (oorspronkelijk een deur).
Het SCHUURGEDEELTE heeft in de tweede krimp van de noordgevel aan de westzijde een blind keperboogvenster. Aan de noordzijde gemetselde lisenen met vijf getoogde ijzeren vierruits schuurvensters met segmentboog en onderdorpel van gele baksteen, en een klein houten w.c. venster.
In de tweede krimp van de zuidgevel aan de westzijde een zesruits keperboogvenster. Aan de zuidzijde gemetselde lisenen, twee zesruits keperboogvensters, een blind keperboogvenster, een dubbel zesruitsvenster met rollaag, een paneeldeur (niet origineel, was schuurvenster), een klein houten w.c. venster en een getoogd ijzeren vierruits schuurvenster met segmentboog en onderdorpel van gele baksteen.
De achtergevel (oost) heeft gemetselde lisenen en strakke (vernieuwde) windveren. In de gevel vier getoogde ijzeren vierruits schuurvensters met segmentboog en onderdorpel van gele baksteen, een opgeklampte schuurdeur, dubbele schuurdeuren binnen een betonnen omlijsting (niet origineel, was schuurvenster), een liggend venster (niet origineel, waren hoge schuurdeuren) en een ijzeren roosvenster met omlijsting van gele baksteen.
Het INTERIEUR valt buiten de bescherming van rijkswege omdat het geheel gewijzigd is.
Waardering
Voormalige sluiswachterswoning van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een sluiswachterswoning uit 1860-1870
- vanwege de opvallende eclectische decoraties
- vanwege de redelijke mate van gaafheid van het exterieur
- vanwege de historische relatie met de Stad Groningen
- vanwege de markante ligging bij het 8e Verlaat, vlakbij de (vernieuwde) Duitse sluis
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former SLUICE KEEPER'S HOUSE at lock (8th Verlaat) in the Ter Apelkanaal. The lock has been so substantially renewed in parts that it falls outside national monument protection. As does the drawbridge over the lock, which has been entirely renewed. The sluice keeper's house was probably built around 1860-1870 on commission of the City of Groningen in an Eclectic style. Since the lock has been operated automatically, the house has been in private ownership and use. Little has changed to the house over the years, with the exception of the interior and the rear facade, in which at the end of the 1980s a barn door was bricked up and the high double doors were removed. The sluice keeper's house is prominently situated on the Ter Apelkanaal opposite the lock. To the northwest of the house the Ter Apelkanaal branches into the Rütenbrockkanaal, which contains the partly renewed German lock.
Description
Former SLUICE KEEPER'S HOUSE with two half-hip extensions on either side, consisting of a residential section with barn. The building is constructed in brown sanded brick with cut mortar joints on a foundation course of brown clinker bricks. The gabled roof, covered with (renewed) roof tiles, has decorative windvanes, two brick chimneys, and a (renewed) half-round gutter with decorative gutter moulding. A plastered cornice moulding marks the division between ground floor and first floor in the residential section.
The RESIDENTIAL SECTION has on the front facade (west) two tall six-pane segmental arch windows with extra glazing bars at the bottom, under a plastered segmental arch, and a blind segmental arch window with plastered segmental arch. In the gable two two-pane sash windows under a plastered segmental arch; a plastered coat of arms of the City of Groningen; a decorative iron three-light window, of which the side lights are segmental arch-shaped with cross-glazing bars, and of which the arched four-pane central window is situated above a brick section between courses of yellow brick. The three-light window is framed under a decoratively plastered arch.
In the north gable of the residential section a six-pane segmental arch window with extra glazing bars at the bottom, under a plastered segmental arch; a blind segmental arch window with plastered segmental arch; a two-pane sash window with plastered segmental arch.
In the south gable of the residential section a six-pane segmental arch window with extra glazing bars at the bottom, under a plastered segmental arch; a two-pane sash window with plastered segmental arch.
On the west side of the first extension of the north gable the main entrance, consisting of a decorative panelled door under a segmental arch-shaped fanlight with arched head; a six-pane segmental arch window under an arched head. On the north side of the first extension moulded pilasters, an H-window (not original, was a door), and an arched iron two-pane barn window with segmental arch of yellow brick.
On the west side of the first extension of the south gable two six-pane segmental arch windows under an arched head. On the south side of the extension moulded pilasters and an H-window (originally a door).
The BARN SECTION has in the second extension of the north gable on the west side a blind segmental arch window. On the north side moulded pilasters with five arched iron four-pane barn windows with segmental arch and yellow brick sill, and a small wooden w.c. window.
In the second extension of the south gable on the west side a six-pane segmental arch window. On the south side moulded pilasters, two six-pane segmental arch windows, a blind segmental arch window, a double six-pane window with course, a panelled door (not original, was barn window), a small wooden w.c. window and an arched iron four-pane barn window with segmental arch and yellow brick sill.
The rear facade (east) has moulded pilasters and taut (renewed) windvanes. In the facade four arched iron four-pane barn windows with segmental arch and yellow brick sill, a clamped barn door, double barn doors within a concrete frame (not original, was barn window), a horizontal window (not original, were tall barn doors) and an iron grille window with yellow brick surround.
The INTERIOR falls outside national monument protection because it has been entirely altered.
Valuation
Former sluice keeper's house of general importance for reasons of cultural and architectural historical value
- as an example of a sluice keeper's house from 1860-1870
- for its striking eclectic decorations
- for the reasonable degree of integrity of its exterior
- for its historical relationship with the City of Groningen
- for its prominent location at the 8th Verlaat, near the (renewed) German lock
Nearby in the register
- Voorwerk, LeidijkVoorwerkunder 1 mi
- Woonhuis, Schotslaan 7Woonhuis2 mi
- Woonhuis, Schotslaan 5Woonhuis2 mi
- Woonhuis, Boslaan 4Woonhuis2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.