Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Hoofdweg 136
Bellingwolde, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1872
- Address
- Hoofdweg 136, 9695 AP Bellingwolde (Westerwolde 20)
- Place
- Bellingwolde
- Municipality
- Westerwolde
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.11032, 7.16078
- Monument number
- 520935
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Oldambtster DWARSHUISBOERDERIJ, met jongere aangebouwde BIJSCHUUR, gebouwd in 1872 in opdracht van J. Oterdoom in een Eclectische stijl. Omstreeks 1900 werd aan de noordzijde van de schuur een bijschuur en aan de zuidzijde van het voorhuis een serre aangebouwd.
De boerderij is teruggerooid gelegen op een langwerpig, deels omgracht en omhaagd, licht glooiend terrein aan het lint van Bellingwolde, dat zal worden voorgedragen als beschermd gezicht. In de tuin aan de voorzijde zijn restanten aanwezig van een landschappelijke aanleg; kenmerkend is het bergje aan de linkerzijde, waarachter een rij esdoorns. Een meidoornhaag scheidt het perceel aan de voorzijde van de openbare weg. Aan weerszijden van de boerderij staan monumentale esdoorns.
Omschrijving
Oldambtster DWARSHUISBOERDERIJ bestaande uit een VOORHUIS, HOOFDSCHUUR en aangebouwde BIJSCHUUR.
Het anderhalf verdiepingen hoge, geheel onderkelderde, symmetrische VOORHUIS op nagenoeg rechthoekige plattegrond is opgetrokken in bruine baksteen en wordt gedekt door een schilddak waarop niet-originele verbeterde Hollandse pannen; twee gemetselde nokschoorstenen; houten kroonlijst. De gevels worden geleed door gemetselde hoekpilasters, getoogde achtruits vensters met geschilderd glas-in-lood in de bovenlichten, getoogde tweeruits keldervensters en getoogde tweeruits zaadvensters, alle onder een segmentboog.
De entree bevindt zich in het middenrisaliet van de voorgevel (westzijde) en bestaat uit twee houten paneeldeuren waarin gietijzeren roosters met bovenlicht met afgeronde hoeken waarin een gietijzeren levensboom; gepleisterde omlijsting van pilasters met Ionisch kapiteel en kroonlijst; op de linker basis `I.H.O. 18' en op de rechter basis `H.M. 72'; drie treden hoge aangesmeerde stoep. Boven de entree twee staande halfronde vensters met een getoogde gepleisterde omlijsting. Aan weerszijden van het middenrisaliet twee achtruits vensters waaronder twee keldervensters en waarboven twee zaadvensters.
In de noordgevel drie achtruits vensters waaronder drie keldervensters en waarboven drie zaadvensters.
De schuur is tegen de achterzijde (oostgevel) aangebouwd.
Links in de zuidgevel een achtruits venster waaronder een keldervenster en waarboven drie zaadvensters. Rechts is een jongere houten serre aangebouwd (omstreeks 1900) onder plat dak, en opgetrokken op een trasraam van bruinpaarse gesinterde baksteen, afgezet met een bruine geglazuurde steen; overkragende houten goot op klossen; aan de voorzijde drie H-vensters met gekleurd glas-in-lood in de bovenlichten, waaronder drie keldervensters; aan de linkerzijde twee H-vensters met gekleurd glas-in-lood in de bovenlichten; aan de rechterzijde een niet-originele deur met bovenlicht waarin gekleurd glas-in-lood.
In het INTERIEUR zijn ondermeer van belang: in de centraal gelegen hal de houten paneeldeuren met geprofileerde omlijsting en stucdecoraties en de dubbele houten tochtdeuren waarin gekleurd glas en decoratieve roedenverdeling met houten omlijsting en halfrond bovenlicht waarin gekleurd glas en decoratieve roedenverdeling, in de voorkamer aan de westzijde de bruinmarmeren schouw, de in- en uitzwenkende houten vensterbanken en het stucplafond, in de voorkamer aan de zuidzijde het plafond op linnen met decoraties van papier-maché en de houten schuifdeur naar de serre, in de kelder de plavuizenvloer.
De HOOFDSCHUUR is opgetrokken in bruine baksteen en wordt gedekt door een zadeldak met wolfeind waarop oranje Hollandse pannen; gemetselde nokschoorsteen; bakstenen fries (tandlijst); niet-originele goten; strakke houten windveren; zuidgevel deels houten kroonlijst.
Links in de voorgevel (westzijde) een staand getoogd zesruits venster.
In de noordgevel dubbele opgeklampte houten schuurdeuren. Aan de rechterzijde van de krimp een liggend tweeruits venster onder strek. De jongere bijschuur (omstreeks 1900) is aan de voorzijde van de krimp aangebouwd.
In de achtergevel (oostzijde) dubbele opgeklampte houten schuurdeuren met bovenlicht met decoratieve roedenverdeling onder een houten latei, een dichtgezette deur, niet-originele schuurdeuren, zes getoogde zesruits vensters en een dichtgezet venster, alle onder rollaag.
In de zuidgevel een niet-originele brievenbus, vier getoogde staande zesruits vensters onder segmentboog, een houten paneeldeur met getoogd tweeruits bovenlicht onder segmentboog waarvoor een niet-originele stoep en een rond rooster onder rollaag. Aan de linkerzijde van de krimp een getoogd staand venster. Aan de voorzijde van de krimp een opgeklampte houten deur waarin glas onder rollaag en twaalf getoogde tweeruits stalvensters onder rollaag.
De aangebouwde jongere BIJSCHUUR is opgetrokken in roodbruine baksteen op een trasraam van lichtgesinterde roodbruine baksteen en wordt gedekt door wolfdak waarop oranje Hollandse pannen; voorzijde niet-origineel aangesmeerd fries; bakstenen fries (tandlijst); muurankers; strakke houten windveren; niet-originele goten.
In de voorgevel (westzijde) twee staande dichtgezette getoogde vensters onder rollaag, dubbele opgeklampte houten schuurdeuren onder een ijzeren latei (I-profiel) en een liggend tweeruits venster onder rollaag.
In de achtergevel (oostgevel) dubbele opgeklampte houten schuurdeuren onder een houten latei, vier getoogde vensters waarin niet-origineel glas en twee getoogde zesruits vensters, alle onder rollaag.
Waardering
Oldambtster dwarshuisboerderij met aangebouwde bijschuur van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde:
- als voorbeeld van een Oldambtster dwarshuisboerderij uit 1872 met jongere aangebouwde bijschuur in de provincie Groningen
- vanwege de traditionele vormgeving en detaillering
- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van zowel exterieur als delen van het interieur
- vanwege de beeldbepalende, teruggerooide ligging aan het lint van Bellingwolde, dat zal worden voorgedragen als beschermd gezicht
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Oldambtster TRANSVERSE-HOUSE FARM, with a younger attached OUTBUILDING, built in 1872 on behalf of J. Oterdoom in an Eclectic style. Around 1900 an outbuilding was attached to the north side of the barn and a conservatory to the south side of the front house.
The farm is set back on an elongated, partly moated and hedged, gently sloping plot on the edge of Bellingwolde, which will be proposed as a protected streetscape. In the front garden there are remains of a landscape layout; characteristic is the small mound on the left side, behind which a row of maples. A hawthorn hedge separates the plot at the front from the public road. On either side of the farm stand monumental maples.
Description
Oldambtster TRANSVERSE-HOUSE FARM consisting of a FRONT HOUSE, MAIN BARN and attached OUTBUILDING.
The one-and-a-half storey, wholly cellared, symmetrical FRONT HOUSE on an approximately rectangular plan is built of brown brick and is covered by a hipped roof with non-original improved Dutch tiles; two mortared ridge chimneys; wooden cornice. The façades are articulated by mortared corner pilasters, arched multi-pane windows with painted stained glass in the fanlights, arched two-pane cellar windows and arched two-pane seed windows, all under a segmental arch.
The entrance is located in the central risalit of the front façade (west side) and consists of two wooden panelled doors with cast-iron grilles and fanlight with rounded corners containing a cast-iron tree of life; plastered surround of pilasters with Ionic capital and cornice; on the left base 'I.H.O. 18' and on the right base 'H.M. 72'; three-step high rendered stoep. Above the entrance two standing semicircular windows with an arched plastered surround. On either side of the central risalit two multi-pane windows below which two cellar windows and above which two seed windows.
In the north façade three multi-pane windows below which three cellar windows and above which three seed windows.
The barn is attached to the rear (east façade).
On the left in the south façade a multi-pane window below which a cellar window and above which three seed windows. On the right a younger wooden conservatory is attached (around 1900) under a flat roof, and built on a trasraam of brown-purple sintered brick, trimmed with a brown glazed brick; overhanging wooden gutter on corbels; on the front three H-windows with coloured stained glass in the fanlights, below which three cellar windows; on the left side two H-windows with coloured stained glass in the fanlights; on the right side a non-original door with fanlight with coloured stained glass.
In the INTERIOR are notably: in the centrally located hall the wooden panelled doors with moulded surround and stucco decorations and the double wooden draught doors with coloured glass and decorative glazing bars with wooden surround and semicircular fanlight with coloured glass and decorative glazing bars, in the front room on the west side the brown marble fireplace, the swivelling wooden windowsills and the stucco ceiling, in the front room on the south side the ceiling on linen with paper-mâché decorations and the wooden sash door to the conservatory, in the cellar the tile floor.
The MAIN BARN is built of brown brick and is covered by a gabled roof with half-hipped end with orange Dutch tiles; mortared ridge chimney; brick frieze (dentil course); non-original gutters; taut wooden windbraces; south façade partly wooden cornice.
On the left in the front façade (west side) a standing arched six-pane window.
In the north façade double clamped wooden barn doors. To the right of the crimp a recumbent two-pane window under stretcher bond. The younger outbuilding (around 1900) is attached to the front of the crimp.
In the rear façade (east side) double clamped wooden barn doors with fanlight with decorative glazing bars under a wooden lintel, a blocked door, non-original barn doors, six arched six-pane windows and a blocked window, all under roll moulding.
In the south façade a non-original letterbox, four arched standing six-pane windows under segmental arch, a wooden panelled door with arched two-pane fanlight under segmental arch with a non-original stoep in front and a round grille under roll moulding. To the left of the crimp an arched standing window. To the front of the crimp a clamped wooden door with glass under roll moulding and twelve arched two-pane stall windows under roll moulding.
The attached younger OUTBUILDING is built of reddish-brown brick on a trasraam of light-sintered reddish-brown brick and is covered by a half-hipped roof with orange Dutch tiles; front side non-original rendered frieze; brick frieze (dentil course); wall anchors (ornamental); taut wooden windbraces; non-original gutters.
In the front façade (west side) two standing blocked arched windows under roll moulding, double clamped wooden barn doors under an iron lintel (I-profile) and a recumbent two-pane window under roll moulding.
In the rear façade (east façade) double clamped wooden barn doors under a wooden lintel, four arched windows with non-original glass and two arched six-pane windows, all under roll moulding.
Valuation
Oldambtster transverse-house farm with attached outbuilding of general importance for reasons of architectural and cultural historical value:
- as an example of an Oldambtster transverse-house farm from 1872 with a younger attached outbuilding in the province of Groningen
- for its traditional design and detailing
- for the relatively high degree of integrity of both exterior and parts of the interior
- for its visually defining, set-back location on the edge of Bellingwolde, which will be proposed as a protected streetscape
Nearby in the register
- Boerderij(M1), Hoofdweg 148Boerderijunder 1 mi
- Bestuursgebouw en onderdl, Hoofdweg 162Bestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
- Woonhuis, Hoofdweg 164Woonhuisunder 1 mi
- Boerderij(M1), Hoofdweg 119Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.