Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Hoofdweg 3
Bellingwolde, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1914
- Address
- Hoofdweg 3, 9695 AA Bellingwolde (Westerwolde 20)
- Place
- Bellingwolde
- Municipality
- Westerwolde
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.09876, 7.14195
- Monument number
- 520930
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Composite: 203. Bunde. (Germany)" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
RENTENIERSWONING met aangebouwd ACHTERHUIS gebouwd in 1914 naar een ontwerp van architect C. Brill uit Winschoten in Overgangsarchitectuur met Chaletstijl-elementen. De opdrachtgever was de heer S. Letema te Bellingwolde. De woning heeft in de loop der jaren een aantal kleine wijzigingen ondergaan, waarbij in het aangebouwde achterhuis een venster vervangen is door een deur, en een deur door een venster.
Het pand heeft een diepe achtertuin waarin een schuurtje, dat wegens verbouw buiten de bescherming van rijkswege valt. De ondiepe voortuin wordt van de openbare weg gescheiden door een sober ijzeren HEK bestaande uit regels met korte en lange stijlen met punt. De woning ligt aan de als beschermd gezicht voorgedragen Hoofdweg van Bellingwolde.
Omschrijving
Deels één en deels twee bouwlagen hoge RENTENIERSWONING opgetrokken in een rode baksteen op een trasraam van gesinterde klinkers afgedekt met een schuin gemetselde geglazuurde profielsteen. Het samengestelde dak, gedekt met een zwart geglazuurde platte Friese pan, heeft een gemetselde schoorsteen op de nok en een goot op klossen. Het fries en de beide topgevels zijn in vakwerkmotief, bestaande uit gepleisterde vakken binnen lijsten van baksteen. De gevels worden verlevendigd door gevelbanden van portlandcement ter hoogte van de bovendorpels van de vensters. De vensters zijn overwegend staand met bovenlichten van geel bewerkt glas met roedenverdeling, onder een latei met tandlijst van portlandcement. De vensters hebben onderdorpels van geglazuurde profielsteen en accenten van portlandcement ter hoogte van de middendorpels.
Het twee bouwlagen hoge gedeelte heeft aan de voorzijde (zuidoost) een erkerachtige uitbouw onder een met leien bekleed lessenaarsdakje met goot op klossen en houten beschot met sjabloonschilderingen. In de uitbouw twee H-vensters met zesruits bovenlicht van geel bewerkt glas en twee met vierruits bovenlicht van geel bewerkt glas, alle onder een latei met tandlijst. Op de verdieping een vensterpartij bestaande uit een H-venster met achtruits bovenlicht tussen twee smalle, kortere vensters met vierruits bovenlicht, samengevat onder lateien met gesinterde rollaag boven de twee kortere vensters; in de bovenlichten geel bewerkt glas. In de topgevel met strakke windveren twee staande zesruits vensters met geel bewerkt glas.
In de zijgevel (zuidwest) zowel op de begane grond als op de verdieping een vensterpartij, bestaande uit een H-venster met achtruits bovenlicht tussen twee smalle, kortere vensters met vierruits bovenlicht, samengevat onder lateien met gesinterde rollaag; in de bovenlichten geel bewerkt glas. In het risalerende deel met topgevel twee H-vensters met achtruits bovenlicht van geel bewerkt glas, onder een latei met gesinterde rollaag; twee keldervensters met diefijzer onder een rollaag. Erboven een vensterpartij bestaande uit een H-venster met achtruits bovenlicht tussen twee smalle, kortere vensters met vierruits bovenlicht, samengevat onder natuurstenen lateien met boven de twee kortere een gesinterde rollaag. In de topgevel twee vensters met roedenverdeling.
In de achtergevel (noordwest) op de verdieping openslaande deuren met twee getoogde deurlichten en twee kleine vierruits deurlichten met bewerkt glas, onder een latei, en twee kleine staande vensters onder een strek. In de noordoostgevel, op de verdieping, openslaande deuren met twee getoogde deurlichten en twee kleine vierruits deurlichten met bewerkt glas, onder een latei met rollaag. De deuren verlenen toegang tot het platte dak van de serre.
Aan de noordoostgevel een één bouwlaag hoog gedeelte onder een afgeknot dak. Aan de zuidoostzijde van dit deel een serre met gemetselde onderbouw op een trasraam van gesinterde klinkers, afgedekt met schuin gemetselde geglazuurde profielsteen. De serre heeft zes ramen met zesruits bovenlichten van geel bewerkt glas binnen houten kozijnen, en een houten beschot met rand van sjabloonschilderingen. Op de serre een plat dak afgezet met een sober houten hek. Aan de noordoostzijde van het één bouwlaag hoge deel, twee H-vensters met achtruits bovenlicht en latei met rollaag, en de hoofdentree. De hoofdentree bestaat uit een decoratief gelakte paneeldeur met drielicht deurlicht van geslepen glas en een kijkgat van geslepen glas onder een strek met aanzetstenen van portlandcement; een houten luifel met moerbalken met dierenkop, hangend aan twee gedraaide ijzeren trekstangen; boven de luifel twee vierruits bovenlichten met latei en gesinterde rollaag. Voor de entree een gemetselde stoep met hardstenen treden (drie) en een ijzeren hekje met geometrische motieven tussen de regels en stijlen. In de noordwestgevel een dubbel tweeruits venster onder een strek.
Aan de achtergevel (noordwest) een aangebouwd ACHTERHUIS met plat dak, opgetrokken in rode baksteen op een gesinterd trasraam. In de noordoostgevel een venster (oorspronkelijk een paneeldeur) met een achtruits bovenlicht en strek. In de noordwestgevel een deur (oorspronkelijk een H-venster) met zesruits bovenlicht en strek, en drie kleine staande vensters onder een strek. In de zuidwestgevel een venster met zesruits bovenlicht en strek, en een keldervenster met diefijzer en rollaag. In alle bovenlichten geel bewerkt glas.
In het INTERIEUR zijn onder meer van belang: in het voorportaal het plafond met lijst van papier-maché; de dubbele tochtdeuren binnen een architraaf met kroonlijst en sjabloonschilderingen. In de hal de houten bordestrap met buitenleuning bestaande uit sobere stijlen en regels, een handlijst en decoratief bewerkte houten trappalen; de houten paneeldeuren met deurlichten met roedenverdeling en geel bewerkt glas, binnen architraven met kroonlijst en sjabloonschilderingen; het plafond met lijst en rozet van papier-maché. In de kamer het linnen plafond met rozet met zonnebloemen en decoratief lijstwerk van papier-maché; de houten vensterbanken en raamomlijstingen. In de serre het plafond met rozetten van papier-maché. In de keuken het plafond van kraalschroten. In de kelder de tegelvloer en de houten kast.
Waardering
Rentenierswoning met aangebouwd achterhuis en hek van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een rentenierswoning uit 1914
- vanwege de opvallende detaillering
- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van het exterieur en grote delen van het interieur
- vanwege de markante ligging aan de als beschermd gezicht voorgedragen Hoofdweg door Bellingwolde
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
RENTIER'S RESIDENCE with adjoining REAR HOUSE built in 1914 to a design by architect C. Brill from Winschoten in Transitional architecture with Chalet-style elements. The client was Mr S. Letema of Bellingwolde. Over the years the residence has undergone a number of minor alterations, including replacement of a window with a door and a door with a window in the adjoining rear house.
The property has a deep back garden in which a shed, which falls outside national monument protection due to alteration. The shallow front garden is separated from the public road by a simple iron FENCE consisting of rails with short and long pointed uprights. The residence is situated on the Hoofdweg of Bellingwolde, which has been nominated as a protected townscape.
Description
Partly one and partly two storeys high RENTIER'S RESIDENCE built in red brick on a travertine base of sintered clinkers finished with sloping pitched glazed moulded brick. The composite roof, covered with black glazed flat Frisian pan tiles, has a mortared chimney on the ridge and a gutter on corbels. The frieze and both gable ends are in half-timbered motif, consisting of plastered bays within brick frames. The facades are enlivened by cornice bands of Portland cement at the height of the upper sills of the windows. The windows are predominantly upright with fanlights of yellow worked glass with glazing bars, under a lintel with dentil moulding of Portland cement. The windows have sills of glazed moulded stone and accents of Portland cement at the height of the centre sills.
The two-storey section has on the front elevation (southeast) an oriel-like projection under a lean-to roof clad with slates with gutter on corbels and wooden boarding with stencilled decoration. In the projection two H-windows with six-pane fanlights of yellow worked glass and two with four-pane fanlights of yellow worked glass, all under a lintel with dentil moulding. On the upper floor a window arrangement consisting of an H-window with eight-pane fanlight between two narrow, shorter windows with four-pane fanlights, grouped under lintels with sintered roll moulding above the two shorter windows; in the fanlights yellow worked glass. In the gable end with taut vergeboards two upright six-pane windows with yellow worked glass.
In the side facade (southwest) both on the ground floor and on the upper floor a window arrangement, consisting of an H-window with eight-pane fanlight between two narrow, shorter windows with four-pane fanlights, grouped under lintels with sintered roll moulding; in the fanlights yellow worked glass. In the projecting part with gable end two H-windows with eight-pane fanlights of yellow worked glass, under a lintel with sintered roll moulding; two cellar windows with theft bars under a roll moulding. Above these a window arrangement consisting of an H-window with eight-pane fanlight between two narrow, shorter windows with four-pane fanlights, grouped under natural stone lintels with above the two shorter ones a sintered roll moulding. In the gable end two windows with glazing bars.
In the rear facade (northwest) on the upper floor glazed doors with two arched door lights and two small four-pane door lights with worked glass, under a lintel, and two small upright windows under a bar. In the northeast facade, on the upper floor, glazed doors with two arched door lights and two small four-pane door lights with worked glass, under a lintel with roll moulding. The doors provide access to the flat roof of the conservatory.
On the northeast facade a one-storey section under a hipped roof. On the southeast side of this section a conservatory with mortared base wall on a travertine base of sintered clinkers, finished with sloping pitched glazed moulded brick. The conservatory has six windows with six-pane fanlights of yellow worked glass within wooden frames, and wooden boarding with a border of stencilled decoration. On the conservatory a flat roof bordered with a simple wooden fence. On the northeast side of the one-storey section, two H-windows with eight-pane fanlight and lintel with roll moulding, and the main entrance. The main entrance consists of a decoratively painted panel door with three-pane door light of cut glass and a sight glass of cut glass under a bar with Portland cement corner stones; a wooden canopy with curved beams with animal head, hanging from two turned iron tension rods; above the canopy two four-pane fanlights with lintel and sintered roll moulding. In front of the entrance a mortared step with sandstone treads (three) and an iron gate with geometric motifs between the rails and uprights. In the northwest facade a double two-pane window under a bar.
On the rear facade (northwest) an adjoining REAR HOUSE with flat roof, built in red brick on a sintered travertine base. In the northeast facade a window (originally a panel door) with an eight-pane fanlight and bar. In the northwest facade a door (originally an H-window) with six-pane fanlight and bar, and three small upright windows under a bar. In the southwest facade a window with six-pane fanlight and bar, and a cellar window with theft bars and roll moulding. In all fanlights yellow worked glass.
In the INTERIOR the following are of note: in the entrance hall the ceiling with moulding of papier-mâché; the double draught doors within an architrave with cornice and stencilled decoration. In the hallway the wooden staircase with external rail consisting of simple uprights and rails, a handrail and decoratively worked wooden balusters; the wooden panel doors with door lights with glazing bars and yellow worked glass, within architraves with cornice and stencilled decoration; the ceiling with moulding and rosette of papier-mâché. In the room the canvas ceiling with rosette of sunflowers and decorative moulding of papier-mâché; the wooden window sills and window frames. In the conservatory the ceiling with rosettes of papier-mâché. In the kitchen the beaded boarding ceiling. In the cellar the tile floor and wooden cupboard.
Valuation
Rentier's residence with adjoining rear house and fence of general importance on account of cultural and architectural historical value
- as an example of a rentier's residence from 1914
- on account of the striking detailing
- on account of the relatively high degree of integrity of the exterior and large parts of the interior
- on account of the distinctive location on the Hoofdweg through Bellingwolde, which has been nominated as a protected townscape
Nearby in the register
- Boerderij, Dorpsstraat 6Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Hoofdweg 37Boerderijunder 1 mi
- Kazerne, Hoofdweg 45Militair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Bijgebouwen, Hoofdweg bij 49Bijgebouwenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.