Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Hoofdweg 263
Bellingwolde, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1895
- Address
- Hoofdweg 263, 9695 AH Bellingwolde (Westerwolde 20)
- Place
- Bellingwolde
- Municipality
- Westerwolde
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.12445, 7.16914
- Monument number
- 520925
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1870 map "Kaart van Westerwolde : zijnde het 6e schooldistrict in de Provincie Groningen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
WOONHUIS van voormalige villaboerderij waarvan het schuurgedeelte in 1965 is afgebroken. Het voorhuis is gebouwd in 1895 in opdracht van J.E. Botjes in een Eclectische stijl. Ontwerp en uitvoering waren in handen van de gebroeders Snater uit Bellingwolde. Toen de schuur was afgebroken, werd aan de achterzijde een platte aanbouw gebouwd. Ondanks deze ingrijpende wijziging heeft het voorhuis aan kracht nauwelijks ingeboet en heeft het voldoende kwaliteit om op zichzelf te staan.
Het pand is opvallend gelegen aan de als beschermd gezicht voorgedragen Hoofdweg door Bellingwolde. Rechts van de woning leidt een oprijlaan met beuken naar het achtererf. In de ruime voortuin met gracht staat een aantal monumentale bomen, waaronder beuken en esdoorns.
Omschrijving
VOORHUIS met mezzanino van voormalige villaboerderij opgetrokken in een gepleisterde baksteen op een in blokken gepleisterd, gebouchardeerd trasraam, afgedekt met een gepleisterde lijst. Het schilddak, gedekt met een zwart geglazuurde platte Friese pan, heeft twee gepleisterde schoorstenen en een decoratieve kroonlijst op consoles. De gevels worden geleed door staande vensters met bovenlichten van blank glas-in-lood, binnen een gepleisterde omlijsting met fronton op consoles; in het fronton een gepleisterd fabeldier. De gevelhoeken worden benadrukt door decoratief in blokken gepleisterde pilasters. De vensterdorpels worden verbonden door een gepleisterde cordonlijst.
Aan de voorgevel (zuidoost) een iets doorgetrokken middenrisaliet met kroonlijst op decoratieve consoles; erop een platte "dakkapel" met aan weerszijden gepleisterde klauwstukken en als bekroning een soort gepleisterde attiek met twee vazen. In de dakkapel drie vensters tussen gepleisterde, deels gegroefde pilasters. Aan het middenrisaliet een driezijdige erker met kroonlijst op decoratieve consoles, met aan elke zijde een H-venster met blank glas-in-lood bovenlicht, tussen gegroefde gepleisterde pilasters met kapiteel met engelenkopje. Op de erker een balkon met ijzeren hek met decoratieve opengewerkte stijlen. Het balkon is bereikbaar via twee balkondeuren met in het midden een venster, alle drie onder halfronde bovenlichten met gepleisterde omlijsting met sluitsteen; in het bovenlicht boven het venster een engelenkop met vleugels en in de twee bovenlichten boven de deuren een levensboom. Balkondeuren en venster worden van elkaar gescheiden door vier gepleisterde pilasters.
Zowel links als rechts van het middenrisaliet twee H-vensters onder bovenlicht van blank glas-in-lood, binnen gepleisterde omlijsting met fronton met fabeldier; twee zaadvensters met gepleisterde omlijsting met kuif.
In de zuidwestgevel de hoofdentree, bestaande uit een paneeldeur met fronton en deurlicht met decoratief smeedwerk, onder een bovenlicht met blank glas-in-lood. De deur bevindt zich in een gepleisterde portiek met gepleisterde omlijsting met kroonlijst waarin een fabeldier. Voor de entree een natuurstenen stoep, die zich naar beneden toe verbreedt, met aan weerszijden gepleisterde pijlers met bol erop, verbonden door "dwarsbalkjes" en aan het eind een hoofdpijler met gepleisterde boognissen en dekplaat waarop een bolvormige vaas op voet. Rechts van de entree twee T-vensters met bovenlicht van blank glas-in-lood binnen een gepleisterde omlijsting met fronton met fabeldier; twee keldervensters Op de verdieping drie korte H-vensters, elk geflankeerd door twee gepleisterde pilasters.
In de noordoostgevel drie T-vensters onder blank glas-in-lood bovenlicht, binnen gepleisterde omlijsting met fronton met fabeldier; drie keldervensters; drie omlijste zaadvensters met kuif.
In de achtergevel (noordwest) een klein venster (niet origineel). Aan de achtergevel een jongere aanbouw (1965) die buiten de bescherming van rijkswege valt.
In het INTERIEUR zijn onder meer van belang: in de gang de paneeldeuren met houten omlijsting bestaande uit twee gegroefde pilasters, een kroonlijst en een gebroken fronton; het gestucte plafond met decoratief lijstwerk en rozet met bladmotief. In de voorkamer de zwart marmeren schouw met bruin-crème geaderde accenten, en schacht met twee ronde gegroefde pilasters met bladmotief en fantasiekapiteel; de houten in-en uitzwenkende vensterbanken met decoratieve consoles en diamantknoppen; het stucplafond met decoratief lijstwerk en rozet met florale motieven en vergulde engelenkopjes. In de tussenkamer het plafond samengesteld uit geometrische houten panelen, met in het midden een gepleisterd rozet; de zwart marmeren schouw met gekleurde geaderde accenten, en schacht met twee gegroefde pilasters en decoratieve kroonlijst; de in- en uitzwenkende houten vensterbanken met panelen. In de woonkamer de houten vensterbanken met blinden; het plafond samengesteld uit geometrische houten panelen, met decoratieve gepleisterde accenten en rozet. In de kelder de plavuizen vloer; de segmentbogen; de houten kelderkasten.
Waardering
Voorhuis van voormalige villaboerderij van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een rijk gedecoreerd voorhuis uit 1895
- als herinnering aan de grote bloeiperiode van de landbouw in Bellingwolde en omgeving
- vanwege de opvallende detaillering en ornamentiek
- vanwege de bijzondere interieuronderdelen
- vanwege de beeldbepalende ligging aan de als beschermd gezicht voorgedragen Hoofdweg door Bellingwolde
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
DWELLING HOUSE of former villa farm of which the barn section was demolished in 1965. The front house was built in 1895 on the instructions of J.E. Botjes in an Eclectic style. Design and execution were in the hands of the Snater brothers from Bellingwolde. When the barn was demolished, a flat extension was built on the rear side. Despite this drastic modification, the front house has scarcely lost any strength and has sufficient quality to stand on its own.
The property is strikingly situated on the Hoofdweg through Bellingwolde, which has been nominated as a protected townscape. To the right of the dwelling, a driveway lined with beeches leads to the rear courtyard. In the spacious front garden with moat stands a number of monumental trees, including beeches and maples.
Description
FRONT HOUSE with mezzanine of former villa farm built in rendered brick on a travertine frame rendered in blocks, bush-hammered, topped with a rendered cornice. The hipped roof, covered with black glazed flat Frisian tiles, has two rendered chimneys and a decorative cornice on consoles. The facades are articulated by tall windows with fanlights of plain leaded glass, within rendered surrounds with pediments on consoles; in the pediment a rendered fabulous creature. The gable corners are emphasised by decorative pilasters rendered in blocks. The window sills are connected by a rendered stringcourse.
On the front facade (southeast) a slightly projecting central risalit with cornice on decorative consoles; on it a flat "roof dormer" with rendered claw pieces on either side and as crowning a sort of rendered attic with two urns. In the roof dormer three windows between rendered, partly fluted pilasters. On the central risalit a three-sided bay with cornice on decorative consoles, with on each side an H-window with plain leaded glass fanlight, between fluted rendered pilasters with capitals bearing cherub heads. On the bay a balcony with iron railings with decorative open-work uprights. The balcony is accessible via two glazed doors with a window in the middle, all three beneath semi-circular fanlights with rendered surrounds with keystones; in the fanlight above the window a cherub head with wings and in the two fanlights above the doors a tree of life. Balcony doors and window are separated from each other by four rendered pilasters.
Both to the left and right of the central risalit two H-windows beneath fanlights of plain leaded glass, within rendered surrounds with pediments with fabulous creatures; two seed windows with rendered surrounds with hoods.
In the southwest facade the main entrance, consisting of a panelled door with pediment and door light with decorative metalwork, beneath a fanlight with plain leaded glass. The door is situated in a rendered porch with rendered surrounds with cornice in which a fabulous creature. Before the entrance a natural stone step, which widens towards the bottom, with rendered piers on either side with spheres on top, connected by "cross bars" and at the end a main pier with rendered arched recesses and coping stone on which a spherical urn on pedestal. To the right of the entrance two T-windows with fanlights of plain leaded glass within rendered surrounds with pediments with fabulous creatures; two cellar windows. On the upper storey three short H-windows, each flanked by two rendered pilasters.
In the northeast facade three T-windows beneath plain leaded glass fanlights, within rendered surrounds with pediments with fabulous creatures; three cellar windows; three framed seed windows with hoods.
In the rear facade (northwest) a small window (not original). On the rear facade a younger extension (1965) which falls outside national monument protection.
In the INTERIOR the following are noteworthy: in the hall the panelled doors with wooden surrounds consisting of two fluted pilasters, a cornice and a broken pediment; the stuccoed ceiling with decorative moulding and rosette with leaf motif. In the front room the black marble fireplace with brown-cream veined accents, and shaft with two round fluted pilasters with leaf motif and ornamental capital; the wooden inward- and outward-swinging window seats with decorative consoles and diamond knobs; the stucco ceiling with decorative moulding and rosette with floral motifs and gilded cherub heads. In the intermediate room the ceiling composed of geometric wooden panels, with in the centre a plastered rosette; the black marble fireplace with coloured veined accents, and shaft with two fluted pilasters and decorative cornice; the inward- and outward-swinging wooden window seats with panels. In the living room the wooden window seats with blinds; the ceiling composed of geometric wooden panels, with decorative plastered accents and rosette. In the cellar the tile floor; the segmental arches; the wooden cellar chests.
Valuation
Front house of former villa farm of general importance on account of cultural and architectural-historical value
- as an example of a richly decorated front house from 1895
- as a reminder of the great period of agricultural prosperity in Bellingwolde and the surrounding area
- on account of the striking detailing and ornamentation
- on account of the exceptional interior components
- on account of the striking location on the Hoofdweg through Bellingwolde, which has been nominated as a protected townscape
Nearby in the register
- Woonhuis, Hoofdweg 290Woonhuisunder 1 mi
- Boerderij, Hoofdweg 306Boerderijunder 1 mi
- Molen, Hoofdweg 314Industrie- en poldermolenunder 1 mi
- Woonhuis, Hoofdweg 312Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.