Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Hoofdweg 86
Bellingwolde, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1875
- Address
- Hoofdweg 86, 9695 AM Bellingwolde (Westerwolde 20)
- Place
- Bellingwolde
- Municipality
- Westerwolde
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.10600, 7.15455
- Monument number
- 520922
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
DWARSHUISBOERDERIJ waarvan het voorhuis in 1875 in een Eclectische stijl voor een oudere schuur is gebouwd. Opdrachtgever was G.H. Diddens. De schuur is later verlengd. In 1958 is op het achtererf een kapschuur gebouwd, die wegens de te geringe ouderdom vooralsnog buiten de bescherming van rijkswege valt.
Bij de boerderij hoort een grote tuin waarin restanten van een landschappelijke aanleg te herkennen zijn, zoals een bergje en een plaatselijk tot vijver verbrede gracht. In de tuin een aantal monumentale bomen, waaronder een rode beuk. Het erf met restant van een boomgaard, is grotendeels omzoomd door singelbeplanting.
Het pand is rustiek gelegen aan de als beschermd gezicht aangewezen Hoofdweg door Bellingwolde. Een dam over de gracht verleent toegang tot het pad naar de hoofdentree van het woongedeelte.
Omschrijving
DWARSHUISBOERDERIJ met aan de noordoostzijde twee krimpen en aan de zuidwestzijde één krimp. Het geheel onderkelderde VOORHUIS is opgetrokken in blokken gepleisterde baksteen op een in gebouchardeerde blokken gepleisterd trasraam. Het schilddak, gedekt met een zwart geglazuurde Friese golfpan, heeft twee gepleisterde schoorstenen en een kroonlijst. Op de hoeken van de gevels pilasters, gepleisterd in blokken met decoratieve motieven.
De voorgevel (noordwest) wordt benadrukt door een iets risalerende, doorgetrokken middenpartij onder een steekkap (zadeldak). In de middenpartij twee paneeldeuren met deurlicht en bovenlicht tussen in drie blokken gepleisterde pilasters, die een houten balkon ondersteunen. Voor de twee deuren een houten bordes op palen, met een ijzeren hek bestaande uit decoratief stijl- en regelwerk en een houten trapje. Het houten balkon met opengewerkt gietijzeren hekwerk tussen twee houten pijlers, is bereikbaar via twee deuren met deurlicht en bovenlicht. De deuren bevinden zich tussen drie decoratief gepleisterde pilasters, samengevat onder een gepleisterd fronton met fries.
Zowel links als rechts van de middenpartij twee H-vensters met bovenlicht en gepleisterde omlijsting met decoratieve kuif met vrouwenkopje, en twee getoogde keldervensters onder een ingekerfde getoogde strek.
In de noordoostgevel de hoofdentree bestaande uit een dubbele paneeldeur met bovenlicht, binnen een gepleisterde omlijsting van twee decoratief gepleisterde pilasters met fantasiekapiteel met vrouwenkopje, een fries met triglyfen en een kroonlijst. Voor de deur een natuurstenen stoep (vijf treden). Aan weerszijden van de entree twee openslaande vensters met bovenlicht en gepleisterde omlijsting met decoratieve kuif met vrouwenkopje, en twee getoogde keldervensters met ingekerfde getoogde strek.
In de zuidwestgevel drie openslaande vensters met bovenlicht en gepleisterde omlijsting met decoratieve kuif met vrouwenkopje, en drie getoogde keldervensters met ingekerfde getoogde strek.
De bovenlichten van alle deuren en vensters in het voorhuis hebben geschilderd glas-in-lood.
De aan de achterzijde vastgebouwde SCHUUR is opgetrokken in een roodbruine baksteen onder een aangekapt schilddak met wolfeind. Het dak is gedekt met een rode Hollandse pan en heeft een aantal ijzeren dakraampjes. De eerste krimp aan de noordoostgevel heeft een kroonlijst; in de gepleisterde noordwestzijde een staand venster; in de noordoostzijde twee zesruitsvensters met strek, een dubbel zesruitsvenster met strek, en een (vernieuwde) deur met bovenlicht met levensboom en strek. De bovenlichten van de zesruitsvensters hebben geschilderd glas-in-lood. De tweede krimp heeft een afgesnoten hoek met houten beschot en garagedeur (niet origineel); aan de noordoostzijde twee houten schuurvensters met rollaag en elf getoogde ijzeren schuurvensters met roedenverdeling.
Aan de zuidwestgevel van de schuur een gepleisterd deel met een getoogd venster met roedenverdeling. De krimp heeft een (vernieuwde) afgesnoten hoek met dubbele rondboogvormige schuurdeuren; in de zuidwestzijde vier getoogde ijzeren schuurvensters met roedenverdeling en een klein smal venster.
In de achtergevel (zuidoost) hoge dubbele schuifdeuren (niet origineel), dubbele getoogde staldeuren met latei, (later dichtgemetselde) dubbele staldeuren en negen getoogde ijzeren schuurvensters met roedenverdeling, en een houten w.c. venster met diefijzer.
In het INTERIEUR zijn onder meer van belang: in de gang het stucplafond met rozet; de paneeldeuren met diamantkoppen geschilderd in houtnerfstructuur; de dubbele tochtdeuren met (vernieuwde) deurlichten binnen een omlijsting met kroonlijst. In de voorkamer het stucplafond met rozet met engeltjes; de zwart marmeren schouw met schelpmotief en gepleisterde schacht met kroonlijst met eierlijst, en spiegel met lijst van gips met bladgoud en gebroken fronton. In de kelder de vloer van plavuizen en de gepleisterde segmentbogen met houten lattendeuren erin.
Waardering
Dwarshuisboerderij van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een dwarshuisboerderij uit 1878 met oudere schuur
- vanwege de opvallende pleisterdetaillering van het voorhuis met Eclectische motieven
- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van het voorhuis
- vanwege de aardige inrichting van het erf
- vanwege de rustieke ligging aan de als beschermd gezicht voorgedragen Hoofdweg door Bellingwolde
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
CROS-PLAN FARMHOUSE of which the front house was built in 1875 in an Eclectic style in front of an older barn. The client was G.H. Diddens. The barn was later extended. In 1958 a cart shed was built on the back yard, which due to insufficient age falls outside national monument protection for now.
The farmhouse is accompanied by a large garden in which remnants of a landscape design can be recognised, such as a mound and a watercourse locally widened into a pond. In the garden a number of monumental trees, including a copper beech. The yard with remnant of an orchard is largely edged by hedgerow planting.
The property is rustically situated on the Hoofdweg through Bellingwolde, designated as a protected townscape. A dam over the moat provides access to the path towards the main entrance of the residential part.
Description
CROS-PLAN FARMHOUSE with on the northeast side two wings and on the southwest side one wing. The fully cellaried FRONT HOUSE is constructed in blocks of plastered brick on a base of dressed blocks plastered stone. The hipped roof, covered with black glazed Frisian ridge tiles, has two plastered chimneys and a cornice. On the corners of the facades pilasters, plastered in blocks with decorative motifs.
The front facade (northwest) is emphasised by a slightly projecting, continuous central section under a pitched roof (gabled roof). In the central section two panel doors with door light and fanlight between three blocks of plastered pilasters, which support a wooden balcony. In front of the two doors a wooden stoop on posts, with an iron railing consisting of decorative uprights and rails and a wooden staircase. The wooden balcony with openwork cast-iron railings between two wooden pillars is accessible via two doors with door light and fanlight. The doors are located between three decoratively plastered pilasters, grouped under a plastered pediment with frieze.
Both left and right of the central section two H-windows with fanlight and plastered surround with decorative hood with female head, and two arched basement windows under an incised arched course.
In the northeast facade the main entrance consisting of a double panel door with fanlight, within a plastered surround of two decoratively plastered pilasters with fantasy capital with female head, a frieze with triglyphs and a cornice. In front of the door a natural stone step (five treads). On both sides of the entrance two casement windows with fanlight and plastered surround with decorative hood with female head, and two arched basement windows with incised arched course.
In the southwest facade three casement windows with fanlight and plastered surround with decorative hood with female head, and three arched basement windows with incised arched course.
The fanlights of all doors and windows in the front house have painted leaded glass.
The BARN built onto the rear is constructed in reddish-brown brick under an attached half-hipped roof. The roof is covered with red Dutch pantiles and has a number of iron roof lights. The first wing at the northeast facade has a cornice; in the plastered northwest side a standing window; on the northeast side two six-pane windows with course, a double six-pane window with course, and a (renewed) door with fanlight with tree of life and course. The fanlights of the six-pane windows have painted leaded glass. The second wing has a cut corner with wooden boarding and garage door (not original); on the northeast side two wooden barn windows with roller shutter and eleven arched iron barn windows with glazing bars.
On the southwest facade of the barn a plastered section with an arched window with glazing bars. The wing has a (renewed) cut corner with double round-arched barn doors; on the southwest side four arched iron barn windows with glazing bars and a small narrow window.
In the back facade (southeast) tall double sliding doors (not original), double arched stable doors with lintel, (later bricked-up) double stable doors and nine arched iron barn windows with glazing bars, and a wooden w.c. window with smuggler's hinges.
In the INTERIOR the following are notably important: in the hallway the stucco ceiling with rosette; the panel doors with diamond relief painted in wood grain texture; the double draught doors with (renewed) door lights within a surround with cornice. In the front room the stucco ceiling with rosette with cherubs; the black marble fireplace with shell motif and plastered shaft with cornice with egg-and-dart moulding, and mirror with list of plaster with gold leaf and broken pediment. In the cellar the floor of tiles and the plastered segmental arches with wooden lath doors within.
Valuation
Cross-plan farmhouse of general importance because of cultural and architectural-historical value
- as an example of a cross-plan farmhouse from 1878 with older barn
- because of the striking plaster detailing of the front house with Eclectic motifs
- because of the relatively high degree of integrity of the front house
- because of the pleasant arrangement of the yard
- because of the rustic setting on the Hoofdweg through Bellingwolde, proposed as a protected townscape
Nearby in the register
- Boerderij, Hoofdweg 66Boerderijunder 1 mi
- Woonhuis, Meerlaan 3Woonhuisunder 1 mi
- Boerderij(M1), Hoofdweg 119Boerderijunder 1 mi
- Kazerne, Hoofdweg 45Militair verblijfsgebouwunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.