Rijksmonumentenregister · Netherlands
Samen op weg
Vreeland, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1906
- Address
- Nigtevechtseweg 1, 3633 XR Vreeland (Stichtse Vecht 26)
- Place
- Vreeland
- Municipality
- Stichtse Vecht
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.23172, 5.03136
- Monument number
- 520402
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1906 map "Rijnland" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De aan de Nigtevechtseweg, ten noorden van de molenvliet, gesitueerde ZAALKERK, genaamd Samen op weg, is in opdracht van de Kerkeraad der Gereformeerde Gemeente in 1906 herbouwd na een brand op 26-11-1905, waarbij alleen de consistorie gespaard bleef. Van de oude kerk uit 1891 bevindt de eerste steen zich naast de ingang tot de consistorie. Oorspronkelijk was deze binnen in de consistoriekamer geplaatst. De tekst luidt "Eerste steen gelegd door Anthonia Johanna Doets oud 8 jaar Vreeland 9 october 1891". De kerk in de trant van Berlage en het interieur in geometrische Art Nouveau stijl zijn ontworpen door C.A. Lion Cachet, in nauwe samenwerking met de heer H. van Emmerik, gemeentelid. De kerk neemt een bijzondere plaats in binnen het oeuvre van Lion Cachet, dat wat de grotere opdrachten betreft voornamelijk uit scheepsinterieurs voor de K.S.M.N. en H.A.L. bestond. Het achttiende-eeuwse orgel is afkomstig uit een kerk in Hilversum; in 2014 verplaatst naar de Gasthuiskapel in Zaltbommel.
Omschrijving
De aan de Nigtevechtseweg gelegen zaalkerk op een nagenoeg rechthoekig grondplan, bestaat uit één bouwlaag onder een zadeldak, gedekt met rode verbeterde Hollandse pannen met de nok haaks op de weg. De kerk is vier traveeën diep. Aan de achterzijde bevindt zich dwars op de kerk de consistoriekamer uit 1891 onder een zadeldak tussen tuitgevels met schouderstukken, gedekt met gesmoorde bouletpannen. De gevels zijn opgetrokken in baksteen in kruis verband boven een uitgemetselde plint, voorzien van een afdeklijst van rode baksteen. In het metselwerk zijn langs de dakrand een band siermetselwerk aangebracht en boven de vensteropeningen strekken of ontlastingsbogen. Afdekplaten, aanzetstenen, schouderstukken en topgevelbeëindiging van de topgevels zijn deels in natuursteen en deels in kunststeen uitgevoerd. De gevelhoeken worden geaccentueerd door hoekpilasters. De zijgevels hebben een pilastergeleding. De voorgevel (oostzijde) is een symmetrisch ingedeelde topgevel met in het midden een licht risalerend portaal met een topgevel op dezelfde wijze gedetailleerd als de voorgevel, voorzien van natuursteen schouderstukken en geveltopbeëinding. Binnen het portaal is een dubbele rondboogdeur, voorzien van decoratief hang- en sluitwerk en glas-in-lood, geplaatst. Boven de ingang zijn drie rondboogvensters met glas-in-lood en gepleisterde aanzetstenen aangebracht gescheiden door smalle muurdammen. De geveltop bevat een smal rechthoekig venster met natuursteen omlijsting.
De beide zijgevels bevatten tussen de pilasters respectievelijk een blind gevelveld, een enkel en twee gekoppelde rondboogvensters. In de achtergevel bevinden zich twee rondboogvensters en twee (dichtgemetselde) ventilatie-openingen.
De gevels van de consistoriekamer zijn met uitzondering van de gevel aan de noordzijde blind. Deze gevel bevat een zesruits schuifvenster. Aan de noord- en zuidzijde van de consistorie bevindt zich in de hoek met de achtergevel van de kerk een portaal onder een driezijdig zinken schilddakje. De kerk is toegankelijk via een portaal met een gemetseld kruisgewelf. De wanden zijn witbepleisterd met elementen van rode en gele verblendsteen, en er is een granitovloer. In het portaal is een vloermozaïek aangebracht met de tekst "herbouwd anno 1906" en de gestileerde initialen van H. van Emmerik en C.A. Lion Cachet. Het interieur van de kerk bevat een houten gewelf met het originele kurken plafond tussen met houtsnijwerk uitgevoerde spanten. Het laatste spant achter in de kerk boven de preekstoel draagt het opschrift "Want de Heere is onze Rechter. De Heere is onze Wetgever. De Heere is onze Koning. En Hij zal ons behouden". Jesaia 33:32. Boven het portaal bevindt zich een galerij voorzien van een gemetselde spijlenbalustrade van rode en gele verblendsteen op een natuurstenen voet.
De vensters in de zijgevels hebben lichtgroen glas-in-lood. Boven de kansel achter in de kerk zijn twee paarsblauwe glas-in-lood vensters aangebracht met daartussen op een natuursteen plaat de belettering van het Apostolicum. De drie vensters in de voorgevel bevatten geel/oker glas-in-lood, alle geometrisch. De tegen de achterwand van de kerk geplaatste houten preekstoel met lambrisering en klankbord is in twee houtsoorten uitgevoerd. Het randopschrift van de luifel luidt "Zalig zijn degenen die het Woord Gods hooren en dat bewaren" Lucas XI:28. Het marmeren bekken van het doopvont heeft een nieuwe houten sokkel gekregen. Van de oorspronkelijke houten kerkbanken aan weerszijden van het middenpad zijn er twee verwijderd. Koperen lampen die de kansel en katheder (vertimmerd) sierden, zijn aan de zijwand opgehangen.
Waardering
De Gereformeerde kerk te Vreeland, een zaalkerk herbouwd in 1906 door C.A. Lion Cachet, met een consistorie uit 1891, is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een voor de gereformeerde kerk kenmerkend type zaalkerk, alsmede door de bouwstijl in de trant van het werk van de architect Berlage en het unieke en vrijwel geheel gave interieur in Art Nouveaustijl uit het begin van de twintigste eeuw. Tenslotte vanwege de bijzondere plaats binnen het oeuvre van Lion Cachet.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The HALL CHURCH, located on the Nigtevechtseweg, north of the mill weir, named Together on the way, was rebuilt in 1906 on behalf of the Consistory of the Reformed Church after a fire on 26-11-1905, in which only the vestry was spared. The foundation stone from the old church of 1891 is located next to the entrance to the vestry. The text reads "Foundation stone laid by Anthonia Johanna Doets age 8 Vreeland 9 October 1891". The church in the style of Berlage and the interior in geometric Art Nouveau style were designed by C.A. Lion Cachet, in close collaboration with Mr H. van Emmerik, municipal councillor. The church occupies a special place within the oeuvre of Lion Cachet, whose larger commissions consisted mainly of ship interiors for the K.S.M.N. and H.A.L. The eighteenth-century organ came from a church in Hilversum; moved in 2014 to the Hospital Chapel in Zaltbommel.
Description
The hall church located on the Nigtevechtseweg on a nearly rectangular ground plan consists of one storey under a gabled roof, covered with red improved Dutch tiles with the ridge perpendicular to the road. The church is four bays deep. At the rear, transverse to the church, is the vestry dating from 1891 under a gabled roof between spout gables with shoulder pieces, covered with furrowed ball-shaped tiles. The gables are built of brick in cross bond above a rendered plinth, provided with a coping of red brick. Decorative bond work is arranged along the roof edge and relief or relieving arches stretch above the window openings. Coping stones, setting stones, shoulder pieces and top gable termination of the step gables are executed partly in natural stone and partly in artificial stone. The gable corners are accentuated by corner pilasters. The side gables have a pilaster articulation. The front gable (east side) is a symmetrically arranged step gable with in the centre a slightly projecting portal with a step gable detailed in the same manner as the front gable, provided with natural stone shoulder pieces and gable top termination. Within the portal is a double round-arched door, provided with decorative hinges and fastenings and leaded glass, placed. Above the entrance are three round-arched windows with leaded glass and plastered setting stones arranged, separated by narrow wall piers. The gable top contains a narrow rectangular window with natural stone moulding.
Both side gables contain between the pilasters respectively a blind gable field, a single and two coupled round-arched windows. In the rear gable are two round-arched windows and two (bricked-up) ventilation openings.
The gables of the vestry are blind with the exception of the gable on the north side. This gable contains a six-pane sash window. On the north and south sides of the vestry is located in the corner with the rear gable of the church a portal under a three-sided zinc hipped roof. The church is accessed via a portal with a vaulted brick cross vault. The walls are whitewashed plaster with elements of red and yellow facing brick, and there is a granite floor. In the portal is a floor mosaic placed with the text "rebuilt anno 1906" and the stylised initials of H. van Emmerik and C.A. Lion Cachet. The interior of the church contains a wooden barrel vault with the original cork ceiling between timber-carved roof trusses. The last truss at the back of the church above the pulpit bears the inscription "For the Lord is our Judge. The Lord is our Lawgiver. The Lord is our King. And He will save us." Isaiah 33:32. Above the portal is a gallery provided with a bricked spindle balustrade of red and yellow facing brick on a natural stone base.
The windows in the side gables have light green leaded glass. Above the pulpit at the back of the church are two purple-blue leaded glass windows placed with between them on a natural stone tablet the lettering of the Apostles' Creed. The three windows in the front gable contain yellow/ochre leaded glass, all geometric. The wooden pulpit placed against the rear wall of the church with panel cladding and sounding board is executed in two types of timber. The border inscription of the canopy reads "Blessed are those who hear the Word of God and keep it" Luke XI:28. The marble basin of the baptismal font has received a new wooden base. Of the original wooden church benches on both sides of the centre aisle, two have been removed. Copper lamps that decorated the pulpit and lectern (reconstructed) are hung on the side wall.
Valuation
The Reformed church at Vreeland, a hall church rebuilt in 1906 by C.A. Lion Cachet, with a vestry from 1891, is of general importance because of its cultural and architectural-historical value as an example of a church type characteristic of the Reformed Church, as well as through its building style in the manner of the work of the architect Berlage and the unique and nearly completely intact interior in Art Nouveau style from the beginning of the twentieth century. Finally, because of the special place within the oeuvre of Lion Cachet.
Nearby in the register
- Woonhuis, Boterweg 42Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Boterweg 38Woonhuisunder 1 mi
- Bijgebouwen kastelen enz., Klapstraat bij 17Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Woonhuis, Klapstraat 7Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.