Rijksmonumentenregister · Netherlands
Monulphus en Gondulphus
Knegsel, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1926
- Address
- Steenselseweg 2, 5511 AG Knegsel (Eersel 30)
- Place
- Knegsel
- Municipality
- Eersel
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.39866, 5.34814
- Part of complex
- 520271
- Monument number
- 520272
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1897 map "Kaart ten behoeve der manoeuvres van de 3e divisie infanterie in 1897 : (in 2 bladen) op de schaal van 1:50.000" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De H.H. MONULPHUS en GONDULPHUSKERK is in 1926 gebouwd naar ontwerp van architect H.W. Valk. De kerk is grotendeels uitgevoerd in Neo-gotische stijl, maar heeft onderscheidende Ex-pressionistische onderdelen. Haar hoofdopzet is een variatie op de Kempische gotiek van de middeleeuwse dorpskerken uit de streek.
Omschrijving
De driebeukige pseudobasilicale kruiskerk is voorzien van een brede toren, een schip van vier traveeën, een transept en een vierzijdig gesloten koor. De gevels zijn opgetrokken uit machinale baksteen, spaarzaam voorzien van decoratieve lijsten. Op de zadel- en lessenaardaken liggen leien in driehoekspatronen. Het lessenaardak van de zijbeuken sluit aan op het zadeldak van het schip en heeft een schildvormig uiteinde. De toren heeft een rechthoekige plattegrond. Aan de voorzijde bevinden zich de rondbogige vleugeldeuren met baksteen sieromlijsting. Aan weerskanten twee spleetvensters met daar onder en smalle baksteen sierrand. In het midden is een rondraam met stervormige natuursteen tracering. In de zijden zijn twee spleetvensters aangebracht. Vervolgens drie spleetvensters en een smalle baksteen sierband waar boven de spitsbogige galmgaten zijn geplaatst. Op het ingesnoerde zeszijdige spitse dak staat een vergulde bol met kruis. De kapellen sluiten de toren deels in en zijn voorzien van smalle spitsboogramen. De overige spitsboogvensters zijn breed en voorzien van natuursteen traceringen. Deze zijn deels gotiserend met driepassen, deels geometrisch uitgevoerd. In het transept bevinden zich hoge spitsboogvensters, die in het koor zijn klein maar hoog in de gevel geplaatst. Het inwendige wordt verdeeld door rechthoekige pijlers met spitsbogige scheibogen. De pijlers zijn deels bekleed met geglazuurde gewolkte tegels. Het middenschip en het transept hebben een geknikt houten tongewelf. Boven de zijbeuken zijn schaalvormige gewelven gemetseld. De absis en de zijkapellen naast de toren hebben een baksteen stergewelf. De bevloering bestaat uit gele en zwarte tegels in kruispa- troon. Boven de ingang is de zangerstribune ingemetseld, met een baksteen borstwering en spitsbogige nis. In de triomfboog zijn aan weerskanten een kleine en een grote paraboolnis uitgespaard, waar links de marmeren kuip met koperen reliëfs van de preekstoel is aangebouwd. De reliëfs hebben als onderwerp de symbolen van de vier evangelisten. De preekstoel is vervaardigd door de firma Zimmerman en Van Wijnhoven in 1926. In de triomfboog is ook de eerste steen ingemetseld: "Prim. lap. pos. G. v. d. Hoven par. 17 maii 1926". De vijfhoekige absis bevat korte zuilen van gewolkt keramisch materiaal, die baksteen spitsbogen dragen. Hierboven bevinden zich de spitsboogramen. Zowel dit baksteen gewelf als dat van de zijkapellen bevat polychroom schilderwerk van siervormen en teksten. In de absis staat het marmeren en koperen hoogaltaar opgesteld, daterend uit 1926 en geleverd door Zimmerman en Van Wijnhoven. Uit de bouwtijd dateert ook het doopvont in de zijkapel, afgeschermd door een ijzeren sierhek. In de andere zijkapel staat het terracotta beeld van St. Antonius Abt dat in 1750 is gemaakt door Walter Pompe. De houten kerkbanken met ovaalvormige afrondingen en emaille nummerplaatjes zijn ook oorspronkelijk. Verder staan er diverse polychrome heiligenbeelden van gips die afkomstig zijn uit de voorganger van de huidige kerk. De gipsen beelden van de patroonheiligen van de kerk dateren uit 1929.
Waardering
De kerk is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van het katholicisme in het zuiden en is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de dorpskerk. Het heeft architectuurhistorisch belang door de stijl en de detaillering, die teruggrijpen op de historische streekeigen kerkelijke bouwkunst en is van kunsthistorisch belang door de interieuronderdelen. Het is tevens van belang als voorbeeld van het Ouevre van de architect Valk, die hier een bewuste samensmelting heeft bereikt tussen traditionele gotiserende en Expressionistische vormentaal. Het heeft ensemblewaarden vanwege de bijzondere situering, verbonden met de ontwikkeling van het kerkdorp. Het is van belang vanwege de architectuurhistorische en typologische zeldzaamheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The H.H. MONULPHUS and GONDULPHUSKERK was built in 1926 after a design by architect H.W. Valk. The church is largely executed in Neo-gothic style, but has distinctive Expressionistic components. Its main layout is a variation on the Kempen gothic of the medieval village churches from the region.
Description
The three-aisle pseudo-basilical cruciform church is provided with a broad tower, a nave of four bays, a transept and a four-sided closed choir. The facades are constructed of machine-made brickwork, sparsely provided with decorative mouldings. On the gabled and half-hipped roofs lie slates in triangular patterns. The half-hipped roof of the side aisles adjoins the gabled roof of the nave and has a shield-shaped end. The tower has a rectangular plan. On the front are the round-arched wing doors with brick ornamental moulding. On either side two slit windows with beneath them a narrow brick ornamental border. In the middle is a round window with star-shaped natural stone tracery. In the sides are two slit windows. Subsequently three slit windows and a narrow brick ornamental band above which the pointed-arch sound openings are placed. On the constricted hexagonal pointed roof stands a gilded ball with cross. The chapels partly enclose the tower and are provided with narrow pointed-arch windows. The remaining pointed-arch windows are broad and provided with natural stone traceings. These are partly gothicizing with trefoils, partly executed geometrically. In the transept are tall pointed-arch windows, which in the choir are small but placed high in the facade. The interior is divided by rectangular pillars with pointed-arch transverse arches. The pillars are partly clad with glazed clouded tiles. The nave and the transept have a bent wooden barrel vault. Above the side aisles are shell-shaped vaults built up. The apse and the side chapels next to the tower have a brick star vault. The flooring consists of yellow and black tiles in a cross pattern. Above the entrance the singers' gallery is built in, with a brick parapet and pointed-arch niche. In the triumphal arch are on either side a small and a large parabolic niche spared out, where on the left the marble basin with copper reliefs of the pulpit is built. The reliefs have as subject the symbols of the four evangelists. The pulpit was made by the firm Zimmerman and Van Wijnhoven in 1926. In the triumphal arch the foundation stone is also built in: "Prim. lap. pos. G. v. d. Hoven par. 17 maii 1926". The pentagonal apse contains short columns of clouded ceramic material, which carry brick pointed-arches. Above these are the pointed-arch windows. Both this brick vault and that of the side chapels contains polychrome paintwork of ornamental forms and texts. In the apse the marble and copper high altar is set up, dating from 1926 and supplied by Zimmerman and Van Wijnhoven. Dating from the construction period is also the baptismal font in the side chapel, screened off by an iron ornamental grille. In the other side chapel stands the terracotta statue of St. Antonius Abbot made in 1750 by Walter Pompe. The wooden church benches with oval roundings and enamel number plates are also original. Furthermore there are various polychrome gypsum saints' statues which come from the predecessor of the current church. The gypsum statues of the patron saints of the church date from 1929.
Valuation
The church is of general importance. The building has cultural-historical importance as a particular expression of the development of catholicism in the south and is also of importance as an example of the typological development of the village church. It has architectural-historical importance through the style and the detailing, which reach back to the historical regional ecclesiastical architecture and is of art-historical importance through the interior components. It is also of importance as an example of the oeuvre of architect Valk, who here achieved a conscious fusion between traditional gothicizing and Expressionistic formal language. It has ensemble values because of the particular siting, connected with the development of the church village. It is of importance because of its architectural-historical and typological rarity.
Nearby in the register
- Monulphus en GondulphusKerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Archeologie, Huismeer Knegsel (Eersel 30)Archeologieunder 1 mi
- Archeologie, WolfshoekArcheologieunder 1 mi
- Archeologie, Hoek Knegsel (Eersel 30)Archeologieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.