Rijksmonumentenregister · Netherlands
Tuinhuis, Kasteellaan bij 1
Harmelen, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Tuinhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1840 - 1860
- Address
- Kasteellaan bij 1, 3481 GR Harmelen (Woerden 26)
- Place
- Harmelen
- Municipality
- Woerden
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.09584, 4.96803
- Monument number
- 520241
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity of Amsterdam Library
5 historical maps cover this location, the earliest the 1825 map "V.1:1-5: V:1. Niederlande: Prov: 9a. Sudholland. 13. Utrecht" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
TUINHUISJE, in neogotische stijl, vervaardigd omstreeks 1830. Het tuinhuisje behoort vanouds bij het huis Harmelen, maar is in 1913 verplaatst naar boerderij 't Spijk (Spijk 2) te Vleuten. Nadat het daar in onderkomen toestand was geraakt, is het dankzij de inzet van de Stichting tot Behoud van het Tuinhuis 't Spijck in 2005 weer herplaatst op het grondgebied van Huis Harmelen. Het gebouwtje is toen gerestaureerd. Het tuinhuisje vertoont overeenkomsten met een neogotisch prieel op Elswout te Overveen. Het ontwerp vertoont gelijkenis met de ontwerpen van J.D. Zocher jr.
Omschrijving
Het tuinhuis staat net buiten de gracht van Huis Harmelen op de zuidoostelijke oever. Het heeft een rechthoekige plattegrond en is in houten horizontaal geplaatste plankdelen (messing en groef) opgetrokken. Het telt één bouwlaag onder een zadeldak met overstek, belegd met losanges. De ramen zijn voorzien van een roedenverdeling.
De voorgevel (noordwest) wordt geleed door vier gestileerde van knopkapitelen voorziene pilasters die een geveltop ondersteunen waarin in het midden een spitsboog is uitgespaard waarvan de kop met twee driepas traceringen onder een rozet is bezet. Links en rechts van de boog wordt in de zwikken de met gekleurd glas uitgeruste rozet herhaald. De decoratief opengewerkte houten borstwering bestaat uit ruitpatronen, verlevendigd met drie- en vierpasmotieven. De twee buitenste traveeën van de voorgevel zijn begane gronds met glas ingevuld, eindigend in twee driepas-boogjes. De middenas bezit een verticaal gedeeld venster. De geveltop heeft een neogotische profilering. De linkerzijgevel bevat rechts een venster en links een paneeldeur. De rechterzijgevel bevat een venster en een deur, spiegelbeeldig aan de linkerzijgevel. De achtergevel is blind. Op grond van nog aanwezige verfresten heeft de buitenzijde in 2005 een kleurige afwerking gekregen met witte wanden, mintgroen accenten in de voorgevel, donkergroene en okergele kleurstelling op deuren en vensters.
Het interieur, vermoedelijk na de verplaatsing in 1913 gemoderniseerd, is betengeld en voorzien van een tongewelf met art nouveau stucdecoraties. Het houtwerk is aan de binnenzijde van de gevel okergeel geschilderd met rode en groene accenten. De pilasters hebben nog de oorspronkelijke kleurstelling.
Waardering
Het tuinhuisje is van algemeen belang vanwege de
- Van cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een ontwikkeling die is verbonden met het verpozen door de elite in een voor dat doel opgetrokken tuingebouwtje;
- Van architectuurhistorische waarde als een in rijke detaillering uitgevoerd voorbeeld van een houten tuinhuisje in overwegend neogotische stijl uit de eerste helft van de negentiende eeuw.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
GARDEN HOUSE, in neogothic style, made circa 1830. The garden house has belonged since time immemorial to the house Harmelen, but was relocated in 1913 to the farm 't Spijk (Spijk 2) at Vleuten. After it had fallen into a state of disrepair there, it was thanks to the efforts of the Foundation for the Preservation of the Garden House 't Spijck that it was relocated in 2005 to the grounds of Huis Harmelen. The building was then restored. The garden house shows similarities with a neogothic bower at Elswout at Overveen. The design shows similarity with the designs of J.D. Zocher jr.
Description
The garden house stands just outside the moat of Huis Harmelen on the south-eastern bank. It has a rectangular ground plan and is constructed of wooden horizontally placed plank sections (tongue and groove). It comprises one storey under a gabled roof with overhang, clad with lozenges. The windows are provided with glazing bars.
The front facade (north-west) is articulated by four stylised pilasters furnished with knop capitals which support a gable top in which in the middle a pointed arch is cut out, its head furnished with two three-lobed traceries under a rose window. To the left and right of the arch the rose window equipped with coloured glass is repeated in the spandrels. The decoratively open-worked wooden parapet consists of diamond patterns, enlivened with three- and four-lobed motifs. The two outermost bays of the front facade are filled with glass at ground level, ending in two three-lobed arches. The central axis has a vertically divided window. The gable top has a neogothic moulding. The left side facade contains on the right a window and on the left a panel door. The right side facade contains a window and a door, mirrored from the left side facade. The rear facade is blind. On the basis of paint residues still present, the exterior was given a colourful finish in 2005 with white walls, mint green accents on the front facade, dark green and ochre yellow colouring on doors and windows.
The interior, presumably modernised after the relocation in 1913, is tiled and provided with a barrel vault with Art Nouveau plaster decorations. The woodwork is painted on the interior side of the facade in ochre yellow with red and green accents. The pilasters retain their original colouration.
Valuation
The garden house is of general importance for its
- Cultural-historical value as an example of a development connected to recreation by the elite in a garden building constructed for that purpose;
- Architectural-historical value as an example of a garden house in wood executed with rich detailing in predominantly neogothic style from the first half of the nineteenth century.
Nearby in the register
- Kasteel, buitenplaats, Kasteellaan 1Kasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Omwalling, Kasteellaan bij 1Omwallingunder 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, BY Kasteellaan 1 Harmelen (Woerden 26)Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- H. BavoKerkelijke dienstwoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.