Rijksmonumentenregister · Netherlands
Dienstwoning(K4), IJsseldijk 28
Veessen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Dienstwoning
- Function
- Dienstwoning(K4)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1856
- Address
- IJsseldijk 28, 8194 LE Veessen (Heerde 25)
- Place
- Veessen
- Municipality
- Heerde
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.37557, 6.09163
- Monument number
- 520213
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1843 map "10. Wijhe (1843)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
RENTMEESTERSWONING van het type dijkhuis, gebouwd in 1856. Het pand wordt van de weg gescheiden door een smalle stoep die ter plaatse van het huis is afgezet door een STOEPHEK. Het TUINHEK aan beide zijden van de voorgevel ligt op de rooilijn.
Het dijkhuis is zuidelijk van de kern van het dorp Veessen gelegen aan de zuidzijde van de dijk langs de IJssel die tevens de provinciegrens met Overijssel en de gemeentegrens met Olst vormt.
Omschrijving
Het in baksteen (kruisverband) opgetrokken dijkhuis is gebouwd op een nagenoeg vierkante plattegrond en bezit vanwege zijn ligging in het dijktalud (de hoofdverdieping op kruinniveau) alleen aan de achterzijde een souterrain waarvan de gevel die zich vanuit de plint van de voorgevel heeft voortgezet, is gecementeerd. Het huis wordt door een omlopend schilddak (met op de vier hoeken van het afgeplatte dak een schoorsteen met dekplaat) gedekt. De dakschilden zijn belegd met geglazuurde gesmoorde Oud Hollandse pan. De hoekkepers bestaan uit Hollandse vorsten. Alleen in de voorzijde is de lijstgevel voorzien van een geprofileerde bakgoot; de overige zijden bezitten een bakgoot op klossen. Zowel in de voor- als achtergevel een Vlaamse gevel (met ter weerszijden dakramen)die wordt beeindigd door een gedrukte topgevel, die met de bovenzijde aansluit op het afgeplatte dak van het schilddak. De vensters bevatten alle 2x(1+2) schuiframen, rusten op een gecementeerde lekdorpel onder een 1½ steens strek en zijn aan de voor- en linkerzijgevel voorzien van (vernieuwde) dubbele luiken bestaande uit planken en aan de overige gevels van persiënnes. De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL telt vijf vensterassen met in de centrale as de dubbele paneel voordeur met rooster. Het deurkozijn rust op gecementeerde neuten en dito dorpel en bevat boven het kalf een bovenlicht met een geornamenteerde sierroede in hout uitgevoerd. Ter weerszijden van de deur komen twee vensters van het standaardtype voor. Boven de lijstgevel bevindt zich een Vlaamse gevel met een getoogd stolpraam onder een steens strek. De hoeken worden geflankeerd door gepleisterde pilastervelden, beëindigd met een bolornament. In de gepleisterde zijkanten van de Vlaamse gevel zet de bakgoot zich voort naar het afgeplatte schilddak.
De LINKER ZIJGEVEL bevat rechts een venster, identiek aan die in de voorgevel. Links bevindt zich een gepleisterde uitbouw, gedekt door een lessenaarsdak met gesmoorde oud Hollandse pannen.
De ACHTERGEVEL die is gericht naar de rivier, bevat een souterrain, de eerste bouwlaag met grote serre en de verdieping. Temidden van twee stolpramen met luiken bevindt zich in het souterrain, onder de serre, een opgeklampte deur. Het deurkozijn rust op een natuurstenen dorpel en gecementeerde neuten. Rechts naast de deur een toiletraampje met diefijzer. Ter weerszijden van de door gietijzeren zuiltjes gedragen serre het standaardtype raam. De serre bevat aan de voorzijde een (modern) driestrooks venster. De beide zijkanten bevatten twee vensterassen die door roeden in meerruits ramen met mousseline glas en gekleurde ruitjes zijn onderverdeeld. Aan de linkerzijde van de serre bevindt zich de (vernieuwde) steektrap die evenwijdig aan de achtergevel, via een schuifdeur de tuin inleidt. De dakrand van de serre waarboven een balkon met houten balustrade, is voorzien van een fraai uitgezaagde dakrand. De Vlaamse gevel met dubbele balkondeuren en persiënnes wordt door een zelfde dak als de Vlaamse gevel in de voorgevel gedekt.
De RECHTERGEVEL is op een vensteras rechts na, die identiek is aan de linkerzijde van de achtergevel, blind uitgevoerd.
Het INTERIEUR is grotendeels gaaf bewaard gebleven en bezit enkele waardevolle interieur-onderdelen. Een met natuurstenen plavuizen belegde centrale gang die tot in de achtergevel met aansluitende serre loopt, deelt het huis in tweeën met links twee kamers en draaitrap en rechts de niet meer als zodanig ingedeelde kamer en suite. Behalve de oorspronkelijke paneeldeuren zijn de houten vensterbanken met dito consoles veelal nog aanwezig. In de achtergevel zijn de binnenluiken bewaard. In de voorkamer is de houten schouw nog aanwezig. Opmerkelijk element is de serre aan de achterzijde met mousseline en gekleurd glas. In de keuken bevindt zich een kacheloven in de hoek van de linkerzijgevel en achtergevel onder een veel bredere schouwbalk. De gietijzeren ovenplaat bevat vier vierkante gaten (wat uniek genoemd mag worden) die in het soutterain boven een haardplaats uitmonden. Hier een waterpomp en waterreservoir alsook oude estrikken. Op de verdieping bevinden zich drie bedsteden die tegen een van de zijden van de rookkanalen van de schouwen zijn gesitueerd.
Het TUINHEK aan de voorzijde van de straat is een smeedijzeren spijlenhek met pieken waarvan alleen de staanders door pijnappels worden bekroond.
Het smeedijzeren STOEPHEK over de volle breedte van de gevel en alleen onderbroken bij de voordeur, bestaat uit twee regels tussen stijlen op een vierkant grondplan. De stijlen verjongen zich naar boven toe en worden door een accoladeboogvormige bekroning beëindigd.
Waardering
RENTMEESTERSWONING, met TUIN- en STOEPHEK, van het type dijkhuis, gebouwd in 1856.
- Van architectuurhistorisch belang als goed voorbeeld van een dijkhuis uit het midden van de 19de eeuw. Het pand is in in- en exterieur redelijk gaaf bewaar en uitgevoerd in evenwichtige verhoudingen. Het interieur bezit enkele waardevolle onderdelen. Het tuinhek en stoephek leveren niet alleen esthetisch een bijdrage maar duiden, vanwege de ligging van het huis direct aan de straat op funktioneel belang.
- Van stedenbouwkundig belang vanwege zijn ligging in de dijk. Het dijkhuis speelt in deze dijkbebouwing een beeldbepalende rol.
- Van cultuurhistorisch belang vanwege de ligging in de dijk die als onderdeel van de dijkbebouwing als uitbreiding van het dorp op de oeverwal, historisch is gegroeid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
RENTMASTER'S DWELLING of the dike-house type, built in 1856. The building is separated from the road by a narrow pavement which at the location of the house is enclosed by a PAVEMENT GATE. The GARDEN GATE on both sides of the front facade is situated on the building line.
The dike-house is located south of the centre of the village of Veessen on the southern side of the dike along the IJssel which also forms the provincial boundary with Overijssel and the municipal boundary with Olst.
Description
The dike-house, constructed in brick (English bond), is built on an almost square floor plan and, due to its location in the dike slope (the main storey at crest level), possesses a basement only on the rear side, the facade of which has continued from the plinth of the front facade and is cemented. The house is covered by a surrounding hipped roof (with a chimney with cap plate on each of the four corners of the flattened roof). The roof tiles are covered with glazed, smoked Old Dutch pan tiles. The hip rafters consist of Dutch ridge tiles. Only on the front side is the cornice-topped facade provided with a moulded brick gutter; the remaining sides have a brick gutter on corbels. Both in the front and rear facades is a Flemish gable (with roof windows on either side) which is terminated by a compressed top gable, which connects at the top to the flattened roof of the hipped roof. The windows all contain 2x(1+2) sash frames, rest on a cemented drip sill under a 1½ brick lintel and are provided on the front and left side facades with (renewed) double shutters consisting of planks and on the remaining facades with blinds. The symmetrically arranged FRONT FACADE has five window bays with in the central bay the double panel front door with grille. The door frame rests on cemented stone bases and likewise sill and contains above the lower panel a fanlight with an ornamented decorative astragal executed in wood. On either side of the door are two windows of the standard type. Above the cornice-topped facade is a Flemish gable with an arched attic window under a brick lintel. The corners are flanked by plastered pilaster panels, terminated with a ball ornament. In the plastered sides of the Flemish gable the brick gutter continues toward the flattened hipped roof.
The LEFT SIDE FACADE contains on the right a window, identical to those in the front facade. On the left is a plastered outbuilding, covered by a lean-to roof with smoked old Dutch pan tiles.
The REAR FACADE which faces the river, contains a basement, the first storey with large conservatory and the upper storey. In the middle of two attic windows with shutters is located in the basement, under the conservatory, a bolted door. The door frame rests on a natural stone sill and cemented stone bases. To the right of the door a small toilet window with security grille. On either side of the conservatory carried by cast-iron columns is the standard type window. The conservatory contains on the front side a (modern) three-light window. Both sides contain two window bays which are subdivided by astragals into multi-pane windows with muslin glass and coloured panes. On the left side of the conservatory is located the (renewed) flight of steps which, parallel to the rear facade, via a sliding door leads into the garden. The eaves of the conservatory above which a balcony with wooden balustrade, is provided with a finely sawn eaves detail. The Flemish gable with double balcony doors and blinds is covered by the same roof as the Flemish gable on the front facade.
The RIGHT SIDE FACADE is executed blank except for one window bay on the right, which is identical to the left side of the rear facade.
The INTERIOR is largely well preserved and possesses some valuable interior components. A central hall paved with natural stone tiles which extends to the rear facade with adjoining conservatory divides the house in two with on the left two rooms and a spiral staircase and on the right the room no longer laid out as such and adjoining rooms. Besides the original panel doors, the wooden window sills with likewise consoles are largely still present. In the rear facade the internal shutters are preserved. In the front room the wooden fireplace is still present. A notable element is the conservatory on the rear side with muslin and coloured glass. In the kitchen is a stove oven in the corner of the left side facade and rear facade under a much wider chimney breast. The cast-iron oven plate contains four square holes (which may be called unique) which open into the basement above a hearth place. Here a water pump and water reservoir as well as old estrikken. On the upper storey are three box beds situated against one of the sides of the flue pipes of the chimneys.
The GARDEN GATE on the front side of the street is a wrought-iron railing gate with spikes of which only the uprights are crowned by pine cones.
The wrought-iron PAVEMENT GATE across the full width of the facade and interrupted only at the front door, consists of two rails between stiles on a square base. The stiles taper towards the top and are terminated by an accolade arch-shaped crown.
Valuation
RENTMASTER'S DWELLING, with GARDEN GATE and PAVEMENT GATE, of the dike-house type, built in 1856.
- Of architectural-historical significance as a good example of a dike-house from the mid-19th century. The building is reasonably well preserved in interior and exterior and executed in balanced proportions. The interior possesses some valuable components. The garden gate and pavement gate not only make an aesthetic contribution but indicate, due to the location of the house directly on the street, functional importance.
- Of urban-planning significance due to its location in the dike. The dike-house plays an image-defining role in this dike development.
- Of cultural-historical significance due to its location in the dike which as part of the dike development has historically grown as an expansion of the village on the riverbank.
Nearby in the register
- Molen, IJsseldijk 24Industrie- en poldermolenunder 1 mi
- Het KloosterBoerderijunder 1 mi
- Woonhuis, IJsseldijk 33Woonhuisunder 1 mi
- Kerk, Kerkstraat 19Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.