Rijksmonumentenregister · Netherlands
Werk-woonhuis, Buiten Walevest 5
Dordrecht, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Werk-woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1899 - 1900
- Address
- Buiten Walevest 5, 3311 AD Dordrecht (and others)
- Place
- Dordrecht
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.81732, 4.66293
- Monument number
- 519740
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1890 map "16. Dordrecht (Tweede uitgave, 1890)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
WERK-WOONHUIS omstreeks 1900 gebouwd naar ontwerp uit 1899 van architect C.J.J. Tenenti jr. voor de wijnhandelaar M.E.R. de Bruijn. Het pand bestaat uit een woonhuis met kantoor, een wijnpakhuis met werkplaats en drie verhuurbare woningen en maakt onderdeel uit van de bebouwing aan de kade van de Oude Maas. Uitwendig is het pand uitgevoerd in een late eclectische stijl, met vroege Art Nouveau motieven. Het interieur van het woonhuis en het terras tussen woonhuis en pakhuis zijn gedecoreerd in Neo-Renaissancestijl.
NB: De kleurstellingen in het interieur van het woonhuis zijn gewijzigd aan het einde van de twintigste eeuw.
Omschrijving
Het werk-woonhuis beslaat het hele perceel tussen Binnen Walevest en Buiten Walevest en bestaat uit drie achter elkaar gelegen volumes op een doorlopende bouwlaag met bedrijfsruimten. Het hoogste volume met woonhuis en kantoor heeft een representatieve voorgevel aan Buiten Walevest. Hierachter het pakhuis. Aan Binnen Walevest een volume met inrijpoorten naar werkplaats en pakhuis en op de verdieping oorspronkelijk drie woningen. Op het plat tussen woonhuis en pakhuis is een terras ingericht. Links grenst het pand aan een stadstuin, rechts sluit het tegen belendende bebouwing aan. De volumes zijn opgetrokken in baksteen, de kappen met pannen gedekt. Het diepe hoofdvolume telt boven de begane grond twee bouwlagen en een kapverdieping onder twee dwarsgeplaatste schilddaken. Het ondiepe en lagere wijnpakhuis heeft een schilddak met nok parallel aan de straat. Over het twee bouwlagen en een zolder tellende achtervolume een zadeldak met nok parallel aan de straat. De symmetrisch opgezette voorgevel heeft een hardsteen plint en is uitgevoerd in baksteen in combinatie met gepleisterde versieringen en siermetselwerk. Rode verblendsteen is onder andere toegepast boven de vensters, die met strekken en hanenkammen zijn afgesloten. De voorgevel heeft een lage benedenverdieping waarachter het kantoor, een hogere bel-etage waarachter de woonvertrekken en een wat lagere slaapverdieping. De gevel telt vier assen. De twee middenassen worden door een rechte gootlijst afgesloten. De boven de gootlijst doorgetrokken zijtraveeën zijn aan de bovenzijde versierd met rondboogfriezen en worden bekroond door opstaande dakstukken. Deze iets risalerende buitenste assen bevatten entreeportalen met hardsteen trappen, links toegang gevend tot het kantoor op de begane grond en rechts tot het op de verdiepingen gelegen woonhuis. Boven de entrees balkons op getrapte consoles, voorzien van balustrades bekroond met kruisbloemen. Tussen de twee verdiept liggende portalen bevindt zich de symmetrische vensterpartij van het kantoor, voorzien van een hoger opgetrokken centraal korfboogvenster met een getrapte stucomlijsting. Hierboven bevat het centrale gedeelte van de gevel twee driehoekige erkers waarop zich kleine balkons bevinden ter hoogte van de tweede verdieping. In de borstweringen van de erkers ter hoogte van de eerste verdieping florale Art Nouveau motieven. De balkondeuren met bovenlicht en smalle zijlichten zijn voorzien van omlijstingen met schouders. Het terras wordt aan de noordzijde door een lage verbindingsgang van keuken naar wijnpakhuis afgesloten en aan de zuidzijde door een muur met een driedelig getoogd venster. De gevels van pakhuis en tussenlid die in het zicht van het woonhuis liggen, zijn rijk afgewerkt met diverse stucwerkversieringen in Neo-Renaissance. De wat soberder achtergevel van het woonhuis heeft onder meer een serre (1910), met in de borstwering gele en rode verblendsteen en in de bovenlichten een decoratieve roedenverdeling. De toegang naar het wijnpakhuis wordt gevormd door een rondboogpoortje met een Neo-Renaissance omlijsting, onder meer voorzien van maskerons en het inschrift "In Vino Veritas" in het fries van het hoofdgestel. De sobere gevel aan Binnen Walevest telt twee bouwlagen waarboven zich een kap bevindt met in het voorschild drie dakkapellen. De gevel is onder de geprofileerde bakgoot versierd met een dubbele bloktandlijst en een muizentandlijst. De cordonlijst fungeert tevens als waterlijst voor de zes T-schuifvensters op de verdieping. Op de begane grond oorspronkelijk in het midden en aan weerszijden rondboog inrijpoorten naar de bedrijfsruimte op de begane grond en drie entreedeuren naar de bovenwoningen. Eén van deze deuren is verwijderd en de centrale deur vergroot tot de huidige recht afgesloten inrijpoort. Eenvoudig stucwerk boven deuren en ramen. In het interieur worden de woonvertrekken op de verdieping ontsloten door een L-vormige gang voorzien van een stucplafond en gestuukt lijstwerk op de wanden. Rechts het trappenhuis met houten trap. Aan de voorzijde over de hele breedte van het huis kamers-en-suite, waarvan de kamers aan elkaar spiegelbeeldig identiek zijn. De kamers-en-suite zijn afgewerkt in Neo-Renaissancestijl, met een houten wandbetimmering waarin onder meer de paneeldeuren zijn opgenomen die toegang geven tot de gang. Deze zijn voorzien van gedecoreerde kozijnen en bekroningen. In de lambrisering zijn liggende panelen opgenomen die oorspronkelijk gevuld waren met imitatie-goudleerbehang, dat thans nog (deels) achter de huidige wandbespanning aanwezig is. Tegen de zijmuren een schoorsteenpartij met schoorsteenmantel op zuiltjes, imitatie koperen reliëfs in het fries van de mantel, een betimmerde boezem waarin een spiegel is opgenomen en een geschilderd stilleven erboven. De kamers worden gescheiden door grote schuifdeuren met glas in een kleine roedenverdeling. Het deurkozijn is voorzien van zich verjongende en gecanneleerde zuilen met Ionische kapitelen. Beide kamers hebben vergelijkbare, gepolychromeerde, stucplafonds verdeeld in vakken door middel van lijsten en voorzien van kleine hoek- en middenornamenten. De kamers aan de achterzijde zijn uitgevoerd met stucplafonds. De smalle kamer grenzend aan de serre heeft een schoorsteenmantel versierd met briefpanelen, een gestuukte boezem met gecanneleerde pilasters en een spiegel waarboven een geschilderd stilleven. Het wijnpakhuis heeft een beschoten gordingenkap, gedragen door hangspanten. In het voormalige wijnmagazijn gemetselde en gepleisterde wijnschappen.
Waardering
Werk-woonhuis voor een wijnhandelaar, met pakhuis en huurwoningen van algemeen belang vanwege cultuurhistorische, architectuurhistorische en stedenbouwkundige waarde als bijzonder gaaf bewaard voorbeeld van een royaal opgezet bedrijfswoonhuis van omstreeks 1900, met een rijk uitgevoerd woonhuisinterieur. Het pand is typologisch van belang vanwege de opvallende, met de functie verbonden opbouw in drie volumes en heeft situeringswaarde als historisch-functioneel onderdeel van de monumentale gevelwand aan de kade van de Oude Maas.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
WORK-DWELLING HOUSE built around 1900 to a design of 1899 by architect C.J.J. Tenenti jr. for wine merchant M.E.R. de Bruijn. The building comprises a dwelling house with office, a wine warehouse with workshop and three rental dwellings and forms part of the buildings on the quay of the Oude Maas. Externally the building is executed in a late eclectic style, with early Art Nouveau motifs. The interior of the dwelling house and the terrace between dwelling house and warehouse are decorated in Neo-Renaissance style.
NB: The colour schemes in the interior of the dwelling house were altered at the end of the twentieth century.
Description
The work-dwelling house occupies the entire plot between Binnen Walevest and Buiten Walevest and consists of three volumes arranged one behind the other on a continuous ground floor with business premises. The highest volume with dwelling house and office has a representative front facade on Buiten Walevest. Behind it the warehouse. On Binnen Walevest a volume with carriage entrances to workshop and warehouse and on the upper floor originally three dwellings. On the flat roof between dwelling house and warehouse a terrace has been laid out. On the left the building adjoins a city garden, on the right it abuts against adjoining buildings. The volumes are built in brick, the roofs covered with tiles. The deep main volume has two storeys above the ground floor and an attic storey under two transversely-placed hipped roofs. The shallow and lower wine warehouse has a hipped roof with ridge parallel to the street. Above the rear volume, which has two storeys and an attic, a gabled roof with ridge parallel to the street. The symmetrically arranged front facade has a hardstone plinth and is executed in brick in combination with plastered decoration and decorative brickwork. Red facing brick is used among other things above the windows, which are finished with stretchers and cockscombs. The front facade has a low ground floor behind which the office, a higher piano nobile behind which the living rooms and a somewhat lower bedroom floor. The facade has four bays. The two central bays are finished with a straight gutter line. The side bays carried up above the gutter line are decorated at the top with round-arch friezes and crowned by projecting roof pieces. These slightly projecting outer bays contain entrance portals with hardstone steps, on the left giving access to the office on the ground floor and on the right to the dwelling house located on the upper floors. Above the entrances balconies on stepped consoles, furnished with balustrades crowned with cross-flowers. Between the two recessed portals is the symmetrical window arrangement of the office, furnished with a higher basket-arch window with stepped stucco moulding. Above this the central section of the facade contains two triangular bay windows on which small balconies are situated at the height of the second floor. In the breast walls of the bay windows at the height of the first floor floral Art Nouveau motifs. The balcony doors with fanlight and narrow side lights are furnished with mouldings with shoulders. The terrace is closed off on the north side by a low connecting passage from kitchen to wine warehouse and on the south side by a wall with a three-part arched window. The facades of warehouse and connecting section which are in sight of the dwelling house are richly finished with various stucco decorations in Neo-Renaissance. The somewhat plainer rear facade of the dwelling house has among other things a conservatory (1910), with yellow and red facing brick in the breast wall and in the fanlights a decorative glazing bar arrangement. The access to the wine warehouse is formed by a round-arch gate with a Neo-Renaissance moulding, furnished among other things with mascarons and the inscription "In Vino Veritas" in the frieze of the main entablature. The plain facade on Binnen Walevest has two storeys above which is a roof with three roof dormers in the front slope. The facade is decorated below the moulded drip moulding with a double block dentil course and a mouse-tooth course. The cornice also serves as drip moulding for the six T-sash windows on the upper floor. On the ground floor originally in the centre and on either side round-arch carriage entrances to the business premises on the ground floor and three entrance doors to the upper dwellings. One of these doors has been removed and the central door enlarged to the present straight-finished carriage entrance. Simple stucco work above doors and windows. In the interior the living rooms on the upper floor are accessed by an L-shaped corridor furnished with a stucco ceiling and stuccoed moulding work on the walls. On the right the stairwell with wooden stair. At the front across the full width of the house rooms-en-suite, the rooms of which are mirror-image identical to each other. The rooms-en-suite are finished in Neo-Renaissance style, with wooden wall panelling in which among other things the panel doors are incorporated which give access to the corridor. These are furnished with decorated door frames and crownings. In the wainscoting horizontal panels are incorporated which were originally filled with imitation gilt-leather wallpaper, which is still (partly) present behind the current wall covering. Against the side walls a chimneypiece with mantelpiece on small columns, imitation copper reliefs in the frieze of the mantle, a boarded breast in which a mirror is incorporated and a painted still life above it. The rooms are separated by large sash doors with glazing in a small glazing bar arrangement. The door frame is furnished with tapering and fluted columns with Ionic capitals. Both rooms have comparable polychrome stucco ceilings divided into sections by means of mouldings and furnished with small corner and central ornaments. The rooms at the rear are executed with stucco ceilings. The narrow room adjoining the conservatory has a mantelpiece decorated with letter panels, a stuccoed breast with fluted pilasters and a mirror above which a painted still life. The wine warehouse has a boarded collar-tie roof truss, supported by hanging trusses. In the former wine magazine built-in and plastered wine racks.
Valuation
Work-dwelling house for a wine merchant, with warehouse and rental dwellings of general importance because of cultural-historical, architectural-historical and urban-planning value as a particularly well-preserved example of a generously laid-out business-dwelling house of around 1900, with a richly executed dwelling house interior. The building is typologically important because of the striking construction in three volumes connected with the function and has location value as a historical-functional component of the monumental facade wall on the quay of the Oude Maas.
Nearby in the register
- Woonhuis, Buiten Walevest 4Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Buiten Walevest 2Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Veersteiger 1Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Veersteiger 5Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.