Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Hoflaan 1
Dieren, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1897 - 1898
- Address
- Hoflaan 1, 6953 AL Dieren (Rheden 25)
- Place
- Dieren
- Municipality
- Rheden
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.04086, 6.10388
- Monument number
- 519429
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1888 map "03. Doesburg (1888)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Historie en ligging:
Dit HERENHUIS met WINKEL, PAKHUIS en TUINHEK werd waarschijnlijk gebouwd in de jaren 1897-1898 in opdracht van J. Brinkhorst (kruidenier en graanhandelaar) in een voor het laatste kwart van de 19de eeuw karakteristieke eclectische Neo-Renaissancestijl. Het op de hoek van de Hoflaan en de Hogestraat gelegen pand is gebouwd op een oudere bouwplaats, waarvan een van een tongewelf voorziene kelder nog getuigt. Het pand waarvan de architect onbekend is vertoont in de detaillering en de toegepaste ornamentiek overeenkomsten met de iets verder in de Hoflaan gelegen groep monumentale villa's Hoflaan 26 tot en met 36. Het pand ligt op de hoek van de Hoflaan en de Hogestraat en is opvallend gelegen in de as van de Doesburgsedijk komende uit de richting van Doesburg. Rechts van het pand bevindt zich een kleine tuin.
Omschrijving
Het pand is gebouwd op een rechthoekige plattegrond en bestaat uit twee haaks op elkaar staande bouwmassa's van twee bouwlagen. Het pand heeft een rondom lopende gepleisterde geprofileerde plint. Het op de hoek gelegen woonhuis heeft een afgeplat schilddak gedekt met gesmoorde opnieuw verbeterde Hollandse pannen. Het winkel- en pakhuisgedeelte heeft een afgeplat schilddak met asfaltshingels die de oorspronkelijke uit dakpannen bestaande bedekking vervangen. De gevels zijn opgetrokken in baksteen, gemetseld in kruisverband. De gevel van het woonhuis wordt verlevendigd door gepleisterde aanzet- en sluitstenen boven de vensters, gepleisterde horizontaal over de gevel lopende banden (speklagen) en rijk versierde gepleisterde hoekpilasters waaromheen het hoofdgestel gekornist is. De vensters op de begane grond worden afgesloten door blinde segmentbogen met gepleisterde boogvelden. Alle pleisterwerk is wit gesausd (oorspronkelijk mogelijk geheel of gedeeltelijk okerkleurig). Op de verdieping worden de vensters door een strek afgesloten. Alle vensters zijn voorzien van persiennes.
De VOORGEVEL van het woonhuis ligt aan de zijde van de Hoflaan en is twee traveeën breed. De risalerende rechtertravee heeft op de hoeken gepleisterde pilasters die evenals de overige pilasters geblokt zijn met diamantkopachtige decoraties, op verdiepingshoogte zijn de pilasters gecanneleerd. De in het risaliet verdiept gelegen, door een segmentboogje afgesloten ingang bezit een paneeldeur die voorzien van een groot smeedijzeren raamhek en een van transparant glas-in-lood voorzien bovenlicht. De verdieping bezit een T-schuifraam. De linker travee heeft een schuifraam met een glas-in-lood bovenlicht. Op de verdieping bevindt zich een blind venster. De afgeschuinde hoek heeft op de begane grond een schuifraam met een van glas-in-lood voorzien bovenlicht. De verdieping bezit een T-schuifraam waarboven een dakkapel met voluten en frontonlijst.
De gevel van het winkel- en pakhuisdeelte is vijf traveeën breed. Ter plaatse van de twee linker traveeën bevindt zich een fraaie rijk gedecoreerde houten winkelpui bestaande uit twee vensters en een deur op een natuurstenen plint en borstwering met diamantkoppen. De pui is voorzien van vier pilasters en wordt afgesloten door een kroonlijst op consoles. De pilasters zijn rijk versierd met kandelabers, festoenen, leeuwekoppen en lamberkijnen. Daarnaast in de derde travee bevindt zich een door een strek met witgepleisterde aanzet- en sluitstenen afgesloten enkelruits schuifraam met een van transparant glas-in-lood voorzien bovenlicht. De risalerende vierde travee bevat een door een segmentboog met een witgepleisterde sluitsteen met diamantkop afgesloten poortingang. Op de verdieping een muuropening met luiken en een de kroonlijst doorbrekend hijsluik afgesloten door een frontonlijst en gedekt door een zadeldakje. Het risaliet wordt geaccentueerd door pilasters links en rechts van de poort doorlopend tot de kroonlijst. De vijfde travee bezit op de begane grond een blind venster. De verdieping heeft in iedere travee, met uitzondering van de vierde travee, een door een strek afgesloten kruisvenster.
De LINKER ZIJGEVEL is drie traveeën breed en bevat op de begane grond en de verdieping vensters als boven beschreven met uitzondering van de muuropening in de tweede as waarin zich dubbele openslaande deuren bevinden waarvoor een hardstenen bordes geplaatst is. Boven deze travee bevindt zich een dakkapel als op de afgeschuinde hoek. Ter hoogte van de eerste en de derde travee bevindt zich een kelderlicht dat voorzien van is van een vierruits stolpraam.
De ACHTERGEVEL van het pand bezit in de evenwijdig aan de Hoflaan lopende gevel op de begane grond van links naar rechts: recente, op de plaats van een zesruits raam aangebrachte tuindeuren met tweeruits oorspronkelijk bovenlicht, een door een rollaag afgesloten deur met een viertal glasruiten, een boven deze gelegen door een rollaag afgesloten vierruits raam, een rechts van de deur gelegen getoogd getralied raampje en tenslotte een paneeldeur met twee ruiten en een enkelruits bovenlicht. De verdieping bezit drie getoogde gietijzeren ramen. De rechterhelft van het dakschild is recentelijk verwijderd. Op deze plaats is een balkon met pergola aangebracht. Aan de zijde van de Hogestraat bevindt zich een één travee breed geveldeel waarin op de begane grond een vernieuwd vierruits stolpraam met een enkelruits bovenlicht bevindt. De verdieping bezit een balkon met een meerruits deur.
De RECHTER ZIJGEVEL heeft pp de begane grond links een klein ingehakt getoogd venster. Rechts bevindt zich een venster met een vernieuwd zesruits raam. De verdieping bezit drie getoogde gietijzeren ramen.
Het pand bezit een grotendeels gaaf bewaard rijk uitgevoerd INTERIEUR waarin ondermeer de intact gebleven beschildering, met onder andere gestileerde florale motieven, van een deel van het interieur (hal, gangen en trappenhuis, deuren en omlijsting, plafond in de kamers en suite) opvalt. Ook een deel van de inventaris van de winkel bestaande uit toonbank, kasten en schappen is nog bewaard gebleven.
Aan de voorgevel sluit aan de linkerzijde een ijzeren tuinHEK aan, dat de tuin voor de linkerzijgevel van de straat scheidt. Een tuinHEK dat aan de rechterzijgevel aansluit scheidt de kleine tuin aan de rechterzijde van de straat.
Waardering
HERENHUIS met WINKEL, PAKHUIS en TUINHEK uit ca.1897-1898, gebouwd in een eclectische Neo-Renaisscancestijl. Architectuurhistorische waarden:
- Het pand vormt een goed voorbeeld van een combinatie van een woonhuis, winkel en pakhuis uit het laatste decennium van de negentiende eeuw, uitgevoerd in een rijke voor de bouwtijd kenmerkende eclectische Neo-Renaissancestijl.
- Het pand is van belang vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp zoals deze tot uitdrukking komen in de gaaf bewaarde hoofdvorm, de rijke detaillering waarbij ondermeer sprake is van typische renaissanceornamenten als kandelabers en diamantkoppen en in het materiaalgebruik.
- Het pand is van belang vanwege het bijzonder gaaf bewaard gebleven interieur dat vooral opvalt door diverse sjabloonschilderingen.
Stedebouwkundige waarden:
- Het pand is van belang vanwege de beeldbepalende ligging op de hoek van de Hoflaan en de Hogestraat alwaar het pand een belangrijk onderdeel vormt van de zuid-westelijk dorpsentree van Dieren. Tevens vormt het pand een onderdeel van de voornamelijk uit het laatste kwart van de negentiende eeuw en het eerste decennium van de twintigste eeuw daterende, door tuinen met oude bomen omgeven, monumentale villabebouwing aan de Hoflaan. Deze laan heeft haar oorspronkelijke karakter goed behouden. Het pand vormt daarnaast een belangrijk en karakteristiek onderdeel van de grotendeels uit de late negentiende en vroege twintigste daterende bebouwing van de oude dorpskern van Dieren.
Cultuurhistorische waarden:
- Het pand is van belang als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling. De kruidenierswinkel is van belang als een goed en vrij gaaf bewaard voorbeeld van een dergelijke winkel met opslagruimte uit de late negentiende eeuw. Typologisch gezien heeft het pand een zeldzaamheidswaarde vanwege de combinatie van een kruidenierswinkel met een graanpakhuis en een herenhuis waarbij de afzonderlijke elementen duidelijk zijn geaccentueerd alsmede vanwege de afzonderlijke onderdelen op zich. De diverse onderdelen zijn over het algemeen bijzonder gaaf bewaard.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
History and location:
This TOWNHOUSE with SHOP, WAREHOUSE and GARDEN GATE was probably built in 1897-1898 on commission of J. Brinkhorst (grocer and grain merchant) in an eclectic Neo-Renaissance style characteristic of the final quarter of the 19th century. The building, located at the corner of Hoflaan and Hogestraat, was constructed on an older building site, of which a cellar with a barrel vault is still in evidence. The building, whose architect is unknown, shows in its detailing and applied ornamentation similarities with the somewhat further along Hoflaan situated group of monumental villas Hoflaan 26 through 36. The building is located at the corner of Hoflaan and Hogestraat and is strikingly positioned in the axis of the Doesburgsedijk coming from the direction of Doesburg. To the right of the building there is a small garden.
Description
The building is constructed on a rectangular floor plan and consists of two building masses at right angles to each other with two storeys. The building has a plasterwork-covered moulded plinth running all around. The corner townhouse has a hipped roof, partly flattened, covered with Dutch tiles that have been re-improved and muffled. The shop and warehouse section has a hipped roof, partly flattened, with asphalt shingles which have replaced the original tile covering. The facades are built in brickwork, laid in English bond. The facade of the townhouse is enlivened by plastered quoin stones above the windows, plastered horizontal bands (decorative brick courses) running across the facade and richly decorated plastered corner pilasters around which the main entablature is corniced. The windows on the ground floor are closed off by blind segment arches with plastered arch fields. All plasterwork is white-washed (originally possibly entirely or partly ochre-coloured). On the first floor the windows are closed off by a horizontal moulding. All windows are fitted with venetian blinds.
The FRONT FACADE of the townhouse is located on the Hoflaan side and is two bays wide. The projecting right bay has plastered pilasters at the corners which, like all other pilasters, are rusticated with diamond-like decorations; at first-floor height the pilasters are fluted. The entrance, set back within the projection and closed off by a segment arch, has a panelled door fitted with a large wrought-iron grille and a fanlight with transparent leaded glass. The first floor has a T-sash window. The left bay has a sash window with a leaded glass fanlight. On the first floor there is a blind window. The chamfered corner has on the ground floor a sash window with a leaded glass fanlight. The first floor has a T-sash window above which a dormer window with volutes and pediment moulding.
The facade of the shop and warehouse section is five bays wide. At the position of the two left bays there is a fine, richly decorated wooden shop front consisting of two windows and a door on a natural stone plinth and parapet with diamond-point ornaments. The shop front is fitted with four pilasters and is closed off by a cornice on consoles. The pilasters are richly decorated with candelabra, festoons, lion heads and lamberkijnen. Adjacent in the third bay there is a single-light sash window with a moulding topped with white-plastered quoin stones, fitted with a fanlight in transparent leaded glass. The projecting fourth bay contains a gateway entrance closed off by a segment arch with a white-plastered keystone with diamond-point. On the first floor a wall opening with shutters and a hoist door breaking through the cornice, closed off by a pediment moulding and covered by a small gabled roof. The projection is accentuated by pilasters to the left and right of the gateway extending to the cornice. The fifth bay has on the ground floor a blind window. The first floor has in each bay, with the exception of the fourth bay, a cross window closed off by a horizontal moulding.
The LEFT SIDE FACADE is three bays wide and contains on the ground floor and first floor windows as described above with the exception of the wall opening in the second axis in which double opening doors are located, in front of which a limestone step has been placed. Above this bay there is a dormer window as on the chamfered corner. At the height of the first and third bay there is a cellar light fitted with a four-light hoppers window.
The REAR FACADE of the building has on the facade running parallel to Hoflaan on the ground floor from left to right: recent garden doors with two lights placed in the position of a six-light window with an original two-light fanlight, a door closed off by a roller shutter with four glass panes, a four-light window above this closed off by a roller shutter, a moulded barred small window located to the right of the door and finally a panelled door with two lights and a single-light fanlight. The first floor has three moulded cast-iron windows. The right half of the roof slope has recently been removed. In its place a balcony with pergola has been installed. On the Hogestraat side there is a single-bay facade section in which on the ground floor there is a renewed four-light hoppers window with a single-light fanlight. The first floor has a balcony with a multi-light door.
The RIGHT SIDE FACADE has on the ground floor on the left a small carved moulded window. On the right there is a window with a renewed six-light window. The first floor has three moulded cast-iron windows.
The building possesses a largely intact, richly executed INTERIOR in which notably the intact decoration, featuring among other things stylised floral motifs, of part of the interior (hall, corridors and stairwell, doors and surrounds, ceiling in the rooms en suite) stands out. Part of the inventory of the shop consisting of counter, cabinets and shelving is also still preserved.
At the front facade adjoins on the left side an iron garden GATE, which separates the garden in front of the left side facade from the street. A garden GATE adjoining the right side facade separates the small garden on the right side from the street.
Valuation
TOWNHOUSE with SHOP, WAREHOUSE and GARDEN GATE from circa 1897-1898, built in an eclectic Neo-Renaissance style. Architectural-historical values:
- The building forms a good example of a combination of a townhouse, shop and warehouse from the final decade of the nineteenth century, executed in a rich eclectic Neo-Renaissance style characteristic of the building period.
- The building is of importance because of the high aesthetic qualities of the design as expressed in the well-preserved main form, the rich detailing which includes among other things typical Renaissance ornaments such as candelabra and diamond-point ornaments, and in the use of materials.
- The building is of importance because of the exceptionally well-preserved interior which is particularly notable for various stencil decorations.
Urban planning values:
- The building is of importance because of its image-determining location at the corner of Hoflaan and Hogestraat where the building forms an important part of the south-western village entrance of Dieren. The building also forms part of the monumental villa buildings, predominantly dating from the final quarter of the nineteenth century and the first decade of the twentieth century, surrounded by gardens with old trees on Hoflaan. This street has well preserved its original character. The building furthermore forms an important and characteristic part of the building stock, largely dating from the late nineteenth and early twentieth century, of the old village centre of Dieren.
Cultural-historical values:
- The building is of importance as a particular expression of a socio-economic development. The grocery shop is of importance as a good and reasonably well-preserved example of such a shop with storage space from the late nineteenth century. From a typological perspective the building has a rarity value because of the combination of a grocery shop with a grain warehouse and a townhouse in which the individual elements are clearly accentuated as well as because of the individual components in themselves. The various components are generally particularly well-preserved.
Nearby in the register
- Woonhuis, Hogestraat 4Woonhuisunder 1 mi
- Kantoorwoning, Hogestraat 7Werk-woonhuisunder 1 mi
- SeringenhofWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Hogestraat 8Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.