Rijksmonumentenregister · Netherlands
Heilige Jacobus de Meerdere
Zeeland, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Kerkstraat 53, 5411 EA Zeeland (Maashorst 30)
- Place
- Zeeland
- Municipality
- Maashorst
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.69754, 5.67380
- Part of complex
- 519136
- Monument number
- 519138
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft Library
2 historical maps cover this location, the earliest the 1688 map "Quartae partis Brabantiae seu ditionis Silvae Ducis accuratissma delineatio / [Frederik de Wit]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Aan de westelijke zijde van de Kerkstraat te Zeeland staat centraal in het dorp het R.K. KERKGEBOUW van de Heilige Jacobus de Meerdere. Het gebouw is een ontwerp van architect C. van Dijk en werd gebouwd in 1871-1872. In 1914 is het gebouw door J.H.H. van Groenendael uitgebreid met een transept, in aangepaste neo-gotische stijl.
Beschrijving.
Het gebouw is een niet-georiënteerde driebeukige basilicale kerk met pseudo transept. Het gebouw heeft een schip van drie traveeën, een daarop aansluitend, tot de hoogte van de zijbeuken opgetrokken pseudo-transept van twee traveeën met driezijdig gesloten apsis. Het geheel wordt afgedekt door een zadeldak met lei in maasdekking. Op de viering een zeskantig opengewerkte houten naaldspits. Tegen de oostelijk gevel van het schip staat een toren, bestaande uit vier geledingen, bekroond met een achtkantige ingesnoerde spits met smeedijzeren bekroning.
Het muurwerk is opgetrokken in baksteen, wordt horizontaal geleed door een hardstenen cordonlijst op de bakstenen plint, en wordt afgesloten met een keperboogfries met tandlijsten. De steunberen van het schip zijn tweemaal versneden en hebben hardstenen afzaten. Op de overgang tussen koor en en koorapsis en tegen de toren zijn de beren overhoeks geplaatst. Tussen de steunberen van schip en koor zijn hoge spitsboogvensters geplaatst, voorzien van kalkstenen harnassen en maaswerk. De toren heeft een eenvoudig getrapt spitsbogig bakstenen portaal met eenvoudig opgeklampte deuren, waarboven een zespas in ocules. Op de tweede geleding van de toren is aan de oostelijk zijde een spitsboogvenster met maaswerk, terwijl de derde geleding word ingenomen door een drietal lancetvensters in nissen. Daarboven is op de vierde geleding tussen twee galmgaten een uurwerk aangebracht. De toren wordt bekroond door een achtkantige naaldspits met lei in maasdekking. Aan de noordelijk zijde een stookgebouw, met als pendant aan de zuidelijke zijde een sacristie. Tweeklaviers orgel met vrij Pedaal, in 1895 gemaakt door F.C. Smits II uit Reek. Het Hoofdwerk heeft 10 registers, het Recit 4, het Positief 8 en het Pedaal 4. Het Recit is bespeelbaar op het klavier van het Hoofdwerk. Het instrument verkeert nog in oorspronkelijke staat. Waardering.
De parochiekerk is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van het katholicisme in het zuiden en is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van het kerkelijk centrum. Het heeft architectuurhistorisch belang door de stijl en de detaillering en de combinatie van kerk, pastorie en kerkhofkapel en is van kunsthistorisch belang door de interieuronderdelen. Het is tevens van belang als een representatief voorbeeld van het werk van de architect Van Dijk. Het heeft ensemblewaarden vanwege de bijzondere situering, verbonden met de ontwikkeling van een typerend Brabants kerkdorp. Het is gaaf bewaard gebleven en van belang vanwege de architectuurhistorische en typologische zeldzaamheid.
Inleiding.
Ten oosten van het kerkgebouw (tegen de tuin van de pastorie) van Heilige Jacobus de Meerdere staat het HEILIG HARTBEELD, daterende uit omstreeks 1920. Het beeld komt uit het atelier van J.P. Maas en Z. te Haarlem.
Beschrijving.
Het licht verweerde kalkstenen beeld bestaat uit drie figuren op een vernieuwde bakstenen sokkel. In het midden de staande Christusfiguur, met aan zijn linkerzijde een knielende landarbeider met korenschoven en hooivork, en aan zijn rechterzijde een knielende moederfiguur met kind, die om de zegen vraagt. De Christusfiguur mist de linkerhand. Tegen de voorzijde van de vernieuwde bakstenen sokkel een marmeren plaquette met het opschrift : "H. Hart van Jesus / zegen / de huisgezinnen / zegen / het leven van / arbeid". Het beeld is aan de voorzijde gesigneerd; "F. Maas en Zonen / Haarlem.
Waardering.
Het H. Hartbeeld is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van het katholicisme in het zuiden, in het bijzonder de ontwikkeling van de H. Hartdevotie en is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van het H. Hartmonument. Het heeft kunsthistorisch belang door de stijl en de detaillering en is van belang als voorbeeld van het werk van het Haarlemse atelier Maas. Het heeft ensemblewaarden vanwege de bijzondere situering, verbonden met de ontwikkeling van een typerend Brabants kerkdorp. Het is gaaf bewaard gebleven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
On the western side of Kerkstraat in Zeeland stands centrally in the village the R.C. CHURCH BUILDING of Saint James the Greater. The building is a design by architect C. van Dijk and was built in 1871-1872. In 1914 the building was extended by J.H.H. van Groenendael with a transept, in adapted neo-Gothic style.
Description.
The building is a non-oriented three-aisle basilical church with pseudo-transept. The building has a nave of three bays, adjoining it, drawn up to the height of the side aisles pseudo-transept of two bays with three-sided closed apse. The whole is covered by a saddle roof with slate in Maas-bond. On the crossing a hexagonal openwork wooden needle spire. Against the eastern facade of the nave stands a tower, consisting of four storeys, crowned with an octagonal tapering spire with wrought-iron cresting.
The masonry is built of brick, articulated horizontally by a sandstone cornice-moulding on the brick plinth, and finished with a chevron-arch frieze with toothband. The buttresses of the nave are twice subdivided and have sandstone offsets. At the transition between choir and choir-apse and against the tower the buttresses are placed diagonally. Between the buttresses of nave and choir high pointed-arch windows are placed, furnished with limestone harnesswork and tracery. The tower has a simple stepped pointed-arch brick portal with simple clamped doors, above which a six-lobe in oculi. On the second storey of the tower on the eastern side is a pointed-arch window with tracery, while the third storey is taken up by three lancet windows in niches. Above this on the fourth storey between two sound holes a clock is installed. The tower is crowned by an octagonal needle spire with slate in Maas-bond. On the northern side a boiler house, with as its counterpart on the southern side a sacristy. Two-manual organ with free Pedal, made in 1895 by F.C. Smits II from Reek. The Great Organ has 10 registers, the Swell 4, the Positive 8 and the Pedal 4. The Swell is playable on the Great Organ manual. The instrument is still in original condition. Valuation.
The parish church is of general importance. The building has cultural-historical importance as a particular expression of the development of Catholicism in the south and is likewise of importance as an example of the typological development of the ecclesiastical centre. It has architectural-historical importance through the style and the detailing and the combination of church, parsonage and chapel of rest and is of art-historical importance through the interior components. It is likewise of importance as a representative example of the work of architect Van Dijk. It has ensemble values because of its particular setting, connected with the development of a typical Brabant church village. It has been well preserved and is of importance because of its architectural-historical and typological rarity.
Introduction.
East of the church building (against the garden of the parsonage) of Saint James the Greater stands the SACRED HEART IMAGE, dating from around 1920. The image comes from the workshop of J.P. Maas and Co. in Haarlem.
Description.
The lightly weathered limestone image consists of three figures on a renewed brick base. In the centre the standing Christ figure, on his left side a kneeling farmhand with sheaves of grain and hay fork, and on his right side a kneeling mother figure with child, asking for the blessing. The Christ figure is missing the left hand. Against the front of the renewed brick base a marble plaque with the inscription: "Sacred Heart of Jesus / bless / the families / bless / the life of / labour". The image is signed on the front; "F. Maas and Sons / Haarlem.
Valuation.
The Sacred Heart Image is of general importance. It has cultural-historical importance as a particular expression of the development of Catholicism in the south, in particular the development of Sacred Heart devotion and is likewise of importance as an example of the typological development of the Sacred Heart monument. It has art-historical importance through the style and the detailing and is of importance as an example of the work of the Haarlem workshop Maas. It has ensemble values because of its particular setting, connected with the development of a typical Brabant church village. It has been well preserved.
Nearby in the register
- Onderwijs en wetenschap, Kerkstraat 55Onderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Heilige Jacobus de MeerdereKerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Heilige Jacobus de MeerdereKapelunder 1 mi
- Molen, Molenstraat 2Industrie- en poldermolenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.