Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), het Zand 1
Boxmeer, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1800 - 1825
- Address
- het Zand 1, 5831 HG Boxmeer (Land van Cuijk 30)
- Place
- Boxmeer
- Municipality
- Land van Cuijk
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.65135, 5.95548
- Monument number
- 518568
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Leiden University LibrariesTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1787 map "[Kaart figuratif van alle de operatien en marssen den K. Pruissichen troupes... van Woesel aff tot binnen de provintie van Hollandt en Amsterdam in d. j. 1787 enz.] COLLBN Port 4 N 75 sheet 3" (Leiden University Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De voormalige LANGGEVELBOERDERIJ en woning van een boomkweker en tuinder dateert uit omstreeks 1850 maar is in de negentiende en vroege twintigste eeuw meermalen uitgebreid. De boerderij is parallel gelegen aan 't Zand, op de kruising met de Veerstraat, temidden van rijksmonumenten en vertoont ambachtelijk-traditionele vormen.
Omschrijving
Omstreeks 1850 is de langgevelboerderij opgetrokken. Deze heeft een rechthoekige plattegrond, handvormbakstenen gevels en een wolfdak met oud Hollandse pannen en geschulpte windveren. De voorgevel heeft ter hoogte van het woonhuis een gecementeerde plint en een op ijzeren klampen rustende gietijzeren goot. Het zuidelijke bedrijfsgedeelte is toegankelijk via een opgeklampte deur met ruitvormig licht. Direct daarnaast bevinden zich de opgeklampte deeldeuren, voorzien van gesmede ijzeren stootstangen. Het woonhuisgedeelte aan de noordelijke zijde bestond oorspronkelijk uit drie vensterassen: centraal de paneeldeur met smeedijzeren roosters, gedeeld bovenlicht, trekbel en hardstenen brievenbus (met inscriptie: "brieven").
Deze wordt geflankeerd door zesruits schuifvensters. In de achtergevel een opgeklampt varkenspoortje en een stalvenster.
Omstreeks 1880 is het woonhuis met één travee in noordelijke richting uitgebreid. Een bouwnaad is in het metselwerk zichtbaar. Op dak werd het aantal schoorstenen met één naar twee uitgebreid. In de straatgevel werd een aan de oude vensters identieke zesruiter en een vierruiter geplaatst, in de achtergevel een vierruits schuifvenster. Naast en boven de zesruiter in de nieuwe zijgevel staat restanten van een geschilderde reclametekst (slecht leesbaar, waarschijnlijk "M. Oostlander / Bomen / Handel in boom - bloemen / tuinzaden / en hekwerken").
Tegen 1900 heeft het woonhuis een haakse achterbouw onder zadeldak met wolfeind en oud Hollandse pannen gekregen. De gevels hebben een gecementeerde plint. In de noordelijke zijgevel een zesruitsschuifvenster en een blind venster, in de westelijke achtergevel een opgeklampte inrijpoort geflankeerd door spinnekop-stalvensters en een luik naar de taszolder.
Op het achterliggende erf een klein gecementeerd bijgebouw onder plat dak, met stalvensters.
Waardering
De boerderij annex kwekerswoning is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorisch belang als voorbeeld van de sociaal-economische ontwikkeling van de land- en tuinbouw in de negentiende eeuw en als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de kleine langgevelboerderij. De boerderij is belangrijk vanwege de gaafheid van het exterieur en heeft ensemblewaarden in relatie tot de driehoek Het Zand. Het is een zeldzaam voorbeeld van een kleine tuinderswoning.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The former LONG-GABLED FARMHOUSE and dwelling of a tree nursery owner and market gardener dates from around 1850 but was extended several times in the nineteenth and early twentieth centuries. The farmhouse is situated parallel to 't Zand, at the intersection with Veerstraat, amongst national monuments and displays artisanal-traditional forms.
Description
Around 1850 the long-gabled farmhouse was built. It has a rectangular plan, hand-moulded brick facades and a half-hipped roof with old Dutch tiles and sculpted wind finials. The front facade has a cemented plinth at the height of the dwelling section and a cast-iron gutter resting on iron clamps. The southern business section is accessible via a clamped door with diamond-patterned light. Directly beside it are the clamped double doors, fitted with forged iron push bars. The dwelling section on the northern side originally consisted of three window bays: centrally the panel door with wrought-iron grilles, divided fanlight, bell pull and stone letterbox (with inscription: "brieven").
This is flanked by six-pane sash windows. In the rear facade a clamped pig door and a stable window.
Around 1880 the dwelling was extended by one bay in the northern direction. A building seam is visible in the brickwork. The number of chimneys on the roof was increased from one to two. In the street facade a six-pane window identical to the old windows and a four-pane window were installed, in the rear facade a four-pane sash window. Next to and above the six-pane window in the new side facade are remains of painted advertising text (poorly legible, probably "M. Oostlander / Bomen / Handel in boom - bloemen / tuinzaden / en hekwerken").
Around 1900 the dwelling received a right-angled rear wing under a gabled roof with half-hipped end and old Dutch tiles. The facades have a cemented plinth. In the northern side facade a six-pane sash window and a blind window, in the western rear facade a clamped gateway flanked by spider-leg stable windows and a hatch to the hay loft.
On the rear plot a small cemented outbuilding under a flat roof, with stable windows.
Valuation
The farmhouse together with nursery dwelling is of general interest. The building has cultural-historical significance as an example of the socio-economic development of agriculture and horticulture in the nineteenth century and as an example of the typological development of the small long-gabled farmhouse. The farmhouse is important because of the integrity of its exterior and has ensemble values in relation to the triangle Het Zand. It is a rare example of a small market gardener's dwelling.
Nearby in the register
- Bijgebouwen kastelen enz., Veerstraat 45Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Kerk, Veerstraat 24Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kapel, Veerstraat 51Kapelunder 1 mi
- Kerkelijke dienstwoning, Veerstraat 26Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.