Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kantongerecht
Boxmeer, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Gerechtsgebouw
- Function
- Kantongerecht
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1850
- Address
- Steenstraat 59, 5831 JB Boxmeer (Land van Cuijk 30)
- Place
- Boxmeer
- Municipality
- Land van Cuijk
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.64746, 5.95126
- Monument number
- 518564
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1843 map "Netherlands, Belgium." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het KANTONGERECHT van Boxmeer dateert uit 1863 en bestaat uit een eclectisch, vrijstaand blokvormig hoofdgebouw met beletage, met aan de achterzijde een haakse aanbouw met cellenblok. Het is ontworpen door de Boxmeerse bouwmeester J.F. Beuyssen. Op de begane grond was tot 1957, toen het gebouw door rijksarchitect D. Stelling gemoderniseerd werd, een cipierswoning gesitueerd. Het pand is gelegen op de hoek van de Steenstraat en de Veerstraat.
Omschrijving
Het tweelaags, onderkelderde hoofdgebouw heeft een rechthoekige plattegrond en is afgedekt met een zadeldak met verbeterde Hollandse pannen. De handvormbakstenen voorgevel met gesmede sierankers bestaat uit vijf vensterassen en wordt horizontaal geleed door een hardstenen plint, gestucte cordonlijst, gemetseld fries met profielstenen, kroonlijst en attiek met terugliggende gestucte velden. De gevel heeft hoeklisenen en ook de centrale ingangspartij en het daarboven liggende venster worden geflankeerd door lisenen. Deze middenpartij wordt ook benadrukt door de bekronende tuitgevel met rondboog-blindnis.
In deze nis stond, in gouden letters tegen een rood fond, de spreuk: "Justitia; Civibus inde Salus / Sontabus inde Tremor".
Omstreeks 1900 is deze tekst overgeschilderd.
De rondboogvensters van de begane grond zijn voorzien van vierruits openslaande ramen met gedeeld bovenlicht, terwijl op de bel-etage het openslaande deel zesruits is. De vernieuwde vleugelpaneeldeur heeft een geometrisch ingedeeld halfrond bovenlicht. In de gemetselde werkbrauwlijst is een vlaggemasthouder opgenomen. Naast de voordeur is een verticale hardstenen brievenbus. De zijgevels hebben identieke vensters. Bij de verbouwing van 1957 is onder meer een deur in de noordelijke zijgevel vervangen door een venster. Achter het drietal vensters op de bel-etage van de noordelijke zijgevel is de zittingzaal gesitueerd. Via een zesruits licht in de noordelijke zijgevel wordt de zolder verlicht. De kap bestaat uit vier Philibertspanten. Het voormalige cellenblok bestaat uit een haaks op het hoofdgebouw gesitueerde eenlaags aanbouw onder zadeldak met hangwerk. Op het dak liggen verbeterde Hollandse pannen. De handvorm bakstenen zijgevels hebben zes raamassen, terwijl in de achtergevel in 1957, op de plaats van een oud venster, een opgeklampte deur met vierruits bovenlicht is geplaatst, die de centraal door het cellenblok lopende gang met gestuct tongewelf belicht. In het laatste jaar zijn ook de vensters van de noordelijke cellen vergroot. Hoog in de achtergevel is een oorspronkelijk rondlicht, voorzien van een diefijzer. In het aan het hoofdgebouw grenzende tweelaags gedeelte onder platdak was onder meer de getuigenkamer ondergebracht.
In het interieur van het gehele pand is de oude indeling globaal gehandhaafd. Van belang zijn onder meer de huidige, op de begane grond gesitueerde rechterskamer met schouw, de zittingszaal met schouw en de vier in de zuidelijke zijde van de achterbouw gesitueerde cellen, met hoog in het muurwerk aangebrachte klapvensters, voorzien van een zware ijzeren roedenverdeling.
Tot 1957 had het gebouw een voortuin en was de gehele achterbouw omgeven door een ruim drie meter hoge bakstenen muur, voorzien van lisenen. Aan de zuidelijke zijde is deze muur nog aanwezig. Achter het cellenblok ligt een tuin, die van de Veerstraat gescheiden wordt door een ca. 25 meter lang en ca.
een meter hoog smeedijzeren hekwerk met poortje, waarvan de middelste stijl met een gietijzeren granaatappel is versierd.
Waardering
Het kantongerechtsgebouw is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorisch belang als voorbeeld van een bestuurlijke ontwikkeling, namelijk de stichting van gerechtsgebouwen in plattelandskernen en is van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van het gerechtsgebouw annex gevangenis.
Het heeft architectuurhistorische waarde vanwege de stijl en de plaats in het oeuvre van de architect Beuyssen. Tevens is het waardevol vanwege het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek. Het object heeft ensemblewaarde als onderdeel van de kom van Boxmeer. Het gebouw is belangrijk vanwege de gaafheid van het ex- en interieur. Het pand is van belang als zeldzaam voorbeeld van een kleinschalig gerechtsgebouw.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The DISTRICT COURT of Boxmeer dates from 1863 and consists of an eclectic, detached block-shaped main building with piano nobile, with a right-angled extension to the rear containing a cell block. It was designed by Boxmeer master builder J.F. Beuyssen. On the ground floor, until 1957, when the building was modernised by state architect D. Stelling, a jailer's dwelling was situated. The building is located on the corner of Steenstraat and Veerstraat.
Description
The two-storey, undercellared main building has a rectangular floor plan and is covered with a gabled roof with improved Dutch tiles. The handmade brick facade with forged ornamental wall anchors consists of five window bays and is articulated horizontally by a hardstone plinth, stuccoed cornice, brick frieze with moulded stones, cornice and attic with recessed stuccoed panels. The facade has corner pilasters and the central entrance section and the window above it are also flanked by pilasters. This central section is also emphasised by the crowning spout gable with semi-circular blind niche.
In this niche stood, in golden letters against a red background, the motto: "Justitia; Civibus inde Salus / Sontabus inde Tremor".
Around 1900 this text was painted over.
The semi-circular windows of the ground floor are furnished with four-light casement windows with divided fanlight, while on the piano nobile the casement part is six-light. The renewed wing-panel door has a geometrically divided semi-circular fanlight. A flagstaff holder is incorporated in the brick eyebrow moulding. Next to the front door is a vertical hardstone letter box. The side facades have identical windows. During the 1957 renovation, among other things, a door in the northern side facade was replaced by a window. Behind the three windows on the piano nobile of the northern side facade is situated the courtroom. The attic is lit via a six-light window in the northern side facade. The roof truss consists of four Philibert rafters. The former cell block consists of a one-storey extension set at right angles to the main building under a gabled roof with exposed timberwork. The roof is covered with improved Dutch tiles. The handmade brick side facades have six window bays, while in the rear facade in 1957, in place of an old window, a clamped door with four-light fanlight was installed, which lights the corridor running centrally through the cell block with a stuccoed barrel vault. In the last year the windows of the northern cells were also enlarged. High in the rear facade is an original circular opening, furnished with an iron grille. In the two-storey section adjoining the main building under a flat roof, the witness room was housed among other things.
In the interior of the entire building the old layout has been broadly retained. Of importance are among other things the current judge's chamber situated on the ground floor with a fireplace, the courtroom with a fireplace and the four cells situated in the southern side of the rear extension, with hinged windows set high in the brickwork, furnished with a heavy iron glazing bar framework.
Until 1957 the building had a front garden and the entire rear extension was surrounded by a brick wall some three metres high, furnished with pilasters. On the southern side this wall is still present. Behind the cell block lies a garden, which is separated from Veerstraat by approximately 25 metres long and approximately one metre high wrought-iron railings with gate, the centre post of which is decorated with a cast-iron pomegranate.
Valuation
The district court building is of general interest. It has cultural-historical importance as an example of an administrative development, namely the establishment of court buildings in rural centres, and is of importance as an example of the typological development of the courthouse combined with prison.
It has architectural-historical value because of the style and its place in the oeuvre of architect Beuyssen. It is also valuable because of the distinctive use of materials and ornamentation. The object has ensemble value as part of the settlement of Boxmeer. The building is important because of the integrity of its exterior and interior. The property is of importance as a rare example of a small-scale courthouse.
Nearby in the register
- Woonhuis, Steenstraat 92Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Steenstraat 56Woonhuisunder 1 mi
- Vanwege onderdelen kerk, Steenstraat 41Vanwege onderdelen kerkunder 1 mi
- CarmelietenkloosterKlooster, kloosteronderdlunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.