Rijksmonumentenregister · Netherlands
Hallen van Stork
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Fabriekshal
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1897 - 1898
- Address
- Jacob Bontiusplaats 2, 1018 LL Amsterdam (and others)
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.37123, 4.92559
- Monument number
- 518492
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1875 map "Plan voor de uitbreiding van Amsterdam opgemaakt in 1875 / J. Kalff" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Vijf geschakelde fabriekshallen (van west naar oost: 1,2,3,4,5) in fasen tot stand gekomen in de ZW-hoek van het terrein van de voormalige Nederlandse Fabriek van Werktuigen en Spoorwegmaterieel - het latere Werkspoor en Stork - begrensd door de Wittenburgervaart, de Oostenburgerdwarsvaart, de Oostenburgervaart en de spoorlijnen langs de Parallelweg. De toegang tot dit terrein ligt in het verlengde van de Oostenburgervoorstraat. Uitbreiding van de fabriek werd noodzakelijk door een bestelling van 40 locomotieven en 400 goederenwagons voor Zuid-Afrika. De bestaande bebouwing werd hiervoor gesloopt. A.L. van Gendt ontwierp de hallen 1,2 en 3 in een functionele baksteenarchitectuur met enkele invloeden van de neo-renaissance in de detaillering. De drie geschakelde hallen werden in 1898 voltooid. In deze hallen werden ook scheepsmotoren gefabriceerd, waaronder de eerste gietijzeren diezelmotor in 1903. In 1903 bouwde de Gebr. Van Gendt ALzn. hal 5, de locomotiefstelplaats. In 1910 werd deze hal verlengd. Hal 4 werd omstreeks 1905 gebouwd en bevatte de turbinestelplaats. De huidige situatie is ontstaan nadat in 1922 de turbinestelplaats en locomotiefstelplaats deels waren uitgebrand. Onmiddellijk na de brand zijn de hallen in de oorspronkelijke stijl herbouwd, onder leiding van architect G.J. Langhout.
NB. In de 19de eeuw vestigde zich op dit terrein de eerste grote machinefabriek, producent van stoommachines en ijzeren schepen. In 1845 bouwde P. van Vlissingen hier het eerste ijzeren stoomraderschip en in 1851 werden hier de sluisdeuren voor het Suezkanaal vervaardigd.
Omschrijving
De langgerekte hallen hebben alle een rechthoekig grondplan en gemetselde gevels. De hallen 1,2 en 3 hebben lange zadeldaken met lichtkap en gedeeltelijk met pannen. De middelste hal (hal 2) is hoger opgetrokken en heeft doorlopende bovenlichten. Gemetselde gevels op plint en decoratief gebruik van natuursteen boven bloktandlijsten. De voor- en achtergevels hebben een oplopend en getand fries met consoles en lisenen. Aan de achtergevel van hal 2 ontbreekt dit fries grotendeels. De vensters en deuren hebben vaak nog de oorspronkelijke gietijzeren kozijnen. Meerruits vensters met lichte toging en brede toegangen met houten schuifdeuren. De zijgevel aan de Wittenburgervaart heeft een serie 28-ruits vensters op de begane grond en een serie 12-ruits vensters daarboven. Enkele toegangs- en vensteropeningen zijn dichtgemetseld of vervangen. Interieur met houten kapconstructie. Hal 4 heeft een langgerekte en gedrukte mansardekap met lichtkap. Skeletbouw met gemetselde voor- en achtergevel met hoge toegangen en ijzeren vakwerkverdeling. Interieur met gelede ijzeren staanders en spanten en resten van de oorspronkelijke geleiding van de loopkranen. De dichte delen van de kap hebben een samenstel van langs- en dwarsregels. Hal 5 heeft een langgerekt en geknikt zadeldak. De gemetselde vijf traveeën brede voorgevel heeft een geknikte geveltop en oplopend getand fries en lisenen. Overwegend getoogde vensters met segmentvormige strek. Gevelbeëindiging met decoratief metselwerk. De gemetselde achtergevel heeft een geveltop met pleisterwerk en oplopend fries en lisenen en consoles op korte bloktandlijsten. Hier nog de oorspronkelijke meerruits roedenverdeling. Zijgevel met serie 28-ruits vensters op de begane grond en serie 12-ruits vensters daarboven. Nabij de ZO-hoek van de zijgevel bevindt zich een natuurstenen gedenkteken. Interieur met lichte ijzeren kapconstructie.
Waardering
In fasen tot stand gekomen ensemble van vijf geschakelde fabriekshallen van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische en typologische waarde. en als één van de laatste restanten van zware industrie en scheepsbouw van rond de eeuwwisseling in Amsterdam. Verder van historisch belang als herinnering aan de ontwikkelingvan de Nederlandse ijzer- en machinebouw techniek.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Five interconnected factory halls (from west to east: 1, 2, 3, 4, 5) constructed in phases in the SW corner of the site of the former Dutch Factory of Machinery and Railway Materials - later Werkspoor and Stork - bounded by the Wittenburgervaart, the Oostenburgerdwarsvaart, the Oostenburgervaart and the railway lines along the Parallelweg. Access to this site is located in the extension of the Oostenburgervoorstraat. The expansion of the factory became necessary due to an order for 40 locomotives and 400 freight wagons for South Africa. The existing buildings were demolished for this purpose. A.L. van Gendt designed halls 1, 2 and 3 in a functional brick architecture with some neo-renaissance influences in the detailing. The three interconnected halls were completed in 1898. Cast-iron diesel engines were also manufactured in these halls, including the first cast-iron diesel engine in 1903. In 1903 the Gebr. Van Gendt ALzn. built hall 5, the locomotive depot. In 1910 this hall was extended. Hall 4 was built around 1905 and contained the turbine depot. The current situation arose after the turbine depot and locomotive depot were partly destroyed by fire in 1922. Immediately after the fire, the halls were rebuilt in the original style, under the direction of architect G.J. Langhout.
NB. In the 19th century the first major machinery factory was established on this site, a producer of steam engines and iron ships. In 1845 P. van Vlissingen built the first iron steam paddle ship here and in 1851 the lock gates for the Suez Canal were manufactured here.
Description
The elongated halls all have rectangular floor plans and masonry facades. Halls 1, 2 and 3 have long gabled roofs with a roof light and partially with tiles. The middle hall (hall 2) is built higher and has continuous fanlight. Masonry facades on a plinth and decorative use of natural stone above blocked band strips. The front and rear facades have a rising and toothed frieze with corbels and pilasters. The frieze is largely absent from the rear facade of hall 2. The windows and doors often still have the original cast-iron frames. Multi-paned windows with light depressed arch and broad openings with wooden sash doors. The side facade facing the Wittenburgervaart has a series of 28-paned windows on the ground floor and a series of 12-paned windows above. Some access and window openings have been bricked up or replaced. Interior with wooden roof truss structure. Hall 4 has an elongated and flattened mansard roof with a roof light. Skeleton construction with masonry front and rear facades with high entrances and iron lattice division. Interior with articulated iron posts and struts and remains of the original guidance of the travelling cranes. The solid parts of the roof have a system of longitudinal and transverse rails. Hall 5 has an elongated and bent gabled roof. The masonry five-bay wide front facade has a bent gable top and rising toothed frieze and pilasters. Predominantly depressed-arched windows with segmental arch. Gable finish with decorative brickwork. The masonry rear facade has a gable top with plasterwork and rising frieze and pilasters and corbels on short block band strips. Here still the original multi-paned glazing bars. Side facade with series of 28-paned windows on the ground floor and series of 12-paned windows above. Near the SE corner of the side facade is a natural stone monument. Interior with light iron roof truss structure.
Valuation
An ensemble of five interconnected factory halls constructed in phases, of general significance due to their architectural-historical and typological value and as one of the last remains of heavy industry and shipbuilding from around the turn of the century in Amsterdam. Furthermore of historical significance as a reminder of the development of Dutch iron and machinery engineering technique.
Nearby in the register
- Industrie, Oostenburgergracht 75Industrieunder 1 mi
- Woonhuis, Oostenburgergracht 37Woonhuisunder 1 mi
- Lijnbaan, Oostenburgergracht 79Nijverheidunder 1 mi
- Woonhuis, Oostenburgergracht 11 AWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.