Rijksmonumentenregister · Netherlands
Effectenbeurs
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Handel en kantoor
- Function
- Effectenbeurs
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1911 - 1913
- Address
- Beursplein 5, Locatie: Binnenstad, 1012 JW Amsterdam (and others)
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.37439, 4.89597
- Monument number
- 518417
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "[Amsterdam]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Tussen Beursplein, Papenbrugsteeg en Warmoesstraat in 1911-1913 gerealiseerde EFFECTENBEURS naar een ontwerp in 'Um 1800'-stijl van Jos Th.J. Cuypers in opdracht van de Vereeniging voor den Effectenhandel bij monde van voorzitter H.C. Veltman en gedelegeerd lid A.C. van Heemskerck Veeckens. De betonwerken werden uitgevoerd door de N.V. Betonijzerbouw Amsterdam.
In 1924 werd de beeldengroep in het tympaan aangebracht. De beeldhouwer was C.A. Stout.
N.B. In 1928-1930 uitbreiding met Beursstraat 41-43/Warmoesstraat 108 door de Gebr. van Gendt ALzn. In 1930 werd het voormalige postkantoor in het beursgebouw veranderd in een herenkapsalon.
De effectenbeurs is ook in de jaren erna meerdere keren inwendig veranderd.
Omschrijving
Op een nagenoeg rechthoekige plattegrond tot stand gekomen effectenbeurs. Als materiaal is een lichtrode baksteen en verschillende soorten natuursteen gebruikt. Het gebouw bestaat uit een lage begane grond en drie verdiepingen onder een rechteuitkragende gootlijst en een combinatie van schilddaken en een tentdak. De begane grond is afgewerkt met gebosseerd natuursteenwerk en dient als sokkel van het gebouw. De voorgevel aan het Beursplein heeft een asymmetrische opbouw. Aan weerszijden van een sterk geaccentueerde, drie traveeën brede middenrisaliet bevinden zich rechts respectievelijk zes traveeën gescheiden door een één travee brede toegangspartij en links respectievelijk drie en twee traveeën beeindigd door een eveneens één travee brede toegangspartij. De middentravee wordt afgesloten met een driehoekig fronton waarin een in dieprelief gevuld tympaan met een allegorie over het beurswezen. Drie rechthoekige toegangsopeningen gelijkstraats in een donkerkleurige natuursteen. Houten deuren met ijzeren platen beslagen. Latei getoogd en voorzien van spits- en rondvormige bekroningen boven de posten. Op tweede verdieping van middenrisaliet ijzeren sierbalustrade op zware van beeldhouwwerk (olifantekoppen) voorziene consoles. Posten van het balconhek eveneens voorzien van beeldhouwwerk. Geblokte en gecannelleerde lisenen als omlijsting van de risaliet. Links in de gevel rechthoekige opening met houten en met ijzer beslagen harmonicadeur naar kapsalon. Geetst glas in zijvensters. De voorgevel is verder voorzien van diepgelegen rechthoekige vensteropeningen met kruiskozijnen onderverdeeld door houten stijlen en roeden. Sommige vensters zijn onderverdeeld door natuurstenen stijlen. Op de hoeken geblokte lisenen waarin beeldhouwwerk. Meerdere intrees met van ijzeren beslagwerk voorziene houten deuren. De dakpartij is verlevendigd met een in het midden geplaatste toren, een aantal kleinere hoektorens en het gebruik van koekoeken. Soberder uitgevoerde zij- en achtergevel. Zijgevel aan de Papenbrugsteeg concaafvormig. Driehoeks erker over drie bouwlagen. Op eerste verdieping balcon met ijzeren sierbalustrade. Grote vensters gelijkstraats. Achtergevel aan Warmoesstraat voorzien van op regelmatige afstand van elkaar geplaatste flauw uitkragende erkers op natuurstenen sierconsoles. Elke erkerpartij is aan de onderzijde voorzien van een in laagreliëf gebeeldhouwde natuurstenen plaat. Gelijkstraats grote vensteropeningen van elkaar gescheiden door hardstenen stijlen. Interieur in veel vertrekken nog oorspronkelijk zoals parketvloeren en lambrizeringen, de in baksteen uitgevoerde graatgewelven op marmeren zuilen en glas-in-lood ramen. Interieur kapsalon nog geheel oorspronkelijk.
Uitbreiding van de Gebr. van Gendt ALzn. ter plekke van Beursstraat 41-43 en Warmoesstraat 108 op een rechthoekig grondplan bestaande uit drie bouwlagen en een kleinere vierde bouwlaag onder een zadeldak met pannen en twee gemetselde schoorstenen op de hoeken. De gevel is geheel uit hardsteen opgetrokken. Diepgelegen grote vensteropeningen met kruiskozijnen en achtruitsramen onderverdeeld door houten roeden. Derde verdieping met frans balcon achter een ijzeren balustrade. Balustrade rust op een aan de onderzijde geprofileerde cordonlijst. De tussen de vensters geplaatste 'pilasters' over twee verdiepingen zijn concaafvormig. Vensters gelijkstraats voorzien van traliewerk. De muurdammen tussen eerste en tweede verdieping voorzien van door uitsparingen ontstane rechthoekige sierplaten. Rechte gootlijst aan onderzijde voorzien van gootklossen.
Waardering
Effectenbeurs van algemeen belang vanwege het belang van het object als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling alsmede van architectuurhistorische waarde vanwege het hoogwaardige materiaalgebruik en vanwege het belang voor het oeuvre van Jos Th.J. Cuypers. Tevens van belang vanwege het bijzondere interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Between Beursplein, Papenbrugsteeg and Warmoesstraat, a STOCK EXCHANGE realized in 1911-1913 according to a design in 'Around 1800' style by Jos Th.J. Cuypers in commission of the Vereeniging voor den Effectenhandel by the mouth of chairman H.C. Veltman and delegated member A.C. van Heemskerck Veeckens. The concrete works were executed by the N.V. Betonijzerbouw Amsterdam.
In 1924 the sculptural group in the tympanum was applied. The sculptor was C.A. Stout.
N.B. In 1928-1930 extension with Beursstraat 41-43/Warmoesstraat 108 by the Gebr. van Gendt ALzn. In 1930 the former post office in the stock exchange building was converted into a barber shop.
The stock exchange was also internally altered several times in the years following.
Description
On an approximately rectangular ground plan the stock exchange came into being. As material, a light red brick and various types of natural stone were used. The building consists of a low ground floor and three storeys under a straight projecting eaves cornice and a combination of hipped roofs and a tent roof. The ground floor is finished with rusticated natural stone work and serves as the plinth of the building. The front facade on the Beursplein has an asymmetrical composition. On either side of a strongly accentuated, three-bay wide central risalit there are on the right respectively six bays separated by a one-bay wide entrance section and on the left respectively three and two bays ended by an equally one-bay wide entrance section. The central bay is closed off with a triangular pediment in which a tympanum filled in deep relief with an allegory about the stock exchange. Three rectangular entrance openings at street level in a dark-coloured natural stone. Wooden doors with iron reinforcement plates. Lintel arched and provided with pointed and round-shaped crowning above the posts. On second storey of central risalit iron ornamental balustrade on heavy consoles provided with sculptural work (elephant heads). Posts of the balcony railings likewise provided with sculptural work. Blocked and fluted pilasters as framing of the risalit. Left in the facade rectangular opening with wooden and iron-reinforced accordion door to barber shop. Etched glass in side windows. The front facade is further provided with recessed rectangular window openings with cross windows subdivided by wooden mullions and glazing bars. Some windows are subdivided by natural stone mullions. On the corners blocked pilasters in which sculptural work. Multiple entries with iron-reinforced wooden doors. The roof section is enlivened with a tower placed in the middle, a number of smaller corner towers and the use of dormers. Sober executed side and rear facade. Side facade on the Papenbrugsteeg concave-shaped. Three-cornered bay over three storeys. On first storey balcony with iron ornamental balustrade. Large windows at street level. Rear facade on Warmoesstraat provided with bays placed at regular intervals on natural stone ornamental corbels. Each bay section is on the underside provided with a natural stone plate sculptured in low relief. Street level large window openings separated from each other by hardstone mullions. Interior in many rooms still original such as parquet floors and wainscotting, the brick barrel vaults executed on marble columns and stained glass windows. Interior barber shop still entirely original.
Extension by the Gebr. van Gendt ALzn. at the location of Beursstraat 41-43 and Warmoesstraat 108 on a rectangular ground plan consisting of three storeys and a smaller fourth storey under a gabled roof with tiles and two brick chimneys on the corners. The facade is entirely constructed from hardstone. Recessed large window openings with cross windows and secondary rebated sashes subdivided by wooden glazing bars. Third storey with French balcony behind an iron balustrade. Balustrade rests on a profiled cordon line at the underside. The 'pilasters' placed between the windows over two storeys are concave-shaped. Windows at street level provided with grille work. The wall sections between first and second storey provided with rectangular ornamental plates created by recesses. Straight eaves cornice on the underside provided with gutter brackets.
Valuation
Stock exchange of general importance because of the importance of the object as a particular expression of a socio-economic development as well as of architectural-historical value because of the high-quality use of materials and because of the importance for the oeuvre of Jos Th.J. Cuypers. Also of importance because of the exceptional interior.
Nearby in the register
- Woonhuis, Beursstraat 39 1Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Warmoesstraat 104Woonhuisunder 1 mi
- Handel en kantoor, Beursplein 1Handel en kantoorunder 1 mi
- Lantaarn, Beursplein 5Straatmeubilairunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.