Rijksmonumentenregister · Netherlands
Mij. voor den Werkenden Stand
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Vergadering en vereniging
- Function
- Vakverenigingsgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1882 - 1883
- Address
- Kloveniersburgwal 87, Locatie: Binnenstad, 1011 KA Amsterdam (and others)
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.36932, 4.89765
- Monument number
- 518412
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesHistorical map archives, georeferenced via AllmapsUniversity of Amsterdam Library
5 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Aan de Kloveniersburgwal in 1882-1883 tot stand gekomen VAKVERENIGINGSGEBOUW met een één travee breed achterhuis aan de Groenburgwal, naar een ontwerp van L. Beirer & J.J. Bekker in opdracht van het bestuur van de Maatschappij voor den Werkenden Stand. De gevels zijn opgetrokken in een Neo-Hollandse Renaissance stijl.
N.B. Gelijkstraats bevonden zich o.a. drie restauratiezalen, een boetseerkamer en een docentenkamer. Op de eerste verdieping de grote gehoorzaal, een kleinere gehoorzaal en de bestuurskamer (aan de Groenburgwal). Op de tweede verdieping de gaanderij van de gehoorzaal, een conciërgewoning en een kasteleinswoning met aparte keuken. Tot slot op de zolderverdieping lokalen bestemd voor een meisjesschool, een industrieschool en een directeurskamer.
In 1946 werd de grote gehoorzaal met gaanderij veranderd tot toneelzaal, foyer, zaal, keuken, decorruimte en bijbehorende eengezinswoning door Jac. Bot in opdracht van de Stichting het Nederlandse Volkstoneel. Vanaf dit moment werd het gebouw de Doelenzaal genoemd.
In 1985-1986 verbouwd ten behoeve van het Folkloristisch Danstheater en de Hoofdstad Operette.
Omschrijving
Op een samengestelde rechthoekige plattegrond gerealiseerde op een natuurstenen plint en in rode baksteen opgetrokken verenigingsgebouw bestaande uit een begane grond verdieping, een eerste, een lager uitgevoerde tweede verdieping en een kapverdieping. De gevel wordt boven de goothoogte bekroond door een versierde top met balusters, klauwstukken en een fronton. Het geheel wordt gedekt door een schilddak bedekt met shingles. Voorgevel drie raamtraveeën breed. Gelijkstraats drie rondboogopeningen met zwaar aangezette bogen voorzien van diamantkoppen. In de linker een diepliggend portiek met ingang en door houten stijlwerk onderverdeeld bovenlicht. Twee andere rondboogopeningen eveneens voorzien van toegangsdeuren met door houten stijlwerk onderverdeelde bovenlichten. Gevel begane grond 'gebosseerd' door bandwerk van naast elkaar geplaatste diamantkoppen. Eerste verdieping eveneens voorzien van drie zwaar aangezette in natuursteen uitgevoerde rondboogopeningen. De bogen rusten op uit het muurvlak kragende natuurstenen consoles. De fenêtres à terre met ajour balustrade tonen bovenlichten met driepas. In de bovenste lobcirkel van de driepas een medaillon met gebeeldhouwde scenes van arbeidende mensen. De vensters worden verticaal onderverdeeld door een natuurstenen stijl. De gevel is verder voorzien van uit het muurvlak kragende diamantkoppen op de hoeken en rondom de boogopeningen.
Tweede verdieping voorzien van rondboogvormige tweelichtvensters gescheiden door brede stijl voorzien van sierconsoles. Iedere boog is voorzien van een sluitsteen. De tweelichtvensters worden aan weerszijden geflankeerd door twee aan twee gekoppelde pilasters. Onder de gootlijst een fries van decoratief tegelwerk.
De topgevel voorzien van tweelichtvenster met driepas.
De verdiepingen worden horizontaal geleed door uitkragende en afwaterende cordonlijsten van natuursteen op sierconsoles die de verdiepingen markeren. Achtergevel, deels zichtbaar vanaf Groenburgwal, toont tuitgevel met scchoorsteen in de tuit. Onder de dakrand toepassing van Lombardische bogen.
In rode baksteen opgetrokken gevel aan Groenburgwal één raamtravee breed en bestaande uit drie verdiepingen: begane grond, eerste en een tweede verdieping eindigend in een tuitgevel. Het geheel wordt gedekt door een schilddak. Begane grond verdieping toont een groot hoefijzerboogvormige opening waarin portiek met twee vensters met elk een groot rondboogvormig bovenlicht. De rondboog is voorzien van een sluitsteen, wordt gemarkeerd door horizontaal bandwerk en wordt aan de bovenzijde aan weerszijden geflankeerd door een sierplaatje waarin staat aangegeven 'No' en '24'. Onder de afwaterende cordonlijst een natuurstenen fries waarin is gegraveerd: 'Mij voor den WERKENDEN STAND'. Op de eerste verdieping grote rondboogvormige opening met door natuurstenen en geprofileerde stijl onderverdeeld tweelichtvenster. Bovenlichten in de vorm van een driepas waarbij de bovenste lobcirkel is gevuld met een medaillon met beeldhouwwerk van attributen welke verwijzen naar de arbeid. Markering naar tweede verdieping door middel van waterlijst op consoles. Tweede verdieping met drie gekoppelde rondboogvensters in een door middel van siermetselwerk vormgegeven rondboog. De bogen van het middelste venster rusten op colonnetten, de buitenste op lisenen. Tussen deze lisenen en de hoeklisenen een nis met een halfrond ingebogen achterveld. De nis wordt afgesloten door een concha, een schelpvormige inham in het muurvlak. In de top van de gevel een rond licht. De randen van de topgevel zijn voorzien van banden in metselwerk. Op de schouders gemetseld sierwerk.
Waardering Voormalig vakverenigingsgebouw van cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van een sociaal-culturele ontwikkeling (de emancipatie van de arbeidersklasse) alsmede van architectuurhistorische waarde wegens de esthetische kwaliteiten van het ontwerp.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
A TRADE UNION BUILDING erected in 1882-1883 on the Kloveniersburgwal with a one-bay-wide rear building on the Groenburgwal, designed by L. Beirer & J.J. Bekker on behalf of the board of the Maatschappij voor den Werkenden Stand. The facades are executed in a Neo-Dutch Renaissance style.
N.B. On the ground floor were located among other things three restoration studios, a modelling studio and a teaching room. On the first floor the large assembly hall, a smaller assembly hall and the board room (on the Groenburgwal). On the second floor the gallery of the assembly hall, a caretaker's dwelling and a steward's dwelling with separate kitchen. Finally on the attic storey rooms intended for a girls' school, an industrial school and a director's office.
In 1946 the large assembly hall with gallery was converted into a theatre hall, foyer, hall, kitchen, decoration room and associated single-family dwelling by Jac. Bot on behalf of the Stichting het Nederlandse Volkstoneel. From this point onwards the building was known as the Doelenzaal.
In 1985-1986 renovated for the benefit of the Folkloristisch Danstheater and the Hoofdstad Operette.
Description
A trade union building realized on a composite rectangular ground plan, constructed on a natural stone plinth and in red brick, consisting of a ground storey, a first, a lower executed second storey and an attic storey. The facade is crowned above roof-line height by a decorated top with balusters, claw brackets and a pediment. The whole is covered by a hipped roof covered with shingles. Front facade three window bays wide. Ground floor three round-arched openings with heavily emphasized arches provided with diamond heads. In the left a recessed porch with entrance and subdivided by wooden mullions fanlight. Two other round-arched openings likewise provided with access doors with fanlights subdivided by wooden mullions. Ground floor facade 'rusticated' by bandwork of diamond heads placed next to each other. First floor likewise provided with three heavily emphasized round-arched openings executed in natural stone. The arches rest on natural stone consoles projecting from the wall plane. The fenêtres à terre with openwork balustrade show fanlights with trefoils. In the upper lobe circle of the trefoil a medallion with sculpted scenes of working people. The windows are vertically subdivided by a natural stone mullion. The facade is further provided with diamond heads projecting from the wall plane on the corners and surrounding the arched openings.
Second storey provided with round-arched two-light windows separated by broad mullion provided with ornamental consoles. Each arch is provided with a keystone. The two-light windows are flanked on both sides by two pilasters coupled in pairs. Below the gutter line a frieze of decorative tilework.
The attic gable provided with two-light window with trefoil.
The storeys are horizontally articulated by projecting and draining cornice stones of natural stone on ornamental consoles that mark the storeys. Rear facade, partly visible from Groenburgwal, shows spout gable with chimney in the spout. Below the roof edge application of Lombard arches.
Facade on Groenburgwal executed in red brick one window bay wide and consisting of three storeys: ground floor, first and a second storey ending in a spout gable. The whole is covered by a hipped roof. Ground floor storey shows a large horseshoe-arch-shaped opening in which porch with two windows each with a large round-arched fanlight. The round arch is provided with a keystone, is marked by horizontal bandwork and is flanked on both sides at the top by an ornamental plaque in which is indicated 'No' and '24'. Below the draining cornice line a natural stone frieze in which is engraved: 'Mij voor den WERKENDEN STAND'. On the first floor large round-arched opening with two-light window subdivided by natural stone and profiled mullion. Fanlights in the form of a trefoil whereby the upper lobe circle is filled with a medallion with sculpture of attributes which refer to labour. Marking towards second storey by means of drip moulding on consoles. Second storey with three coupled round-arched windows in a round arch formed by means of decorative brickwork. The arches of the middle window rest on columns, the outer ones on pilasters. Between these pilasters and the corner pilasters a niche with a half-round curved background wall. The niche is closed off by a concha, a shell-shaped indentation in the wall plane. At the top of the facade a round opening. The edges of the attic gable are provided with bands in brickwork. Ornamental brickwork laid on the shoulders.
Valuation Former trade union building of cultural-historical importance as a particular expression of a social-cultural development (the emancipation of the working class) as well as of architectural-historical value owing to the aesthetic qualities of the design.
Nearby in the register
- Woonhuis, Kloveniersburgwal 91Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Kloveniersburgwal 93 AWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Kloveniersburgwal 79 AWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Kloveniersburgwal 79 AWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.