Rijksmonumentenregister · Netherlands
Juwelierswinkel, Koningsplein 1
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Winkel
- Function
- Juwelierswinkel
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1890 - 1891
- Address
- Koningsplein 1, Locatie: Binnenstad, 1017 BB Amsterdam
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.36704, 4.88960
- Monument number
- 518359
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Op de hoek van Koningsplein en Singel in 1890-1891 opgetrokken WINKELPAND met KANTOREN en een CONCIERGEWONING naar een ontwerp in Neo-barok van Th.G. Schill en D.H. Haverkamp in opdracht van de directeuren der Verzekeringsbank 'Kosmos'. De winkel bevond zich op de beganegrond, de kantoren - van de verzekeringsbank 'Kosmos' zelf - waren gevestigd op de eerste en tweede verdieping en de conciergewoning bevond zich op de derde verdieping.
In 1928 verandering torenbekroning.
In 1929-1930 verbouwing benedenpui door H. Elte in opdracht van W. Speyer juweliers.
Omschrijving
Op een samengestelde plattegrond opgetrokken hoekpand bestaande uit een begane grond en drie verdiepingen onder een afgeknot schilddak deels bedekt met leien en deels (aan Koningspleinzijde) ingenomen door een strook vensterglas. De hoektoren is voorzien van een met shingles en zink beklede koepel met torenvormige bekroning. De winkelpui (uit 1929-30) bestaat uit zwart Zweeds graniet waartussen de etalageramen met forse bovendorpels zijn geplaatst. Boven de twee grote etalageramen bevinden zich bovenlichten bestaande uit verticale stroken matglas. De ruimten tussen de bovenlichten zijn opgevuld met mozaiektableaus van granivertegeltjes, met uitzondering van de zijingang aan het Koningsplein waarvan het bovengelegen veld is opgevuld met een door rode lijnen verticaal onderverdeeld wit vlak. De hoofdingang bevindt zich op de hoek met een, hierboven reeds aangehaalde, tweede ingang in de buitenste travee aan de Koningspleinzijde. Deze ingang ligt in een portiek en bestaat uit een houten deur met een smal verticaal venster. De overgang van winkelpui naar eerste verdieping wordt gevormd door een natuurstenen fries.
De boven de winkelpui gelegen verdiepingen behoren tot de eerste bouwfase uit 1890-91 en zijn opgetrokken uit een roodkleurige baksteen voorzien van natuurstenen speklagen. De gevel aan het Koningsplein is twee vensterassen breed; die aan het Singel een vensteras. De drie vensters met een schuifraam en bovenlicht op de eerste verdieping hebben alle een natuurstenen omlijsting. In het fries boven de vensters een natuurstenen medaillon met guirlandes tussen een sierconsole op iedere hoek. De consoles dragen een balcon met een niet meer oorspronkelijke ijzeren balustrade op de tweede verdieping. Achter de balustraden een fenetre-a-terre. De overgang van eerste naar tweede verdieping wordt gevormd door een natuurstenen cordonband. De fenetres-a-terre hebben een nauurstenen omlijsting waarboven een fronton. De frontons doorbreken een breed bovenliggend fries beschilderd met sjabloonmotieven. Boven een uitkragende cordonband een derde, in verdiepingshoogte afnemende, verdieping met tussen de twee aan twee gekoppelde rondboogvormige vensters en op de hoeken natuurstenen Ionische pilasters. Aan de Koningspleinzijde tussen deze pilasters sjabloonvoorstellingen in relief. Onder de overkragende gootlijst tussen de consoles een lichtblauw geschilderd fries met sjabloonmotieven. De schilddaken zijn aan de bovenzijde voorzien van een gootlijst. In het schilddak aan het Singel een koekoek.
De op de hoek gesitueerde halfronde toren heeft op de eerste verdieping drie smalle rechthoekige vensters met een natuurstenen omlijsting. Het bovenliggende balcon, met een niet meer oorspronkelijke ijzeren balustrade, rust op natuurstenen sierconsoles met daartussen sjabloonmotieven in relief. Op de tweede verdieping drie halfronde vensters waartussen natuurstenen pilasters met boogomlijstingen. In het daarboven gelegen rood geschilderde fries met sjabloonmotieven in goudkleurige letters: 'VERZEKERINGSBANK'. De drie halfronde vensters op de derde verdieping hebben natuurstenen bogen met sluitstenen. Tussen de vensters natuurstenen Ionische pilasters. Onder de overkragende gootlijst, tussen de sierconsoles, een lichtblauw geschilderd fries met sjabloonmotieven. De toren heeft een vierde uit natuursteen opgetrokken verdieping met vijf halfronde vensters tussen eveneens natuurstenen halfzuilen. Daarboven een breed witgepleisterd geheel rondlopend fries met overkragende daklijst. De met shingles en zink beklede koepel wordt bekroond door een opengewerkte lantaarn met spitsvormige bekroning van ijzer.
Waardering
In verschillende fasen tot stand gekomen winkelpand met bovenliggende kantoren algemeen belang van architectuurhistorische waarde alsmede van cultuurhistorische waarde als reminiscentie aan de opkomst van het winkel- en kantoorpand vanaf het einde van de 19de eeuw. Tot slot vervult het pand samen met het aan de overzijde gelegen winkelpand van A. Jacot een pendantfunctie als toegang naar Koningsplein en aansluitend daarop Leidsestraat en heeft het binnen het stedebouwkundig geheel, mede dankzij de koepel met lantaarn, een sterke beeldbepalende functie.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
On the corner of Koningsplein and Singel erected in 1890-1891 a SHOP BUILDING with OFFICES and a CARETAKER'S DWELLING to a Neo-baroque design by Th.G. Schill and D.H. Haverkamp on behalf of the directors of the Insurance Bank 'Kosmos'. The shop was located on the ground floor, the offices - of the insurance bank 'Kosmos' itself - were situated on the first and second floors and the caretaker's dwelling was located on the third floor.
In 1928 alteration to tower crown.
In 1929-1930 alteration to ground floor shop front by H. Elte on behalf of W. Speyer jewellers.
Description
On a composite ground plan erected corner building consisting of a ground floor and three storeys under a truncated hipped roof partly covered with slates and partly (on the Koningsplein side) occupied by a strip of window glass. The corner tower is provided with a cupola clad with shingles and zinc with tower-shaped crown. The shop front (from 1929-30) consists of black Swedish granite between which the display windows with substantial upper lintels are placed. Above the two large display windows are fanlights consisting of vertical strips of frosted glass. The spaces between the fanlights are filled with mosaic panels of granite tiles, with the exception of the side entrance on Koningsplein whose upper field is filled with a white field vertically subdivided by red lines. The main entrance is located on the corner with, as already mentioned above, a second entrance in the outer bay on the Koningsplein side. This entrance lies in a porch and consists of a wooden door with a narrow vertical window. The transition from shop front to first floor is formed by a natural stone frieze.
The floors located above the shop front belong to the first construction phase from 1890-91 and are erected in reddish brick provided with natural stone speckled courses. The facade on Koningsplein is two window axes wide; that on Singel one window axis. The three windows with a sash window and fanlight on the first floor all have a natural stone frame. In the frieze above the windows a natural stone medallion with garlands between a decorative corbel on each corner. The corbels carry a balcony with a no longer original iron balustrade on the second floor. Behind the balustrades a French window. The transition from first to second floor is formed by a natural stone string band. The French windows have a natural stone frame above which a pediment. The pedestals break through a broad overlying frieze painted with stencil motifs. Above a cantilevered string band a third, decreasing in floor height, floor with between the two coupled in pairs round-arched windows and on the corners natural stone Ionic pilasters. On the Koningsplein side between these pilasters stencil designs in relief. Under the overhanging eave moulding between the corbels a light blue painted frieze with stencil motifs. The hipped roofs are provided with a gutter moulding on the upper side. In the hipped roof on Singel a cuckoo.
The semicircular tower situated on the corner has on the first floor three narrow rectangular windows with a natural stone frame. The overlying balcony, with a no longer original iron balustrade, rests on natural stone decorative corbels with stencil designs in relief between them. On the second floor three semicircular windows with natural stone pilasters between them with arch mouldings. In the red painted frieze located above with stencil motifs in gold-coloured letters: 'VERZEKERINGSBANK'. The three semicircular windows on the third floor have natural stone arches with keystones. Between the windows natural stone Ionic pilasters. Under the overhanging eave moulding, between the decorative corbels, a light blue painted frieze with stencil motifs. The tower has a fourth floor erected in natural stone with five semicircular windows between equally natural stone half-columns. Above it a broad whiteplastered section running all around with overhanging roof moulding. The cupola clad with shingles and zinc is crowned by an openwork lantern with pointed crown of iron.
Valuation
Shop building created in various phases with upper offices of general significance of architectural historical value as well as cultural historical value as a reminiscence of the rise of the shop and office building from the end of the 19th century. Finally, the building together with the shop building of A. Jacot located on the opposite side fulfils a pendant function as entrance to Koningsplein and adjoining thereto Leidsestraat and within the urban planning whole, partly thanks to the cupola with lantern, has a strong visual defining function.
Nearby in the register
- Woonhuis, Singel 486Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Singel 484Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Koningsplein 5Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Reguliersdwarsstraat 13Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.