Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kantoorgebouw, vm hoofdkantoor van de chocoladefabriek Bensdorp
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Handel en kantoor
- Function
- Kantoorgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1899
- Address
- vm hoofdkantoor van de chocoladefabriek Bensdorp, a.d. Amste Amsterdam
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.36677, 4.89886
- Monument number
- 518341
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1891 map "Amsterdam" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1899 tot stand gekomen KANTOOR, voormalig hoofdkantoor van de chocoladefabriek 'Bensdorp', die ook de opdracht tot de bouw verleende. Naar een ontwerp van de architect A.J. Joling. Gebouwd in een stijl verwant aan de Nieuwe Kunst. Aan de westelijke zijgevel, in de voormalige Suykerbakkerssteeg, stond een (nu verdwenen) sculptuur van een vrouw met hoofddoek en een mand of kleine korf met cacaobonen.
N.B. Joling was betrokken bij de meeste van de latere verbouwingen. In 1906 was de eerste verbouwing in opdracht van Bensdorp & Co. In 1911 werd in opdracht van de N.V. Hollandsche Cacao en Chocoladefabrieken v/h Bensdorp en Co. de hooizolder aangepast tot kantoorruimte en verder werd de Wapen van Delftsteeg overbrugd. In 1912 werd de binnenplaats van een glazen overkapping voorzien.
Omschrijving
Op een onregelmatig grondplan tot stand gekomen kantoor bestaande uit vier bouwlagen. De voorgevel volgt op een bijzondere en verspringende wijze de perceelsgrens. Levendig gevormde bouwmassa met toren, dierplastieken en tegeltableaus. Het deel van de voorgevel op de begane grond is opgebouwd uit natuursteen. De overige geveldelen tonen afwisselend baksteen en natuursteen. De bakstenen zijn overwegend in kruisverband gemetseld. Op de begane grond aan de linkerzijde een dubbele houten toegangsdeur voor transport en bevoorrading. Aan weerszijden hiervan een tweetal gekoppelde vensters in natuurstenen kader, geprofileerde zij- en tussenpost, met gebiljoende hoeken. Natuurstenen benedendorpel en deels gedraaid smeedijzeren traliewerk. Aan de rechterzijde na een eenvoudige stoep een dubbele toegangsdeur onder portiek. Verder lichten en smeedijzeren traliewerk. Aan de linkerzijde een vrouwenhoofd-sculptuur, aan de rechterzijde twee gekoppelde en van rijk ornamentwerk en peerkraal voorziene consoles. Ook aan de rechterzijde van de voorgevel een tweetal gekoppelde vensters als omschreven. Verder een plint en groeven ter accentuering van de te onderscheiden natuurstenen blokken. Diverse natuurstenen ondersteuningen van bovengelegen geveldelen.Tussen de begane grond en hoofdverdieping een breed fries opgebouwd uit twee geprofileerde banden, waartussen omkaderde en gebosseerde rechthoekige velden. Op de hoofdverdieping aan de linkerzijde een kleine erker met gebogen hoeken en ruiten, houten stijlen en metalen afdekking. Boven deze erker een drietal gekoppelde lancetvensters. Links hiervan een natuurstenen accent ter aanduiding van een verjonging in de gevel. Gevel bestaat voor het grootste deel uit vier grote vensters. Deze vensters hebben een dubbel raam aan de benedenzijde en boven het kalf een drietal bovenlichten. Het geheel is licht getoogd. In de toging een luchtrooster en enkele decoratieve tegels. Centraal in de gevel is de kwartronde overgang die in het verdere verloop van de gevel als een toren uitgewerkt zal worden. In deze ronding een gebogen venster met groot bovenlicht met glas-in-lood raamvulling en met het wapen van Amsterdam. Voorbij de hoek met de voormalige Suykerbakkerssteeg een lancetvenster met spitsboogvormige bekroning en tegel in spaarveld. Hier een als muurdam met driepas uitgewerkte console. Standplaats voor de voormalige vrijstaande sculptuur van de vrouw met hoofddoek en mand, bekroond met een klein gotiserend baldakijn. Hierboven een gevelsteen. Over de gehele gevel een smal geornamenteerde band. Gemetselde geveldelen afgewisseld met natuurstenen speklagen.
Op de verdieping aan de linkerzijde een kruisvenster in licht getoogd kader met natuurstenen omlijsting en benedendorpel. In het spaarveld decoratief gemetselde stenen. Over het geheel van de verdiepingen sierlijke muurankers. Het centrale deel van deze verdieping heeft links twee vensters als beschreven. Boven de gemetselde toging grote spaarvelden met decoratief tegelwerk als vulling. Het spaarveld aan de linkerzijde heeft een afgeronde hoek. Centraal in de gevel toont de kwartronde overgang tussen de geveldelen een eenvoudig schuifvenster met horizontale roedenverdeling.
Aan de rechterzijde van de gevel een tweetal vensters. Het linker venster heeft een Frans balkon en grote openslaande deuren, waarboven een hijsbalk. Om de hoek met de voormalige Suykerbakkerssteeg een eenvoudig lancetvenster met vierruits roedenverdeling en decoratief tegelwerk in de vulling van het spaarveld.
Op het niveau van de bovenste verdieping aan de linkerzijde een recht afgesloten en iets hoger opgetrokken geveldeel. Tweetal gekoppelde getoogde vensters met halfrond bovenlicht en roedenverdeling, geflankeerd door muurdammen. Geveldeel met eenvoudige lijst afgesloten. Op de hoeken opgebouwde natuurstenen accenten. Boven de lijst een golvend natuurstenen band. Rechts hiervan een deel van een puntgevel. Links een enkelvoudig venster, rechts gekoppelde vensters als omschreven. In het segmentvormig spaarveld decoratief tegelwerk. Tussen de vensters een smalle nis. Verder rechts, bij de kwartronde overgang tussen de geveldelen, de torenachtige bekroning. Een zeszijdige opbouw met lancetvenstervormige openingen en een torenspits boven eenvoudige lijst. Metalen dekking. Eenvoudige piron. Aan de rechterzijde van de gevel een groot Frans raam met dubbele deur, bovenlichten en roedenverdeling. Aan de rechterzijde hiervan een balkon met natuurstenen opengewerkte borstwering en licht getoogde bovenzijde. Om de hoek met de voormalige Suykerbakkerssteeg een eenvoudig venster met drieruits raamvulling en decoratief tegelwerk in het spaarveld. Rechte gevelbeëindiging met natuurstenen opbouw.
De zijgevel aan de linkerzijde heeft een natuurstenen plint, enkele eenvoudige vensters en een groot aaneengesloten gemetseld gevelvlak afgewisseld met natuurstenen speklagen.
De zijgevel aan de rechterzijde bevat dezelfde gevelinvulling aan de bovenzijde; op het niveau van de begane grond is hier meer het karakter van de voorgevel benaderd. Op het niveau van de hoofdverdieping lijst- en bandwerk. Latere vensteropeningen.
Waardering
Kantoor van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde. Verder van belang vanwege de bijzondere situationele waarde en bijzondere wijze van percelering. Sterk beeldbepalend. De voorgevel is redelijk goed bewaard gebleven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
OFFICE building erected in 1899, former head office of the chocolate factory 'Bensdorp', which also commissioned the construction. Designed by architect A.J. Joling. Built in a style related to Art Nouveau. On the western side facade, in the former Suykerbakkerssteeg, stood a (now vanished) sculpture of a woman with a headscarf and a basket or small hamper of cacao beans.
N.B. Joling was involved in most of the later renovations. In 1906 the first renovation was commissioned by Bensdorp & Co. In 1911, commissioned by the N.V. Hollandsche Cacao en Chocoladefabrieken v/h Bensdorp en Co., the hayloft was converted into office space and furthermore the Wapen van Delftsteeg was bridged over. In 1912 the courtyard was provided with a glass roof.
Description
On an irregular ground plan a four-storey office building was erected. The front facade follows in a particular and recessed manner the plot boundary. Lively formed building mass with tower, animal plastics and tile tableaux. The part of the front facade on the ground floor is constructed of natural stone. The remaining facade parts show alternating brick and natural stone. The bricks are predominantly laid in cross bond. On the ground floor on the left side a double wooden entrance door for transport and supplies. On either side of this a pair of coupled windows in a natural stone frame, profiled side and centre post, with moulded corners. Natural stone sill and partly twisted wrought iron grillwork. On the right side after a simple entrance stoep a double entrance door under a portico. Further lights and wrought iron grillwork. On the left side a woman's head sculpture, on the right side two coupled consoles furnished with rich ornamental work and pearl bead moulding. Also on the right side of the front facade a pair of coupled windows as described. Further a plinth and grooves to accentuate the distinguishable natural stone blocks. Various natural stone supports of the facade parts above. Between the ground floor and first floor a broad frieze constructed of two profiled bands, between which framed and bossed rectangular fields. On the first floor on the left side a small oriel with curved corners and panes, wooden posts and metal coping. Above this oriel three coupled lancet windows. To the left of this a natural stone accent marking a narrowing in the facade. Facade consists for the most part of four large windows. These windows have a double frame on the lower side and above the calf three fanlights. The whole is lightly arched. In the arch a ventilation grille and some decorative tiles. Centrally in the facade is the quarter-round transition which in the further course of the facade will be worked out as a tower. In this rounding a curved window with large fanlight with leaded glass filling and with the coat of arms of Amsterdam. Beyond the corner with the former Suykerbakkerssteeg a lancet window with pointed arch shaped crown and tile in sparing field. Here a console worked out as a wall support with trefoil. Placement for the former free-standing sculpture of the woman with headscarf and basket, crowned with a small Gothicising baldachin. Above this a facade stone. Over the entire facade a narrow ornamented band. Masonry facade parts alternated with natural stone courses.
On the upper storey on the left side a cross window in a lightly arched frame with natural stone surround and sill. In the sparing field decoratively laid stones. Over the whole of the storeys elegant wall anchors. The central part of this storey has on the left two windows as described. Above the masonry arch large sparing fields with decorative tilework as filling. The sparing field on the left side has a rounded corner. Centrally in the facade the quarter-round transition between the facade parts shows a simple sash window with horizontal glazing bars.
On the right side of the facade a pair of windows. The left window has a French balcony and large French doors, above which a hoist beam. Around the corner with the former Suykerbakkerssteeg a simple lancet window with four-pane glazing bar division and decorative tilework in the filling of the sparing field.
At the level of the top storey on the left side a straight-ended and slightly more elevated facade part. Pair of coupled arched windows with semicircular fanlight and glazing bars, flanked by wall supports. Facade part finished with simple cornice. On the corners built-up natural stone accents. Above the cornice a wavy natural stone band. To the right of this part of a pointed gable. On the left a single window, on the right coupled windows as described. In the segmental sparing field decorative tilework. Between the windows a narrow niche. Further to the right, at the quarter-round transition between the facade parts, the tower-like crown. A six-sided structure with lancet-window-shaped openings and a tower spire above simple cornice. Metal coping. Simple cresting. On the right side of the facade a large French window with double door, fanlights and glazing bars. To the right of this a balcony with natural stone pierced balustrade and lightly arched upper side. Around the corner with the former Suykerbakkerssteeg a simple window with three-pane glass filling and decorative tilework in the sparing field. Straight facade termination with natural stone structure.
The side facade on the left side has a natural stone plinth, some simple windows and a large continuous masonry facade surface alternated with natural stone courses.
The side facade on the right side contains the same facade filling at the upper side; at ground floor level it here approaches more the character of the front facade. At the level of the first floor cornice and band work. Later window openings.
Valuation
Office of general importance due to its architectural historical value. Further important due to the particular situational value and particular manner of plot division. Strongly image-determining. The front facade has remained reasonably well preserved.
Nearby in the register
- Woonhuis, Amstel 172Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Amstel 142Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Amstel 176 AWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Amstel 140 AWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.