Rijksmonumentenregister · Netherlands
Rozentheater
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Welzijn, kunst en cultuur
- Function
- Bioscoop
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1912 - 1913
- Address
- Rozengracht 117, Locatie: Binnenstad, 1016 LV Amsterdam
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.37281, 4.87901
- Monument number
- 518326
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1910 map "Polderkaart van de landen tusschen Maas en ij / door W.H. Hoekwater" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Op een nagenoeg rechthoekig terrein aan de Rozengracht - en tot aan de Rozenstraat doorlopend - in 1912-1913 in een Berlagiaanse trant tot stand gekomen BIOSCOOPTHEATER, genaamd Rozentheater, naar een ontwerp van Z.D. Gulden en M. Geldmaker in opdracht van H.D. Zwaluw. In 1947 nieuwe filmcabine achter in de zaal door Dick Greiner waarbij de oorspronkelijke vóór het toneel geplaatste filmcabine verdween.
In 1948 verbouwing van trappehuis, eveneens door D. Greiner.
Omschrijving
Op een rechthoekige plattegrond en uit afwisselend baksteen en natuursteen opgetrokken, geheel onderkelderde, bioscoop bestaande uit beganegrond en een verdieping. De symmetrische voorgevel bestaat uit twee torens onder met lood bedekte schilddaken waartussen een boven de ingang gepaatst bolvormig middendeel, eveneens met lood bedekt. Daarachter het hoofdbouwvolume, rechthoekig van vorm, onder een plat dak.
De natuurstenen ingang in het middendeel bestaat uit drie rondbogen waarin drie niet meer oorspronkelijke deuren. De glas-in-lood bovenlichten zijn nog wel origineel. Boven de toegangsdeuren een breed natuurstenen fries met daarin de naam van het theater: ROZENTHEATER. Onder het fries vier verschillende reliëfstenen met daarop steeds verschillend afgebeeld een Pierrot met een luit in zijn hand. Het boven de ingang geplaatste bolvormige bouwvolume omsluit de erachter gelegen toneelruimte en is drie traveeën breed welke van elkaar worden gescheiden door bakstenen pilasters voorzien van een gestileerd natuurstenen kapiteel. Daartussen 3 paarsgewijs in de gevel geplaatste glas-in-lood vensters met veelkleurige bloemmotieven en wajangpoppen. De glas-in-lood ramen zijn in het midden voorzien van ranke natuurstenen lisenen. Boven de vensters een zeer breed fries met in reliëf en enigszins gestileerd weergegeven guirlandes.
De torens hebben beganegronds een met natuursteen omlijste ingang (niet meer origineel). In de bovenbouw 2 smalle door natuurstenen lisenen van elkaar gescheiden glas-in-lood stroken tussen twee bakstenen pilasters. De pilasters worden bekroond door een natuurstenen reliëfsteen voorzien van een afbeelding in van een zittende man met de handen aan de oren. De glas-in-lood ramen hebben eveneens veelkleurige bloemmotieven. Onder de gootlijst een natuurstenen fries. Aan de binnenzijde van de torens een klein glas-in-lood raam met natuurstenen bovendorpel. Het INTERIEUR heeft nog enkele oorspronkelijke onderdelen.
Waardering
Voormalige bioscoop in Berlagiaanse stijl met bijbehorende interieuronderdelen van belang vanwege de architectuurhistorische waarde. De vormgeving, waarbij de voorgevel doet denken aan een sacraal bouwwerk, is typerend voor dergelijke gevelontwerpen waarbij gebouwen met een culturele functie werden gezien als een 'cultuurtempel'. Het gebouw is tevens van cultuurhistorische waarde vanwege de opkomst van de bioscoopbouw in de eerste twintig jaar van onze eeuw.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
On a nearly rectangular site on the Rozengracht - extending to the Rozenstraat - a CINEMA THEATRE, named Rozentheater, was built in 1912-1913 in a Berlage manner, designed by Z.D. Gulden and M. Geldmaker on commission from H.D. Zwaluw. In 1947, a new film booth at the back of the auditorium by Dick Greiner, whereby the original film booth placed in front of the stage disappeared.
In 1948 renovation of staircase, also by D. Greiner.
Description
On a rectangular ground plan and constructed of alternating brick and natural stone, entirely with basement, cinema consisting of ground floor and one storey. The symmetrical front facade consists of two towers below with lead-covered hipped roofs between which a bulbous central section placed above the entrance, likewise lead-covered. Behind it the main building volume, rectangular in form, under a flat roof.
The natural stone entrance in the central section consists of three round arches in which three no longer original doors. The leaded glass fanlights are still original. Above the entrance doors a broad natural stone frieze with in it the name of the theatre: ROZENTHEATER. Below the frieze four different relief stones with different depictions each of a Pierrot with a lute in his hand. The bulbous building volume placed above the entrance encloses the stage space behind it and is three bays wide, which are separated from each other by brick pilasters provided with a stylised natural stone capital. Between them 3 pairs of leaded glass windows placed in the facade with multicoloured floral motifs and wayang puppets. The leaded glass windows are provided in the middle with slender natural stone lisenes. Above the windows a very broad frieze with garlands depicted in relief and somewhat stylised.
The towers have at ground level an entrance framed with natural stone (no longer original). In the upper structure 2 narrow leaded glass strips separated from each other by natural stone lisenes between two brick pilasters. The pilasters are crowned by a natural stone relief stone with a depiction of a seated man with hands to his ears. The leaded glass windows likewise have multicoloured floral motifs. Below the gutter line a natural stone frieze. On the inside of the towers a small leaded glass window with natural stone top sill. The INTERIOR still has some original components.
Valuation
Former cinema in Berlage style with associated interior components of interest because of architectural-historical value. The design, whereby the front facade recalls a sacral building, is characteristic of such facade designs whereby buildings with a cultural function were regarded as a 'temple of culture'. The building is also of cultural-historical value because of the rise of cinema construction in the first twenty years of our century.
Nearby in the register
- Woonhuis, Tweede Rozendwarsstraat 14Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Tweede Rozendwarsstraat 16Woonhuisunder 1 mi
- Opslag, Rozengracht 110Opslagunder 1 mi
- Woonhuis, Rozengracht 106Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.