Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kraamvrouwenkliniek
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Gezondheidszorg
- Function
- Kraamkliniek
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1868 - 1870
- Address
- Oude Turfmarkt 125, 1012 GC Amsterdam (and others)
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.36898, 4.89288
- Part of complex
- 518301
- Monument number
- 518302
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity of Amsterdam Library
5 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Op de hoek van Oude Turfmarkt en Grimburgwal naar ontwerp in eclectische trant van A.N. Godefroy in 1868-1870 opgetrokken gebouw, in oorsprong bestemd als KRAAMKLINIEK, in opdracht van de regenten van het Binnen- en Buitengasthuis. De kraamkliniek is een onderdeel van het complex Binnengasthuis. De voormalige walmuur van de Grimburgwal fungeert als fundering.
Omschrijving
Kraamvrouwenkliniek volgens het corridorsysteem op regelmatige plattegrond, opgetrokken in donkerkleurige baksteen op een natuurstenen plint en bestaande uit drie bouwlagen en een mezzanino onder een samenstel van zadel- en schilddaken. Het sober gedetailleerde pand heeft een schuine korte dwarsvleugel aan de Oude Turfmarkt, een lange gevel met middenrisaliet langs de Grimburgwal en een zuidoostelijke uitbouw en vijfzijdige erker-uitbouw in het midden van de gevel aan het huidige Turfdraagsterpad.
Korte zijde aan Oude Turfmarkt is vijf vensterassen breed met hoofdingang in de flauw risalerende middentravee welke de gekorniste kroonlijst doorbreekt en eindigt in een topgevel met torenachtige bekroning. De hoeken van de twee onderste bouwlagen zijn voorzien van een blokverband. De hoeken van de derde bouwlaag zijn voorzien van een samenstel van colonnetten op natuurstenen consoles, welke zich boven de kroonlijst voortzet. De gevel wordt horizontaal geleed door middel van afwaterende en gekorniste cordonlijsten van natuursteen. In het risaliet hoge rondboogvormige hoofdingang bestaande uit dubbele deur en groot bovenlicht. Op eerste en tweede verdieping gekoppeld venster met kruiskozijnen waarvan de vensteropeningen zijn voorzien van zwaar aangezette rondbogen van natuurseen op halfpilasters. De door de kroonlijst brekende verdieping wordt aan beide zijden geflankeerd door een boven de gootlijst uitkragende colonnet en is voorzien van een gekoppeld drielicht. De vensteropeningen van de twee buitenste vensterassen zijn getoogd en voorzien van zesruits ramen met bovenlichten. De als mezzanino vormgegeven zolderverdieping is voorzien van op regelmatige afstand van elkaar geplaatste diepliggende vensters. De muurdammen tussen deze vensters zijn voorzien van spaarvelden.
Lange gevel aan de Grimburgwal bestaande uit een vier traveeën brede middenrisaliet, vijf vensterassen brede zijvleugels en twee vensterassen brede hoekrisalieten. Kademuur met langs de linkerzijvleugel en de linkerhoekrisaliet een smeedijzeren borstwering. Verdere opbouw en detaillering van de gevel als hierboven beschreven. Korte oostelijk gesitueerde gevel met verschillende ingangen sober uitgevoerd met rechthoekige vensteropeningen. De gevel heeft in het midden een uitsparing.
De zuidelijk gelegen lange gevel aan het Turfdraagsterpad is eveneens sober uitgevoerd en heeft in het midden een vijfzijdige erker-uitbouw. Gekoppelde vensters met bovenlichten. Aan de linkerzijde een hoekrisaliet; de rechterzijde (ZO) is voorzien van een grote uitbouw. De gehele gevel is voorzien van lange muurankers.
Waardering
Voormalige kraamkliniek van algemeen belang vanwege architectuurhistorische waarde als goed en, voor wat het exterieur betreft, gaaf bewaard voorbeeld van utilitaire architectuur uit de jaren zestig van de 19de eeuw alsmede van belang in het oeuvre van A.N. Godefroy. De ligging op de hoek van Oude Turfmarkt en Grimburgwal vertegenwoordigt een toegevoegde stedenbouwkundige waarde. Van belang verder als onderdeel van het vm. Binnengasthuiscomplex.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
On the corner of Oude Turfmarkt and Grimburgwal a building erected after a design in eclectic style by A.N. Godefroy in 1868-1870, originally intended as a MATERNITY CLINIC, commissioned by the regents of the Binnengasthuis. The maternity clinic is part of the Binnengasthuis complex. The former city wall of the Grimburgwal serves as foundation.
Description
Maternity clinic following the corridor system on a regular plan, erected in dark-coloured brickwork on a natural stone plinth and consisting of three storeys and a mezzanine under a set of gabled and hipped roofs. The soberly detailed building has a short transverse wing at the Oude Turfmarkt, a long facade with central projection along the Grimburgwal and a south-eastern extension and five-sided bay extension in the middle of the facade on the present Turfdraagsterpad.
Short side at Oude Turfmarkt is five window bays wide with main entrance in the slightly projecting central bay which breaks through the cornice and ends in a stepped gable with tower-like top. The corners of the two lower storeys are provided with a block bond. The corners of the third storey are provided with a set of small columns on natural stone consoles, which continues above the cornice. The facade is horizontally articulated by means of water-shedding and corniced courses of natural stone. In the projection a high round-arched main entrance consisting of double door and large fanlight. On first and second storeys paired window with cross windows of which the window openings are provided with heavily stressed round arches of natural stone on half-pilasters. The storey breaking through the cornice is flanked on both sides by a column projecting above the gutter line and is provided with a paired three-light window. The window openings of the two outer window bays are arched and provided with six-pane windows with fanlights. The attic storey formed as mezzanine is provided with deeply set windows placed at regular intervals. The wall panels between these windows are provided with spandrels.
Long facade at the Grimburgwal consisting of a four-bay wide central projection, five window-bays wide side wings and two window-bays wide corner projections. Quay wall with along the left side wing and the left corner projection a wrought-iron parapet. Further construction and detailing of the facade as described above. Short eastern-situated facade with different entrances executed soberly with rectangular window openings. The facade has a recess in the middle.
The southerly situated long facade at the Turfdraagsterpad is likewise executed soberly and has in the middle a five-sided bay extension. Paired windows with fanlights. On the left side a corner projection; the right side (SE) is provided with a large extension. The entire facade is provided with long wall anchors.
Valuation
Former maternity clinic of general importance because of architectural-historical value as a good and, as far as the exterior is concerned, well-preserved example of utilitarian architecture from the 1860s of the 19th century and also of importance in the oeuvre of A.N. Godefroy. The location on the corner of Oude Turfmarkt and Grimburgwal represents an added urban-planning value. Of further importance as part of the former Binnengasthuis complex.
Nearby in the register
- Woonhuis, Langebrugsteeg 2Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Langebrugsteeg 4Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Langebrugsteeg 8Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Langebrugsteeg 6Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.